یه گزارش خبرگزاری تسنیم از قزوین، ماه رجب در فرهنگ اسلامی، ماه خودسازی، بازگشت و خلوت عاشقانه با خداوند است؛ ماهی که در روایات از آن بهعنوان «شهرالله» یاد شده و فرصت ویژهای برای پالایش روح و تمرین بندگی به شمار میآید. یکی از جلوههای برجسته این ماه، آیین معنوی اعتکاف است؛ عبادتی سهروزه که انسان را از هیاهوی روزمره جدا میکند و به فضای سکوت، دعا، تفکر و انس با پروردگار میبرد.
امسال نیز همزمان با ایامالبیض ماه رجب، آیین اعتکاف با استقبال گسترده اقشار مختلف مردم، بهویژه نوجوانان و جوانان، در مساجد سراسر کشور برگزار شد. در استان قزوین، این مراسم معنوی با مشارکت گسترده مردمی و حضور پررنگ دانشآموزان، دانشجویان و خانوادهها، جلوهای متفاوت و قابل توجه داشت و بار دیگر نشان داد که اعتکاف همچنان یکی از زندهترین و اثرگذارترین مناسک دینی در جامعه است.
اکنون که سه روز معنوی اعتکاف به پایان رسیده و معتکفان با دستهایی پُر از دعا و دلهایی آرام، مساجد را ترک کردهاند، به همین بهانه با حجتالاسلام سید هادی ابراهیمی، مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین به گفتوگو نشستیم تا از جزئیات برگزاری اعتکاف امسال، رویکرد مردمی ستاد، آمار و کیفیت برنامهها، تمهیدات فرهنگی، امنیتی و خدماتی و همچنین دلایل رشد چشمگیر استقبال مردم از این آیین معنوی در قزوین بپرسیم.
حجتالاسلام سید هادی ابراهیمی، مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین، در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم در قزوین، با تشریح جزئیات برگزاری اعتکاف امسال اظهار کرد: در شهر قزوین، حدود 70 درصد شرکتکنندگان اعتکاف را دانشآموزان، دانشجویان و قشر جوان تشکیل میدهند و مابقی شرکتکنندگان از اقشار مختلف مردم هستند. از همین رو، از ابتدا تلاش کردیم ثبتنام و برنامهریزی اعتکاف بهصورت تخصصی و متناسب با گروههای سنی مختلف انجام شود.
وی افزود: نگاه ما این نبود که همه اقشار را در یک مسجد تجمیع کنیم، چرا که کار فرهنگی و تربیتی برای سنین مختلف کاملاً متفاوت است. بر همین اساس، مساجد بهصورت تخصصی تعریف شدند تا هر گروه سنی در فضای متناسب با نیازهای تربیتی خود، از برنامههای اعتکاف بهرهمند شود.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین با اشاره به مساجد تخصصی اعتکاف گفت: برای دانشآموزان متوسطه اول و دوم دختران، مساجدی مانند مسجد جامع المهدی (عج)، مسجد امام حسن عسکری (ع) و مسجد امام بهصورت تخصصی فعالیت داشتند. همچنین مسجد جوادالائمه راهآهن بهطور ویژه برای دانشآموزان ابتدایی در نظر گرفته شد.
ابراهیمی ادامه داد: مسجد جامع عتیق و مسجد توحید میزبان بانوان بزرگسال بودند و مسجد حضرت امیرالمؤمنین (ع) نیز با تفکیک مناسب، برنامههای ویژه خود را اجرا کرد. همچنین مسجدالنبی (ص) با ظرفیتی حدود هزار نفر، بهصورت تخصصی برای دانشآموزان متوسطه اول و دوم فعالیت داشت و بخش مجزایی نیز برای دانشآموزان ابتدایی در این مسجد اختصاص داده شده بود.
وی تصریح کرد: در مجموع، امسال حدود 22 مسجد در شهر قزوین مجری برنامههای اعتکاف بودند که با احتساب مساجد ناحیه شهری شهرک دانش و ناصرآباد، این عدد ممکن است به 23 مسجد نیز برسد. با این حال، در اطلاعرسانی رسمی، عدد 22 مسجد مبنای کار قرار گرفته است.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین با اشاره به برنامهریزی محتوایی اعتکاف بیان کرد: مربیان، سخنرانان و اساتید فرهنگی از سراسر کشور، از دو هفته قبل از آغاز اعتکاف شناسایی و دعوت شدند و برنامههای فرهنگی، حلقههای تربیتی و سخنرانیها با دقت و عمق طراحی شد تا اعتکاف صرفاً به حضور فیزیکی محدود نشود، بلکه به یک تجربه عمیق تربیتی تبدیل شود.
ابراهیمی تأکید کرد: در بازدید و رصد میدانی میتوان دریافت که هر مسجد، مدل فرهنگی خاص خود را دارد و این تنوع، یکی از نقاط قوت اعتکاف مردمی قزوین است.
وی با بیان اینکه ستاد اعتکاف یک ساختار کاملاً مردمی دارد، تصریح کرد: ستاد اعتکاف یک اداره دولتی یا یک مجموعه چندنفره نیست؛ بلکه متشکل از حدود 500 تا 600 نفر خادم مردمی است که صفر تا صد کار اعتکاف را برعهده دارند. ستاد هیچگاه به مساجد دیکته نمیکند که چه کسی را دعوت کنند یا چه برنامهای داشته باشند.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین ادامه داد: تنها نظارت ستاد، یک نظارت حداقلی و هوشمند است تا مسائل امنیتی، انحرافات فرقهای یا آسیبهای احتمالی رخ ندهد. غیر از این، مساجد در انتخاب سن شرکتکنندگان، نوع برنامهها، سخنرانان و مدل تربیتی کاملاً آزاد هستند.
ابراهیمی افزود: حتی اگر دو مسجد دانشآموزی را کنار هم بگذارید، خواهید دید که هیچ شباهتی در مدل اجرایی ندارند و این نشاندهنده مردمی بودن واقعی اعتکاف است. اگر این برنامهها حکومتی یا دستوری بود، قطعاً باید یک مدل واحد در همه مساجد حاکم میبود، در حالی که چنین چیزی وجود ندارد.
وی تصریح کرد: این تنوع دیدگاهها، حتی در نگاههای فرهنگی و سیاسی خادمین، نشاندهنده حاکمیت مردمی اعتکاف است. البته همه خادمین مؤمن، متدین و دلسوز هستند، اما تفاوت سلیقهها و نگاهها بهروشنی دیده میشود و همین موضوع، نقطه قوت این حرکت است.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین با اشاره به تعادل میان مردم و حاکمیت گفت: ما معتقدیم دو رویکرد غلط وجود دارد؛ یکی اینکه حاکمیت کاملاً در اعتکاف دخالت کند و دیگری اینکه حاکمیت کاملاً کنار بکشد. راه درست، حفظ مغز مردمی اعتکاف و کمک هوشمندانه حاکمیت است.
ابراهیمی با ارائه آمار ثبتنام اعتکاف اظهار کرد: به لحاظ کمّی، اعتکاف قزوین در سه سال اخیر جهش قابل توجهی داشته است. پیش از سال 1401، تعداد معتکفین معمولاً بین 1000 تا 1500 نفر بود، اما از سال 1402 این عدد به 3600 نفر رسید، سال گذشته به 4600 نفر و امسال به حدود 5100 تا 5200 نفر افزایش یافت.
وی افزود: این رشد چشمگیر، نه بهدلیل کاهش قیمت یا تبلیغات خاص، بلکه بهخاطر اعتماد مردم به ساختار مردمی اعتکاف بوده است. هزینه ثبتنام تفاوت معناداری با شهرهای دیگر ندارد و حتی با وجود فشارهای معیشتی، مردم استقبال گستردهای نشان دادهاند.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین با اشاره به هزینهها گفت: امسال هزینه ثبتنام برای بزرگسالان 650 هزار تومان، دانشآموزان 450 هزار تومان و دانشجویان نیز با تعرفه متناسب تعیین شد. با این حال، هیچکس بهدلیل ناتوانی مالی از اعتکاف محروم نشد.
ابراهیمی تأکید کرد: حتی مساجدی که خارج از ستاد رسمی فعالیت میکنند، از حمایتهای مالی و امکاناتی برابر برخوردار میشوند تا احساس محرومیت ایجاد نشود. هر کمکی که از خیرین، ارگانها یا سازمانها دریافت شود، بهصورت عادلانه میان همه مساجد توزیع میشود.
وی درباره سامانه ثبتنام اعتکاف گفت: طراحی سامانه ثبتنام نیز کاملاً مردمی و جهادی انجام شده و تاکنون هیچ هزینهای بابت طراحی آن پرداخت نشده است. ثبتنام بهصورت هوشمند، با احراز هویت، درگاه پرداخت آنلاین و سیستم پیامکی انجام میشود تا مردم بدون ایجاد ترافیک یا ازدحام، بهراحتی ثبتنام کنند.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین افزود: امسال حدود 30 هزار بازدید یکتا از سامانه ثبتنام انجام شد و مجموع بازدیدها به 60 هزار بازدید رسید که حتی سرورها را با چالش مواجه کرد و ناچار شدیم سامانه را از صفر بازطراحی کنیم.
ابراهیمی در بخش دیگری از سخنان خود به کیفیت خدمات اشاره کرد و گفت: در حوزه تغذیه، با وجود محدودیت بودجه، تلاش کردیم بهترین مواد اولیه تهیه شود. برنج امسال عمدتاً ایرانی بود، مرغ تازه از مراکز معتبر تهیه شد و آشپزهای حرفهای و با سابقه مسئول پخت غذا بودند.
وی افزود: نظارتهای بهداشتی، هماهنگی با وزارت بهداشت، هلالاحمر و ثبت اطلاعات سلامت معتکفین انجام شد و در حوزه امنیت نیز با نیروی انتظامی، سپاه و بسیج هماهنگی کامل صورت گرفت تا اعتکاف در آرامش کامل برگزار شود.
مدیر ستاد اعتکاف استان قزوین در پایان خاطرنشان کرد: اعتکاف امروز قزوین، به تعبیر یکی از اعضای شورای شهر، از «اعتکاف» به «اعتکاف واقعی» تبدیل شده است؛ حرکتی عمیق، مردمی، تربیتی و اثرگذار که هر سال در حال رشد است. ما اذعان داریم که نقاط ضعف وجود دارد، اما با توکل به خدا و همراهی مردم، هر سال تلاش میکنیم کیفیت و کمیت این حرکت معنوی را ارتقا دهیم.
انتهای پیام/