به گزارش خبرگزاری تسنیم، در پی افزایش تنشهای اخیر میان ایران و ایالات متحده، پایان هفته گذشته قیمت نفت در بازارهای جهانی به بالاتر از 70 دلار برای هر بشکه رسید و پس از اظهارات ترامپ درباره تنشهای خاورمیانه مبنی بر احتمال رسیدن به توافق دوباره سیر نزولی به خود گرفت.
این در حالی است که پس از انتشار اخبار مثبت از آغاز روند مذاکرات میان دو کشور، بعد از پایان تعطیلات آخر هفته در بازارهای جهانی شاهد بازگشت قیمتها به محدوده 66 دلار برای هر بشکه بودیم؛ روندی که حکایت از ابهام بسیار بالای موجود در این بازار به دلیل سیاستهای جنگطلبانه ترامپ در منطقه خلیج فارس، بهعنوان یکی از مهمترین آبراهههای انرژی جهانی، دارد.
به گفته تحلیلگران بازار انرژی، با اشاره به موضوع عدم شفافیت درباره آینده تنش ایجادشده در منطقه خاورمیانه، بازار جهانی انرژی در شرایطی قرار دارد که نه تحلیلگران، نه مسئولان نفتی و نه حتی کشورهای درگیر این تنشها، مسیر بعدی قیمتها و عرضه را بهروشنی نمیدانند.
این گروه تأکید دارند قیمت نفت روز پنجشنبه گذشته برای اولین بار از جولای گذشته بالای 70 دلار در هر بشکه معامله شد؛ رقمی که در حالی رخ داد که انتظار میرفت با وجود مازاد عرضه در بازار جهانی، قیمتها کاهش یابد.
جیسون بوردوف، بنیانگذار و مدیر مؤسس مرکز سیاست جهانی انرژی، دلیل عدم روند کاهشی قیمت نفت در بازارهای جهانی، با توجه به پیشبینیها، را عواملی موقت مانند کاهش تولید آمریکا به دلیل طوفانهای زمستانی و افت شدید عرضه نفت قزاقستان به دلیل آتشسوزی در میدان مهم تنگیز میداند.
به گفته بوردوف، از سوی دیگر در بازار گاز طبیعی اروپا نیز قیمتها به دنبال سرمای طولانی و کاهش ذخایر، بهطور قابلتوجهی افزایش یافت؛ به این دلیل که یخبندان در ایالات متحده عاملی بود بر بیاعتمادی بازار اروپا برای تأمین نیاز خود از بازار LNG ایالات متحده، با این رویکرد که اولویت آمریکا تأمین نیاز بازار داخلی است نه صادرات به قاره سبز و در عین حال تأمین نیاز از روسیه نیز با چالش روبهرو است.
اما نکته قابل توجه در این ناهمگونی بازارهای انرژی، ورود ناو هواپیمابر آمریکایی «یواساس آبراهام لینکلن» در نزدیکی آبهای ایران و در عین حال اظهارنظرهای متفاوت و تهدیدآمیز رئیسجمهور آمریکا در پستهای فضای مجازی بود که حکایت از بدتر شدن اوضاع تأمین انرژی در جهان داشت.
از سوی دیگر، تنها یک روز بعد، اظهارنظر متفاوت ترامپ نسبت به شرایط موجود و احتمال درگیری با ایران، تمام گمانهزنیها را متفاوت کرد و بعد از تعطیلات، روند نزولی قیمتها دوباره آغاز شد؛ نکتهای که کارشناسان معتقدند این روند عاملی برای ایجاد ابهام در بازارهای نفتی و ناتوانی برای برنامهریزی آتی فروشندگان و البته خریداران خواهد شد.
سناریوهای احتمالی چیست؟
در این زمینه کارشناسان معتقدند علیرغم تمام اظهارنظرهای متفاوت و ضدونقیض از سوی مقامات ارشد دو کشور ایران و ایالات متحده، هنوز چند سناریو ممکن است در آینده رخ دهد:
• در صورت تشدید تنشها، ممکن است آمریکا حملات نظامی محدودی علیه سایتهای موشکی یا هستهای ایران انجام دهد که تأثیری بر صنعت انرژی این کشور نگذارد، مشابه نبرد کوتاه قبلی در ژوئن 2025.
• گزینه دیگر، حمله به زیرساختهای انرژی ایران، شامل گاز، برق و توزیع سوخت است. برخی نشانهها در درگیریهای قبلی به این موضوع اشاره داشتهاند.
• احتمالاً یک کمپین نظامی طولانیتر یا حتی محاصره صادرات نفت ایران نیز مطرح است.
• ایران نیز ممکن است پاسخ متقابل به آمریکا بدهد، همانطور که سال گذشته یک پالایشگاه در حیفا، اسرائیل را بهطور جدی هدف قرار داد؛ یا به تأسیسات گازی دریایی اسرائیل که برای تأمین مصر و اردن اهمیت دارد نیز حمله کند، اگرچه احتمال «بستن تنگه هرمز» نیز مطرح شده است.
• در مقابل، در صورت حمله، تهران ممکن است در نهایت به توافقی دست یابد که مشابه تلاشهایی است که سال گذشته ایالات متحده در ونزوئلا انجام داد.
واکنش بازارها
رابین ام. میلز، مدیرعامل شرکت قمر انرژی (Robin M. Mills is chief executive of Qamar Energy)، در این زمینه معتقد است با توجه به سرعت روند تغییرات و فراز و فرودهای تنش میان دو کشور و ناتوانی در پیشبینی آینده از سوی فعالان بازار انرژی، بهویژه نفت و گاز، امکان واکنش مناسب به رویدادها وجود ندارد و بازارها به نوعی گیج شدهاند.
میلز معتقد است ایران برخلاف ونزوئلا که صادرات نفت آن بهشدت کاهش یافته و امکان رشد داشت، اکنون صادرات نفت خود را از سال 2022 بهطور قابلتوجهی افزایش داده و هرگونه اختلال در این روند میتواند قیمت را حدود 15 دلار در هر بشکه افزایش دهد.
به گفته وی، با این حال ظرفیت مازاد اوپک که عمدتاً در عربستان سعودی و امارات متحده عربی قرار دارد، میتواند این کمبود را جبران کند و از سوی دیگر چین، بزرگترین مشتری نفت ایران، نیز میتواند در زمینه تأمین ذخایر استراتژیک خود سرعت عمل کمتری داشته باشد یا نفت ارزانتر روسیه را جایگزین کند.
وی همچنین درباره بازار LNG تأکید میکند اگرچه ایران سومین تولیدکننده گاز در جهان است، صادرات گاز این کشور بسیار اندک است و مشتری اصلی آن ترکیه است که این کشور نیز گزینههای دیگری مانند افزایش خرید از خود ایران یا حتی جایگزینی خرید LNG از روسیه را دارد که اولی میتواند بازار جهانی را محدودتر کرده و روند افزایش قیمتها را دامن بزند.
خطرات و چشمانداز
مدیرعامل این شرکت فعال در حوزه انرژی معتقد است فارغ از این روندها، یکی از مهمترین نکاتی که میتواند در آینده قیمت بازار انرژی تأثیرگذار باشد، موضوع قطع جریان انتقال از خلیج فارس است.
وی تأکید میکند این گزینه اگرچه به ظاهر غیرمحتمل به نظر میرسد و کمترین درصد از احتمال وقوع را به خود اختصاص داده، اما اگر اجرایی شود بالاترین و بیشترین تأثیر را در بازار خواهد داشت، چرا که سهم بالایی از جابهجایی انرژی در جهان مختل خواهد شد.
به گفته وی، اگرچه ممکن است چنین اقدامی آخرین گزینه ایران باشد، اما واقعیت این است که برخی نیروهای اثرگذار دیگر مانند حوثیهای یمن میتوانند چنین اتفاقی را حتی برای دورهای کوتاه رقم بزنند که مستقیماً بر نرخ بیمه کشتیها اثر گذاشته و این افزایش قیمت حملونقل، عاملی در افزایش قیمت محصول تحویلی در بنادر مقصد است.
میلز همچنین معتقد است در صورت دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا، «صرف ریسک» بازار از بین میرود و کاهش یا تعلیق تحریمها میتواند مجموع تولید ایران را به حدود 3.8 میلیون بشکه در روز افزایش دهد و 300 تا 500 هزار بشکه از صادرات را به بازارهای بینالمللی بازگرداند؛ در این صورت، اگر تهران بتواند به مشتریانی غیر از چین، با استفاده از ذخایر شناور خود در دریاها نیز نفت بفروشد و روند ارائه تخفیفهای سنگین به خریداران فعلی پایان یابد، نهایتاً شاهد کاهش 8 تا 10 دلاری هر بشکه در بازارهای جهانی خواهیم بود، اما همانطور که پیشتر اشاره شد، فعلاً ابهام گسترده درباره تنش میان دو کشور عاملی در ناتوانی تصمیمگیری بازار شناخته میشود.
انتهای پیام/