Tesnim Haber Ajansı-Ermenistan'da yeni anayasanın kabul edilmesine dair siyasi cepheleşme yeni boyutlar kazandı. Yeni anayasanın kabulünü engellemek maksadıyla bir araya gelen parlamento içi ve parlamento dışı muhalefet güçleri bilgilendirme kampanyaları başlattı ve dün sokaklarda vatandaşlara hükümetin bu gündeminin neden reddedilmesi gerektiğini anlattı.
Eş zamanlı olarak meclisteki muhalifler, bugün Ulusal Meclis genel kurulunda bu tasarıya ret oyu vereceklerini bir kez daha teyit etti. Bu durumda, referanduma gitmesini engellemek için oylamasını mecliste akamete uğratmayı planladıkları bir tasarı hakkında kamuoyunu neden bilgilendiriyorlar?
«Güçlü Ermenistan» fraksiyonu lideri «Narek Karapetyan» konuya ilişkin, "Halk, Aliyev'in talebi üzerine anayasayı değiştirmek istediklerini bilmiyor. Bu meseleden haberdar olan herkes muhalif tavrını ortaya koyuyor. Sahada görüyoruz ki, çoğunluk demesek bile her üç kişiden biri bundan habersizdir ve onları bilgilendirmek bizim vazifemizdir" dedi.
Karapetyan, "İkincisi, muhalif figürlere yönelik kamuoyu desteği bu süreçteki en mühim meseledir. Toplumun bizim yanımızda durması gerekmektedir, biz de mecliste kendi görevimizi yerine getireceğiz" ifadelerini kullandı.
Sokakta ve Mecliste Saflaşma; Muhalefetin Paşinyan'ın Tehditlerine Karşı Direnişi
Ermenistan Başbakanı «Nikol Paşinyan», muhalefetin anayasa tasarısına olumlu oy vermemesi halinde hükümetin üzerlerinde toplumsal baskı kuracağı ve kendisi ile ekibinin muhalifleri baskı altına alma sürecini bizzat yöneteceğine dair uyarıda bulundu.
Muhalefetteki «Ermenistan» fraksiyonu başkanı «Anna Grigoryan», muhalefetin tam olarak Paşinyan'ın bu planına karşı koymak adına kenetlendiğini ve derhal bilinçlendirme kampanyalarına yöneldiğini açıkladı.
Grigoryan şunları kaydetti: "Bizler Ulusal Meclisteki milletvekilleri olarak bu gündemle referandum yapılmasına izin vermemek için adeta bir duvar gibi duracağız. Şimdi halktan talebimiz, bu toplumsal desteği yalnızca 7 Haziran'daki oylarıyla değil, bugün de ortaya koymalarıdır; zira yakında Paşinyan'ın faaliyetlerini ve tasarladığı toplumsal baskı yöntemlerini sahada göreceğiz. Bu atmosferde halkımıza, hoşnutsuzluklarının ve Aliyev anayasasının kabul edilmesinin gayrikabili kabul olduğunun sesini yükseltmeleri çağrısında bulunuyoruz."
Yetkililer, yeni anayasa taslağını kamuoyu incelemelerinin ardından meclise sevk etmek üzere bu ay içinde yayımlama sözü verdi. Ancak iktidar partisinin oyları tasarının referanduma götürülmesi için yeterli gelmemekte ve en az 6 muhalif milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç duyulmaktadır.
Paşinyan iki haftadan uzun bir süre önce muhalefeti ikna etmeye çalıştığını söylerken, geride kalan 10 günlük süreçte yalnızca baskı kurmaktan söz ederek, "Toplumsal baskı oluşturmaya hazırlanıyoruz, bu formülü kendileri sundu; ben çıkıp bu girişimlerin neticesinde işin bittiğini söylediğimde ve barış anlaşmasının imzalanıp onaylanacağını garanti ettiğimde, muhalefet buna ret oyu verecek mi?" dedi.
Bakü'nün Güvencesindeki Belirsizlik ve Meclis Başkanının Eski Cumhurbaşkanlarına Yönelik İthamları
Paşinyan baskı yoluna başvurmadan evvel, yeni anayasanın kabul edilmesinin ardından Bakü'nün barış anlaşmasını imzalamak için başka ön şartlar öne sürüp sürmeyeceğinin açıklığa kavuşması adına muhalefetin sorularının yanıtını Azerbaycan Cumhuriyeti'nden almaya çalışacaktır.
Barışın tesis edileceğini duyuran Ermenistan Başbakanı, bu sorunun cevabına henüz sahip değildir. Lakin muhalefet, bir yanıt gelse dahi bunun içeriğiyle ilgilenmediklerini ve dayanışma gündemini ilerletmeyi sürdüreceklerini belirtmektedir. İktidar partisi «Sivil Sözleşme» mensupları, bilhassa Ulusal Meclis Başkanı «Ruben Rubinyan» ise bu meseleyi gündeme taşımıştır.
Rubinyan, eski cumhurbaşkanlarını seçim hilekârı olarak niteleyerek, bugün yeni anayasanın kabulüne karşı mücadele edenlerin geçmişte referandumlarda hile yaptıklarını iddia etti.
Ermenistan Meclis Başkanı şunları söyledi: "Şimdi onların ekip arkadaşları bu antidemokratik ve halk karşıtı yaklaşımı sürdürerek, Ermenistan halkına ilk kez kendi anayasasını onaylama fırsatı tanıyan yeni anayasanın kabulüne yönelik referandumun önünü kesmek için ellerinden geleni yapmaktadır."
Rubinyan sözlerini şöyle tamamladı: "Elbette bu anayasaya Türk-Azerbaycan ve Aliyev anayasası gibi yakıştırmalarda bulunuyorlar; ancak tarihin en büyük ironisi şudur ki, halkın iradesine üç kez gasp girişiminde bulunan, referandumlarda üç kez hile yapan ve halkın kendi referandumunu gerçekleştirmesine mani olan odaklar, yeni anayasayı yabancı menşeli ilan etmektedir. Oysa tepeden tırnağa asıl yabancı menşeli olanlar, Levon Ter-Petrosyan'dan Serj Sarkisyan'a ve onların kalıntılarına kadar bizzat kendileridir; bu kez halkın oyunu gasbetmelerine müsaade etmeyeceğiz."
Bakü'nün Ön Şartını Engelleme Önceliği ve Referandumun Neticelerine Dair Uyarı
Yeni anayasanın kabulüne karşı çıkan muhalif güçler, mevcut anayasanın yönetim sisteminden başbakanın sınırsız yetkilerine kadar problemli maddeler barındırdığını kabul etmektedir. Ancak bu aşamada iç meselelerin bir kenara bırakılması gerektiği kanaatindedirler; çünkü hükümet, Bakü'nün ön şartını karşılamak maksadıyla yeni anayasayı yürürlüğe koymayı hedeflemektedir. Nitekim Azerbaycan Cumhuriyeti'nde birkaç yıldır «Bağımsızlık Bildirgesi»ne yapılan atıf metinden çıkarılmadığı müddetçe barış anlaşmasının imzalanmayacağı alenen dile getirilmektedir.
Anna Grigoryan konuya ilişkin, "Referandumdan çıkacak her sonuç Ermenistan Cumhuriyeti için olumsuzdur; kabul çıkması da ret çıkması da kötüdür. Dolayısıyla vazifemiz, bu meselenin referanduma taşınmasını engellemektir. Ermenistan fraksiyonunun, Aliyev anayasası kapsamındaki bir referandum taslağına asla kabul oyu vermeyeceği yönündeki tavrını bir kez daha yineliyorum" değerlendirmesinde bulundu.
Narek Karapetyan da şu vurguyu yaptı: "Yerablur Askeri Mezarlığı'na sebep olan, yani düşmanımız, şimdi onların evlatlarının geleceğini de bizzat kendisinin tayin etmesi gerektiğini söylüyor. Bu durum, bu millete ve mücadele eden insanlara yönelik bir ihanettir. Ermenistan uğruna savaşanlar ve halkımız aldatılmamalıdır; şayet düşmanımızın anayasamızı yazmasına müsaade edersek kendi milletimizi kandırmış oluruz."
Buna mukabil Ermenistan Başbakanı, hiçbir işin Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın dayatmasıyla yapılmadığını savunmakta; ancak Ermeni ve Azerbaycanlı makamların gündemi Bağımsızlık Bildirgesi'ne karşı olduğu için Erivan'da Paşinyan'ın tabiriyle "hoş olan ile faydalı olanı" bir araya getirmeye karar verdiklerini ifade etmektedir.