محسن نامداری، کارشناس علوم دینی، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، با بیان اینکه زیارتنامه حضرت علی اکبر(ع) صرفاً یک متن عاطفی یا تاریخی نیست، گفت: این زیارتنامه در واقع متنی هویتساز است که لایههای عمیقی از معرفت دینی، ایمان عملی و نسبت انسان با ولایت الهی را بازنمایی میکند. برخلاف نگاههای تقلیلگرایانه، این متن زیارتی حامل یک منظومه فکری منسجم است که باید آن را در بستر اعتقادی و قرآنی تحلیل کرد.
او با اشاره به شخصیت ایمانی حضرت علی اکبر(ع) تصریح کرد: آنچه در منابع معتبر تاریخی و روایی برجسته شده، صرفاً شباهت ظاهری ایشان به پیامبر اکرم(ص) نیست، بلکه همسانی در سیره، گفتار و ایستادگی در مسیر حق است. این معنا دقیقاً با آموزه قرآنی «قُلْ إِنَّنِی هَدَانِی رَبِّی إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ» (انعام/161) همخوانی دارد؛ یعنی هدایتیافتگی در عمل، نه در ادعا.
این کارشناس علوم قرآنی با تأکید بر جایگاه ویژه حضرت علی اکبر(ع) در منظومه عاشورا اظهار کرد: بدرقه امام حسین(ع) از فرزندش با تلاوت آیات قرآن، نشان میدهد که میدان کربلا صرفاً صحنه نبرد نظامی نبود، بلکه عرصه تحقق کامل ایمان قرآنی بود. به باور او، وقتی امام حسین(ع) فرزندش را «شجره طیبه» میخواند، در واقع به آیه «أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً» (ابراهیم/24) ارجاع میدهد؛ مفهومی که ریشه در ثبات، پاکی و ثمرمندی دارد.
او با اشاره به فرازهای زیارتنامه، به مسئله «تولی و تبری» پرداخت و گفت: زیارت حضرت علی اکبر(ع) بهروشنی مرز دو جبهه حق و باطل را ترسیم میکند. این متن، زائر را به موضعگیری فعال دعوت میکند؛ موضعی که هم محبت به اولیای الهی و هم برائت از دشمنان خدا را در بر میگیرد. این دقیقاً همان آموزهای است که قرآن کریم در آیه «لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ… يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ» (مجادله/22) بر آن تأکید دارد.
نامداری ادامه داد: یکی از نکات مغفولمانده در تحلیل زیارتنامه حضرت علی اکبر(ع)، پیوند میان عاطفه و عقلانیت دینی است. این زیارت، صرفاً دعوت به گریه یا احساسات لحظهای نمیکند، بلکه مخاطب را به بازتعریف نسبت خود با جبهه حق فرامیخواند. او تصریح کرد که در این نگاه، محبت بدون تعهد و ادعای ولایت بدون برائت، فاقد پشتوانه دینی است.
این پژوهشگر قرآنی با اشاره به بحث تاریخی درباره فرزنددار بودن حضرت علی اکبر(ع) گفت: اختلافنظرهای موجود در منابع، مانع از یک نتیجهگیری قطعی تاریخی است، اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، جایگاه نمادین ایشان بهعنوان الگوی جوان مؤمن است. قرآن کریم نیز در معرفی الگوهای ایمانی، بر سن و سال تکیه نمیکند، بلکه معیار را صدق در ایمان میداند، چنانکه در وصف اصحاب کهف میفرماید: «إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ».
او تأکید کرد: بازخوانی زیارتنامه حضرت علی اکبر(ع) برای جامعه امروز، بهویژه نسل جوان، یک ضرورت فرهنگی و دینی است. این متن به ما میآموزد که چگونه میتوان در اوج جوانی، به قله معرفت، وفاداری و فداکاری رسید. زیارت در این معنا، نه یک آیین تکراری، بلکه یک بیعت آگاهانه و تمدنساز است.
انتهای پیام/