به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری تسنیم، محمدرضا مخبر دزفولی، رییس فرهنگستان علوم در ششمین اجلاسیه ملی هیات حمایت از کرسیهای نظریه پردازی، نقد و مناظره با اشاره به سالروز پیروزی انقلاب اسلامی و دهه فجر گفت: ایران با ظهور انقلاب اسلامی در سال 57 تنها 25 دانشگاه داشت اما امروز با وجود آمار و ارقام متفاوت طبق بررسیهای دقیق، بالای 400دانشگاه جامع در کشور فعالیت میکند.
وی با اشاره به اینکه آن زمان 4 هزار استاد دانشگاه داشتیم اما امروز بالای صد هزار استاد در دانشگاههای کشور فعالیت میکنند، یادآور شد: امروزه 2 هزار و 800 محقق در میلیون در کشور فعالیت میکنند که رقم بی نظیری است.
به گفته رییس فرهنگستان علوم مستندات و مقالات علمی و بین المللی کشور، قبل از انقلاب حدود 300 نمونه بود اما امروز 80 هزار مقاله اعضای هییت علمیهای کشور مستند شده است.
وی با اشاره به اینکه جایگاه علمی کشور طی سالهای اخیر بین جایگاه 15 و 16 قرار گرفته است، گفت: در برخی موارد و علوم چون سلولهای بنیادی، هستهای و نانو در ردههای اولیه جهانی قرار داریم. قبل انقلاب در این حوزهها هیچ جایگاهی نداشتیم اما امروزه در علومی مانند نانو و بایوداروها در رتبههای برتر قرار داریم.
مخبر دزفولی افزود: در جنگ 12 روزه هرجا برتری داشتیم به دلیل موفقیت حوزههای علمی بود. توانمندی موشکهای نقطه زن از جمله آنها بود.
وی گفت: از روز اول انقلاب تحریم بودیم اما در حوزههای علمی راه را باز کردیم و جانماندیم اما هر جا مقلد بودیم باختیم. مثل حوزه اقتصاد، کسانی که در حوزه اقتصاد بودند باور نداشتند میتوانیم نسخه بومی برای اقتصاد داشته باشیم.
وی یکی از چالشهای اساسی کشور را نبود نظریهپردازی بومی در برخی حوزهها، بهویژه اقتصاد، دانست و گفت: در جاهایی که به توان داخلی باور نداشتیم و صرفاً به کپیبرداری از نسخههای خارجی روی آوردیم، شکست خوردیم. حتی اندیشمندان برجسته اقتصاد جهانی تصریح کردهاند نسخههایی که برای کشورهای غربی پیچیده میشود، الزاماً در کشورهای شرقی کارآمد نیست و گاه نتیجه معکوس میدهد. اما متأسفانه بخشی از تصمیمگیران اقتصادی کشور، بدون توجه به این واقعیت، همان نسخهها را اجرا کردند.
مخبر دزفولی با اشاره به توانمندیهای فضایی ایران خاطرنشان کرد: ایران جزو 10 تا 15 کشور برتر جهان در حوزه فناوری فضایی است؛ کشوری که توان پرتابگر، عبور از جو، ارسال موجود زنده به فضا و بازگشت سالم آن را دارد، در آستانه توان اعزام انسان به فضا قرار گرفته و این نشاندهنده سطح بالای توان علمی و فناوری کشور است.
وی گفت: با وجود این دستاوردهای بزرگ، اگر نتوانیم مشکلات معیشتی، اشتغال و زندگی روزمره مردم را حل کنیم، احساس رضایت عمومی شکل نخواهد گرفت. حل این مسائل نیازمند عزم، اراده، شجاعت در تصمیمگیری و اتکا به توان نظریهپردازی بومی است.
وی تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری باید به شنیدن صدای مردم و توجه به مسائل واقعی جامعه بازگردیم و نظریهپردازی را به خدمت حل مشکلات عینی کشور درآوریم.
رئیس فرهنگستان علوم در ادامه به مقش نهاد آموزش و پرورش در این خصوص اشاره کرد و گفت: ما سند تحول بنیادین نوشتیم اما متأسفانه در اجرای آن توفیق چندانی نداشتهایم. مشکل اصلی ما در سطح کلیات و سیاستگذاریهاست، یعنی برنامهها معطل ماندهاند و از اجرا بازماندهاند.
وی با بیان اینکه در کشور 120 هزار مدرسه داریم که بخش عمدهای از آنها از استانداردهای لازم آموزشی برخوردار نیستند، ادامه داد: حدود هفتاد الی هشتاد هزار مدرسه دولتی، فاقد مدیران و معلمان کارآمد، فضای آموزشی مناسب و برنامههای فوقبرنامه کافی هستند. در نتیجه، فرصت شکوفایی استعدادهای کودکان و نوجوانان از اقشار مختلف جامعه فراهم نمیشود.
وی به اهمیت نظریهپردازی و پژوهش در علوم انسانی اشاره کرد و گفت: نظریهپردازی باید از مدرسه آغاز شود و پرسشگری در کودکان و نوجوانان تا سطح دانشگاهی امتداد یابد. ما در حوزه علوم انسانی تلاشهایی داشتهایم، اما خروجیهای ما در عرصه بینالمللی محدود و ضعیف بوده است. برخلاف علوم تجربی و فناوری، بسیاری از آثار و نظریههای ارزشمند ما هنوز در سطح جهانی دیده و شنیده نشدهاند.
وی با تأکید بر ضرورت ساماندهی جریانهای نظریهپردازی گفت: هیأتهای اندیشهورزی باید تحت حمایت و هدایت هیئت مرکزی سازماندهی شوند تا هر فرد و گروه، مأموریت مشخص خود را بداند و خروجیها قابل مشاهده و اثرگذار باشد. پراکندگی فعالیتها و نبود انسجام، مانع بهرهوری و تأثیرگذاری واقعی علوم انسانی میشود.
مخبردزفولی همچنین به اهمیت پیوند میان علوم انسانی و علوم تجربی اشاره کرد و گفت: پیوند منسجم میان علوم انسانی و علوم تجربی و کاربردی میتواند گرهگشای نظام حکمرانی، تصمیمسازی و حل مسائل اجتماعی کشور باشد. اگر این پیوند برقرار نشود، علوم انسانی به حلقهای بسته و بیاثر تبدیل خواهد شد.
انتهای پیام/