به گزارش خبرگزاری تسنیم از زاهدان، در گرمای طاقت فرسای سیستان و بلوچستان درآوردن نان از تنور داغ برای سفره مردم کاری بزرگ است. پخت نان مصرفی روزانه همه ما حاصل کار کارگرانی است که بیتوجه به فصل گرما و سرما رنج و سختی را تحمل میکنند تا نان رسان مردم باشند.
نان از جمله کالاهایی است که به سلامت و معیشت مردم وابسته است و استفاده از آن برای هیچکس استثنایی وجود ندارد و همه مصرفکنند نان در طول روز هستند اما افزایش چشمگیر همه موارد مصرفی در نانواییها و همچنین مسائل صنفی و بهداشتی موجب شده تا این روزها حال نانواییهای مجاز سطح شهر زاهدان و استان سیستان بلوچستان خوب نباشد به گونهای که با کمی بررسی بیشک به این نتیجه خواهید رسید که اختلاف قیمت نان در سطح سیستان و بلوچستان با سایر استانها بسیار عجیب است.

خبازان مظلومترین صنف هستند
مجتبی اسماعیلی یکی از دهها خباز شاغل در زاهدان است که 7 سال پیش کار خود را در این صنف شروع کرده است؛ وی بارها از اتحادیه نانواییها گله کرده به همین دلیل پای درد و دل او مینشینیم. او با بیان اینکه در چند سال اخیر خبازیها خیلی مظلوم واقع شدهاند، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان، اظهار داشت: هر ساله نرخ بیمه، مواد افزودنی، اجارهبها، حاملهای انرژی، آب، دستمزد کارگر و هزینههای زندگی چند برابر شده اما میتوان گفت حدود 5 سال است که خبازان نرخ جدید نگرفتهاند.
این نانوا خاطرنشان کرد: بیمه کارگران از سال 91 تاکنون نزدیک به 5 برابر شده به همین دلیل مجبور به تعدیل نیروهای خود شدیم و تا مرز ورشکستگی هم پیش رفتیم همچنین هزینه سوخت، مالیات و قیمت آرد هر روز در حال افزایش و تغییر است.
اسماعیلی با اشاره به اینکه یک واحد خبازی در خیابان "دانشجو" زاهدان داشته که با توجه به هزینههای بالا و به صرفه نبودن مجبور به تحویل دادن واحد شده، تصریح کرد: هزینه اجارهبها در همان مکان در سال شروع فعالیت 300 هزار تومان بود که متاسفانه بعد از 5 سال مبلغ دو میلیون تومان فقط اجارهبها میشد.
وی با گلایه از اینکه نرخ نان به هیچ عنوان گران نشده و با همان قیمت مصوب سال 92 باید به فروش برسد، خاطرنشان کرد: این در حالی است که مواد مصرفی برای پخت نان تاکنون با افزایش مواجه شده است.
اسماعیلی با اشاره به قیمتهای مصوب نان در سطح استان سیستان و بلوچستان و دیگر نقاط کشور، گفت: قیمت لواش دولتی و حمایتی در زاهدان با وزن چانه 180 گرم به قیمت 162 تومان به فروش میرسد اما همین نان لواش با وزن چانه 160 گرم در تهران 210 تومان و حتی بیشتر به فروش میرسد و همچنین لواش آزادپز در زاهدان 225 تومان گزارش شده در حالی که قیمت نان در تهران 325 تومان است.
این نانوا ادامه داد: در این مدت 5 سال عدم نرخگذاری از سوی دولت در استان موجب تعطیلی نزدیک به 50 تا 60 نانوایی در سطح شهر زاهدان شده و حدود 150 تا 200 واحد خبازی نیز به مرز ورشکستگی رسیدهاند که این مهم نیازمند توجه ویژه مسئولین امر به این مشکل است.

نانواییهای سنتی خبازیهای قانونی را به ورشکستگی کشاندهاند
حسن یکی دیگر از نانوایان منطقه یک زاهدان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با تاکید بر اینکه برخی از ما نانواها حتی برای اجارهبهای نانواییها نیز ماندهایم، اذعان داشت: برخی از نانواهایی که مستاجر هستند و اجارهبها پرداخت میکنند در این روزها درآمد آنها به صفر رسیده و فقط به دلیل اینکه جواز کسب آنها ابطال نشود به فعالیت خود ادامه میدهند.
وی گفت: من نزدیک به 20 تا 30 سال است که در این صنف زحمت کشیدهام و حالا باید بازنشسته میشدم و فقط مدیریت کسبم را خودم انجام میدادم اما با توجه به شرایط به اجبار مجبور به کارگری در نانوایی شدهام.
این نانوای زاهدانی با اشاره به اینکه مسئولین هیچ اقدامی در برابر نانواییهای غیرمجاز نمیکنند، اظهار داشت: یکی دیگر از دلایلی که متاسفانه منجر کاهش سود و نابودی بازار برای نانواییهای سطح شهر شده است و خبازیها را به ورشکستگی کشانده وجود نانوایی های سنتی و غیرمجاز و غیرقانونی است.
وی با اشاره به اینکه این دکههای نان در سطح شهر زاهدان پخش شده و با نام نان سنتی مشغول به فعالیت هستند، تصریح کرد: متاسفانه تاکنون هیچ اقدامی برای کنترل نانواییهای سنتی صورت نگرفته است، با توجه به قانون نظام صنفی هر واحد صنفی که قصد شروع فعالیت صنفی داشته باشد باید شرایط و ضوابط پیش بینی شده در قانون را رعایت کرده و سازمانها و ادارات ناظر بر کار آنها نظارت داشته باشد اما متاسفانه در زاهدان اینگونه عمل نشده و خیلی راحت یک شبه برخی افراد یک بخشی از حیاط منزل خود را جدا کرده یک تنور گذاشته و اقدام به پخت نان به صورت غیرمجاز میکنند.
وی با اشاره به شرایط پلمپ واحدهای صنفی، بیان کرد: قبل از پلمپ محل تاسیس واحد غیرمجاز از 10 تا 20 روز به دایر کننده مهلت داده میشود تا کالای موجود در محل را تخلیه کند کسانی که پلمپ یا لاک و مهرهای محلهای تعطیل شده در اجرای این قانون را بشکنند و محلهای مذکور را به نحوی از انحا برای کسب مورد استفاده قرار دهند به مجازاتهای مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.
وی عنوان کرد: اما وقتی که اتحادیه صنعت و معدن و یا اماکن اقدام قانونی انجام میدهند و مراکز پخت غیرقانونی نان را پلمپ میکنند، متصدیان آنها به راحتی و بدون ترس از قانون پلمپ آن را میشکنند و دوباره در نانوایی مشغول به کار میشوند.

نانواییهای غیرمجاز رشد قارچگونه در شهر دارند
یکی دیگر از نانواهای خیابان جام جم در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان، اظهار داشت: رشد نانواییهای غیرمجاز در سطح شهر به گونهای زیاد و قارچگونه است که در یک سال اخیر تعداد این مراکز نزدیک به سه برابر شده و با توجه به این که این نانواییها هیچ جواز کسبی ندارند مسئول بهداشت محیط نظارتی بر کار آنها ندارد همچنین پرونده مالیاتی هم ندارند و حتی هیچکس بر نرخگذاری آنها نظارتی ندارد که همین امر موجب شده تا در هر مکانی به سلیقه خود این نانواییهای غیرمجاز، نرخهای نان متفاوت باشد.
میر یحیی با اشاره به اینکه این نانهای تولیدی این نانواییها به دلیل اینکه نظارتی روی آنها از سوی بهداشت انجام نمیشود ممکن است مضر و بیماریزا باشد، گفت: با توجه به عدم نظارت بهداشت و تعزیرات و کارگروه آرد و نان استان بر این واحدهای غیرمجاز آنها از آردهای قنادی برای پخت نان استفاده میکنند که این آرد برای سلامتی جامعه بسیار مضر است چون میزان گلوتن موجود در آرد بسیار پایینتر از حد مجاز بوده و این امر باعث بروز انواع بیماریهای گوارشی در بلند مدت برای مردم میشود.
وی با تاکید بر اینکه نانواییهای متخلف و غیربهداشتی همواره تحت نظر بوده و پلمپ میشوند، اذعان داشت: واحدهای خبازی مجاز و دارای پروانه کسب بارها و بارها به خاطر مسائل بهداشتی غیربحرانی که بعد از چند دوره مراجعه کارشناس بهداشت محیط مرتفع نگردیده باشد پلمپ خواهند شد این به این معنی است که واحد خبازی تمامی اون شرایطی که بهداشت محیط برای شروع یک فعالیت مد نظر است را باید داشته باشند در غیر این صورت بعد از چند بار تذکر پلمپ خواهد شد.

جریمههای سنگین بیمه برای خبازان
یکی از نانوایان محله شیرآباد در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان اظهار داشت: حق بیمه پرداختی توسط کارفرما باید در یک بازه زمانی مشخص واریز شود و اگر از تاریخی که در قبض صادر شده یک روز بگذرد کارفرما با جریمههای سنگینی روبرو خواهد شد و این یکی از مشکلاتی است که همیشه خبازی ها با آن روبرو هستند.
ریگی با اشاره به اینکه نمیتوان هیچ واحد خبازی را پیدا کرد که در مدت فعالیت خود حداقل یکی یا دو بار به وسیله تأمین اجتماعی جریمه نشده باشد، گفت: متاسفانه من در سال 94 حدود 12 میلیون و 500 هزار تومان به خاطر تاخیر در پرداخت حق بیمه کارگران جریمه شدم.
وی با اشاره به دیگر مشکلات نانواییهای مجاز سیستان و بلوچستان، اظهار داشت: یکی دیگر از مشکلات خبازیها سهمیه سوخت و آرد آنهاست به گونهای که اکثریت خبازیها دارای سهمیه ماهیانه ده تن آرد هستند و سهمیه سوخت آنها هم بر اساس همین سهمیه آرد مشخص میشود و اگر خبازی از ده تن بیشتر پخت داشته باشد مجبور است مازاد سوخت خود را به صورت آزاد تهیه کند که این مهم به هیچ عنوان برای نانواییها صرفه اقتصادی ندارد.
ریگی تصریح کرد: بارها از شرکت نفت و سازمان صنعت و معدن درخواست کردهایم تا به میزان سهمیه سوخت نانواییها توجه ویژهای داشته باشند چون خبازیها که میخواهند به کسب و کارشان رونق بدهند با مانع بزرگی به نام عدم اختصاص سوخت روبرو هستند در حالی که باید به اندازه خرید آرد نانوایی به آنها سوخت اختصاص داده شود اما متاسفانه این کار انجام نمیشود.
این نانوا مشکلات موجود بر سر راه خبازیهای استان را مهمترین دلیل بیکاری بسیاری از کارگران این صنف دانست و گفت: در مدت زمان شروع به کارم نزدیک به 40 نفر به طور مستقیم و 10 نفر به طور غیرمستقیم در نانوایی تحت مدیریت من مشغول به کار بودند و من نیز و حقوق و بیمه آنان را مرتب پرداخت میکردم اما متاسفانه تنها به دلیل مشکلات گفته شده مجبور به تعدیل نیرو شدم تاجایی که اینک تنها 6 نفر در این محل مشغول به کار هستند.
وی با بیان اینکه در صورت عدم حمایت دولتی به زودی ورشکسته خواهد شد، خاطرنشان کرد: این مشکلات در این سالها موجب شد تا مجبور به تعطیلی 8 واحد خبازی شوم و اگر تا چند ماه آینده نرخ ها تغییری نکند همین دو واحد دیگر نیز به صورت کامل تعطیل خواهد شد.
امیدواریم با انعکاس مشکلات نانواهای سطح شهر زاهدان مسئولان مربوطه جهت رسیدگی امور این صنف اقدامات لازم را انجام دهند تا کارگران حاضر در این واحدهای خبازی هم به جمع صدها بیکار دیگر در جامعه اضافه نشوند.

انتهای پیام/ت/ش