به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان در گزارش سالانه خود مدعی شده که «بر اساس نتایج توافق حاصل شده در واشنگتن در تاریخ 8 اوت 2025، احتمال وقوع تنش نظامی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در سال 2026 تقریباً غیرمحتمل شده است.»
با این حال، این نهاد زیرمجموعه نخستوزیری تصریح کرده که گفتمان و اقدامات جمهوری آذربایجان در پیشبرد طرح موسوم به «بازگشت آذربایجانیهای غربی»، ریسکهایی را ایجاد کرده و تأثیری منفی بر روند صلحسازی دارد.
افزایش تبلیغات درباره «آذربایجان غربی»
دادههای سرویس اطلاعاتی نشان میدهد که باکو پس از اعلامیه واشنگتن، نه تنها تبلیغات در این زمینه را کاهش نداده، بلکه به شکل قابلتوجهی آن را تشدید کرده است؛ امری که طبق این گزارش، خطرات جدی برای صلح بلندمدت ایجاد میکند.
به عنوان سند، سرویس اطلاعات خارجی به افزایش 36 درصدی انتشار مطالب با موضوع «آذربایجان غربی» در رسانههای جمهوری آذربایجان در بازه زمانی اوت تا دسامبر سال گذشته نسبت به اوایل همان سال اشاره کرده است.
این نهاد اطلاعاتی تأکید میکند که یکی از اولویتهایش ارزیابی مداوم اهداف واقعی سیاست دولتی باکو در پیشبرد این موضوع است: «باید ارزیابی شود که آیا جمهوری آذربایجان با تبدیل این موضوعات به یک ایدئولوژی ملی جدید، قصد دارد مناقشه را در قالبی تازه به داخل خاک ارمنستان بکشاند؟ یا اینکه گفتمان "بازگشت آذربایجانیهای غربی" بخشی از ابزار چانهزنی در سیاست خارجی باکو، بهویژه برای مقابله با موضوع بازگشت ارامنه قرهباغ است؟»
موضع قاطع ایروان: بازگشت آذربایجانیها قابل بحث نیست
«سارکیس خاندانیان»، رئیس کمیسیون روابط خارجی پارلمان ارمنستان، در واکنش به نگرانیهای سرویس اطلاعاتی گفت: «دولت در بالاترین سطوح اعلام کرده که این رویکرد برای روند صلح، بهویژه در شرایط جدید، مفید نیست.»
خاندانیان افزود که به طور مداوم به طرف آذربایجانی منتقل میشود که گفتمان «آذربایجانیهای غربی» کمکی به فرآیندهای جاری نمیکند.
وی برخلاف گزارش سرویس اطلاعاتی، معتقد است که تغییراتی در این زمینه رخ داده: «باید اعتراف کنم که تا حدودی این فضا تلطیف شده است، اما با این وجود باید تلاش کنیم گفتمان را نیز با روند صلح همسو کنیم.»
آیا مقامات ارمنستان در این مرحله موضوع بازگشت آذربایجانیها را بررسی میکنند؟ خاندانیان قاطعانه پاسخ داد: «خیر، مقامات ارمنستان در هیچ مرحلهای وارد این بحث نخواهند شد؛ بهویژه با ادبیاتی که جمهوری آذربایجان مدتهاست به کار میبرد. ما دستور کارهای وسیعتری برای عادیسازی روابط دوجانبه داریم و باید روی آن تمرکز کنیم.»
خیز تسلیحاتی باکو همزمان با مذاکرات صلح
همزمان با رشد گفتمان «آذربایجان غربی»، باکو بودجه نظامی خود را نیز به شدت افزایش داده است. سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان این موضوع را یک ریسک دانسته و گزارش میدهد که نرخ رشد بودجه نظامی جمهوری آذربایجان بسیار فراتر از سایر بخشهاست. در مقایسه با سال 2023، بودجه نظامی باکو در سال 2026 حدود 44 درصد افزایش یافته، در حالی که رشد بودجه سایر بخشها تنها 7.4 درصد بوده است.
با این حال، خاندانیان خوشبین است: «رویدادهای اخیر، پاراف پیمان صلح و آغاز برخی مبادلات تجاری، به احتمال زیاد این تهدیدات را تعدیل خواهد کرد و گزارش سال 2026 چهره متفاوتی خواهد داشت.» شایان ذکر است که در گزارش سرویس اطلاعاتی، به 19 اسیر ارمنی که همچنان در زندانهای باکو هستند، هیچ اشارهای نشده است.
فعال شدن شبکه جاسوسی و جنگ هیبریدی علیه پروژه «مسیر ترامپ»
سرویس اطلاعاتی ارمنستان پیشبینی کرده که با توجه به انتخابات پارلمانی سال 2026، تهدیدات ترکیبی (هیبریدی) علیه ارمنستان در سال جاری گستردهتر خواهد شد. این تهدیدات شامل استفاده از اطلاعات جعلی و همچنین «فعالسازی شبکه جاسوسی و عوامل میدانی» است.
کریستینه گریگوریان، رئیس سرویس اطلاعات خارجی، در گزارش خود تأکید کرده که هدف این اقدامات ترکیبی، بیارزش کردن صلح و القای تئوریهای توطئه مبنی بر وجود توافقات مخفیانه علیه منافع ارمنستان است. به طور خاص، این گزارش هشدار میدهد که عملیاتهای هیبریدی در سال جاری برای تأثیرگذاری منفی بر پروژه «مسیر ترامپ» (پروژهای که از طریق استان سیونیک، جمهوری آذربایجان را به نخجوان متصل میکند) به شدت فعال خواهند شد.
انتهای پیام/