Tesnim Haber Ajansı Uluslararası Haber Grubu'nun bildirdiğine göre; NBC News televizyonunun internet sitesinde yer alan habere göre, yıllardır kendisini "dünyanın en güçlü ordusu" olarak tanıtan ABD ordusu, İHA (insansız hava aracı) alanında Ukrayna ordusundan yardım arayışına girdi.
ABD'nin Ukrayna'ya İHA Medeti
NBC, dikkat çekici bir kırılma noktası olarak nitelendirdiği haberinde, dünyanın en pahalı ve en gelişmiş ordusuna sahip olan Birleşik Devletler'in, Rusya ile üç yılı aşkın süredir yıpratma savaşında bulunan Ukrayna’nın operasyonel deneyimlerinden ve savaş İHA'ları teknolojisinden yararlanmak amacıyla bu ülkeye yöneldiğini yazdı.
NBC ve diğer Amerikan yayın organlarının aktardığına göre iki ülke, Ukrayna’ya ait vurucu İHA’ların test ve değerlendirme amacıyla ABD’de gönderilmesini öngören bir anlaşmayı geçen hafta imzaladı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD'nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker ile 22 Temmuz'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Büyüyen bu ortaklığın amacı, Ukrayna’nın savaş meydanında sınanmış İHA sanayisini ABD ordusunun silah, teknoloji ve üretim kapasitesi ihtiyacını karşılayan bir kaynağa dönüştürmektir. İmzalanan bu belgeler, Ukrayna İHA'larının test edilmek üzere Birleşik Devletler'e gönderilmesini mümkün kılmakta ve bizi daha kapsamlı bir anlaşmaya yaklaştırmaktadır."
Şu ana kadar altı Ukraynalı şirkete, Pentagon'un "İHA Üstünlüğü" (Drone Dominance) programına katılmak üzere her biri yaklaşık 100’er adet İHA ihraç etme izni verildi. 1.1 milyar dolar bütçeli bu proje, saha ve operasyonel yarışmalar aracılığıyla yüz binlerce ucuz intihar İHA'sının hızla tedarik edilmesini hedefliyor.
ABD'nin İran Karşısındaki İHA Sürprizi
Bu gelişme, ABD Senatosu’ndan bir grup üyenin, Pentagon’un İran’a karşı yürütülen savaşta İHA saldırıları karşısında gafil avlanması ve Amerikan askerlerinin hayatını tehlikeye atması nedeniyle Pentagon'u sert bir dille eleştirdiği bir dönemde basına yansıdı.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi üyeleri Elizabeth Warren, Mark Kelly, Kirsten Gillibrand ve Richard Blumenthal, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’e gönderdikleri mektupta, savaşın ilk günlerinde Kuveyt’te 6 Amerikan askerinin hayatını kaybetmesine atıfta bulunarak, bu savaşın İran’ın intihar İHA’larıyla Amerikan güçlerini hedef alabileceğini gösterdiğini belirttiler.
Senatörlere göre ABD’nin ana zaafı, İHA saldırıları gibi "öngörülebilir tehditlerden kaynaklanan riskleri dizginlemeye yönelik bir planın bulunmaması" oldu.
Oysaki onlarca yıldır Orta Doğu’daki Amerikan güçleri, dönüştürülmüş konteynerlerde veya prefabrik yapılarda konuşlandırılıyordu. Altı Amerikan askerinin yaşamını yitirdiği yapı da aslında büyük bir prefabrik konteynerdi.
Kuveyt'teki bu üssün etrafındaki beton duvarlar yalnızca mermi, roket, havan topu ve karadaki patlamaları engellemek üzere tasarlanmış olup gökyüzünden gelecek doğrudan İHA darbelerine dayanabilecek kapasitede değil.
Buna rağmen ABD Savunma Bakanı, 1 Mart’taki İHA saldırısının ardından Pentagon’un İHA savar önlemlerini artırdığını iddia etmişti. Hegseth o dönemde gazetecilere yaptığı açıklamada, "Maliyetine bakılmaksızın mevcut tüm anti-İHA sistemlerini ön cephelere sevk ettik. Bu durum tüm saldırıların engelleneceği anlamına gelmez ancak mümkün olan azami savunma kapasitesini oluşturduk" şeklinde konuşmuştu.
Senatörler şimdi Savunma Bakanı’ndan, 1.8 metrelik duvarların Pentagon açısından birliklerin güvenliği için yeterli görülüp görülmediği ya da üs yetkililerinin savaş başlamadan önce daha fazla savunma teçhizatı talep edip etmediği konusunda açıklama bekliyor.
Amerikan medyası, son yıllarda İHA’ların Ukrayna savaşında ana silaha dönüşmesiyle birlikte Pentagon planlamacılarının üs savunmalarını güçlendirmelerinin beklendiğini ifade ediyor. Bununla birlikte Pentagon’un Ocak ayında gerçekleştirdiği iç değerlendirmeler, ABD silahlı kuvvetlerinin anti-İHA eğitimlerinde esaslı zafiyetlerle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
ABC News tarafından incelenen belgeler, Ocak 2024’te Ürdün’deki "Kule 22" (Tower 22) üssüne düzenlenen ve üç Amerikan askerinin ölümüyle sonuçlanan saldırının ardından yürütülen iç soruşturmaların da altyapı yetersizliğini ve hava saldırılarına karşı dirençsizliği gösterdiğini ortaya koyuyor.
ABD'den İran Kopyacılığı
Geçen yıl Defense News de dahil olmak üzere Amerikan basını, Pentagon’un "Düşük Maliyetli İnsansız Taarruz Sistemi" (LUCAS) adı verilen, İran yapımı Şahid-136 kamikaze İHA'sı temel alınarak tasarlanmış yeni ve düşük maliyetli bir savaş İHA'sını tanıttığını duyurmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Katar’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Amerikan şirketlerine İHA üretiminde İran’ı model almaları talimatını verdiğini söylemişti.
Söz konusu ziyarette İran İHA’larını öven Trump, "35 ila 40 bin dolara mal olan ve binlercesini havalandırabileceğimiz bir şeyden bahsediyorum" ifadelerini kullanmıştı.
ABD, geçen yılın Temmuz ayında İran'dan kopyalanan İHA'ları Batı Asya'da konuşlandırdı. Buna rağmen ABD'nin bu İHA'ları kullanmasının, İran karşısında stratejik zaferler elde etmesine katkı sağlamadığı görülüyor.