مریم ارشدی؛ فعال اجتماعی در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داد نوشت: بررسی پیامدها و دستاوردهای انقلاب اسلامی در تمامی ابعاد مختلف فرهنگی چه در سطح داخلی وچه در عرصه بین المللی، چه از حیث جنسیت و قومیت و چه از منظر جغرافیایی و تاریخی و.... نیازمند ارائه مباحث گسترده و مبتنی برشواهد، مدارک وآمارهای معتبر بوده و از گنجایش یک نوشتارکوتاه خارج است. اما در این میان یک نکته روشن و شفاف وجود دارد که همه صاحبنظران و متفکران به آن اذعان دارند و آن این است که انقلاب اسلامی ایران، پیش از آنکه سیاسی باشد یک انقلاب فرهنگى و اجتماعى است.
انقلاب اسلامی ایران تنها یک تحول سیاسی و اقتصادی نبود، بلکه یک »انقلاب فرهنگی« بود که بنیادهای اجتماعی را بر اساس باورهای جامعه تغییر اساسی داد. که به بعضی از آنها اشاره میشود:
مهمترین دستاورد انقلاب اسلامی احیای هویت اسلامی و ملی و بومیسازی فرهنگ بود. امام خمینی(ره) همواره در بیانات خود بر ریشهدار بودن و اصالت فرهنگ اسلامی تأکید فراوانی داشتند و درباره استقلال فرهنگی و احیای هویت ملی-دینی می فرمودند: « ما نباید از غرب تقلید کنیم و فرهنگ خودمان را، فرهنگ اسلام را باید تقویت کنیم» ایشان معتقد بودند ما متصل به یک دریای عظیم فرهنگی و تاریخی هستیم و باید از آن، الهام بگیریم چون همین سرمایه فرهنگی و اصالتهای دینی است که توانستهاست ما را در ایجاد نسلی با اعتماد به نفس موفق کند و در آینده هم خواهد کرد. رهبر معظم انقلاب هم به جوانانی اشاره می فرمایند که امروز جزء رویش های انقلاب ما هستند و تاکید می فرمایند که جوانان امروز از جوانان دوران انقلاب خیلی بهترند.
یکی از ثمرات و برکات تغییر و تحول در رویکرد فرهنگی کشور بعداز انقلاب در حوزه زنان قابل توجه است. در سایه این رویکرد تحولی رهبر معظم انقلاب الگوی سوم زن را برای زن مسلمان ایرانی مطرح کردهاند یعنی زنی که نه در قالب نگرش متحجرانه شرق تعریف میشود که عنصری در حاشیه و بینقش در تاریخسازی است و نه در الگوهای مبتذل غربی به مثابه موجودی که جنسیت او بر انسانیتش میچربد و ابزاری جنسی برای تلذذ مردان و در خدمت سرمایهداری جدید است، تعریف میشود.
ایشان در معرفی زن مسلمان ایرانی می فرمایند : «زن مسلمان ایرانی تاریخ جدیدی را پیش چشم زنان جهان گشود و ثابت کرد که میتوان زن بود، عفیف بود، محجبه و شریف بود و درعین حال، در متن و مرکز بود. میتوان سنگر خانواده را پاکیزه نگاهداشت و در عرصهی سیاسی و اجتماعی نیز سنگرسازیهای جدید کرد و فتوحات بزرگ به ارمغان آورد.»
در دوران انقلاب و دفاع مقدس 8 ساله و حتی دفاع مقدس 12 روزه نقش آفرینی دلیرمردان و شیرزنان ایران اسلامی بر مبنای همان خاستگاه فرهنگی برآمده از شور انقلابی بود که توانستند بحران های پر خطر را پشت سر بگذارند.
در این هیاهوی تقسیم «ایثار» و «نثار»، نقش زنان در تربیت مردان مجاهد و ایجاد همدلی در جامعه بخوبی هویداست. در حقیقت می توان این همه شور و شعور زنانه را در عشق به شهادت در مردان که نتیجه مدیریت عاطفی زنان باورمند ماست، خلاصه کرد و همانطور که رهبر فرزانه انقلاب نیز فرمودند نشان داد که «زنان ایرانی زنانی هستند که اوج احساس و لطف و رحمت زنانه را با روح جهاد و شهادت و مقاومت درآمیختند و مردانهترین میدانها را با شجاعت و اخلاص و فداکاری خود فتح کردند... » و به همین دلیل است که باید باور کنیم«زن مجاهد مسلمان ایرانی، معلّم ثانی برای زنان جهان خواهد بود؛ پس از معلم اول که زنان مجاهد صدر اسلام بودند.»
از دیگر دستاورد فرهنگی انقلاب اسلامی، توسعه آموزش در سطوح مختلف برای مردم کشور است . از نهضت سوادآموزی گرفته تا سطوح عالی. شاید خوانندگان این یادداشت افزایش چشمگیر دسترسی به علم و دانش و فرهنگ در جامعه ایرانی ؛ به ویژه برای زنان را تبعیت از رشد جهانی تصور کنند اما نگاهی به وضعیت فرهنگی پیش از انقلاب اسلامی نشان می دهد که بیشتر مردم ما به دلایل بسیار، از حضور در محافل علمی، فرهنگی و اجتماعی محروم بودند. این موضوع بخصوص در حوزه زنان بیشتر دیده میشد. خانواده ها به خاطر عدم اطمینان به فضا و نظام آموزشی و ارزش های حاکم در رژیم منحوس پهلوی، دختران خود و بعضا حتی پسران خود را از رفتن به مدرسه باز می داشتند. مردم، دانشگاه را کانون مروّجان ضد دین می دانستند. غیرت دینی و حیای اجتماعی، زنان را به گوشه گیری و انزوا هدایت می کرد.
زنان قبل از انقلاب، به دلیل اختناق شدید حکومت پهلوی و جوّ نامناسب فرهنگی حتی در داستان ها و ضرب المثل ها تحقیر می شدند، خود را موجودی بدبخت، عقب افتاده و ناقص می پنداشتند و در صدد یافتن راه نجات بودند و انقلاب اسلامی زنان را نجات داد و به عرصه های فرهنگی ، علمی و اجتماعی هدایت کرد.
انقلاب اسلامی، فرصت ها و آزادی هایی برای حضور و مشارکت اقشار مختلف مردم و بویژه زنان فراهم کرد. در این فضا، زنان بر خلاف فرهنگ حاکم و نگاه سنتی جامعه، با حمایت رهبری خردمندانه امامین انقلاب، از حاشیه به متن اجتماع وارد شدند. نقش آفرین، تمدن ساز و تاریخ ساز شدند.
در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به ویژه در سال های اخیر، از حیث افزایش خودباوری و موفقیت در دانش اندوزی و تحصیلات، یکی از درخشان ترین دوران برای زنان ایرانی رقم خورده است. بطوری که در سایه چنین خودباوری و ارتقای علمی درصد مشارکت اجتماعی زنان و حضور آنان در جایگاههای مختلف مدیریتی کشور افزایش چشمگیر و قابل توجهی پیدا کرده است.
از دیگر دستاوردهای فرهنگی انقلاب اسلامی تحول در تولید آثار فاخر هنری و رسانهای و افزایش تولید محصولات فرهنگی هنری متناسب با نیاز فکری و فرهنگی جامعه و متناسب با باورهای دینی و ملی در سینما، تئاتر، ادبیات و موسیقی با محوریت ارزشها و مضامین انقلابی و اسلامی است.
توسعه فرهنگ عمومی ، ترویج فرهنگ مطالعه، به ویژه نهادینه شدن فرهنگ ایثار و مقاومت و احیای مسجد و مناسکی مانند نماز جمعه، مناسبتهای اسلامی و ملی، مراسم اعتکاف، راهپیمایی اربعین، جشنهای ملی در مناسبت هایی مانند اعیاد مذهبی خصوصا میلاد پیامبر اکرم(ص) و عید غدیر و ... از دستاوردهای ارزشمند فرهنگی انقلاب اسلامی محسوب میشود.
در سایه تحول فرهنگی ناشی از انقلاب اسلامی جایگاه خانواده در کشور اعتبار بیشتری پیدا کرده و رویکرد خانواده محوری در کشور حاکم شده است که با توجه به وضعیت جوامع غربی میتواند الگوی عملی برای جهانی که خانواده در آن اصالت و هویت خود را از دست داده است قرار گیرد.
در پایان باید به این حقیقت بیندیشیم که آنچه ما داریم و در جهان خلاء آن به وضوح حس میشود، همین فرهنگ و اصالت فرهنگی ماست که مهمترین سلاح ما در طول تاریخ و خصوصا تاریخ سراسر افتخار جمهوری اسلامی است که توانسته است ما را از گردنههای سخت عبور دهد و صلابت و قدرت این کشور را به رخ دشمنان بکشد. این حقیقت ما را وامیدارد این گوهر را به درستی بشناسیم و برای حفظ و تقویت هویت ایران اسلامی و مسدود کردن راههای رخنه و نفوذ فرهنگی دشمن از آن حراست و صیانت نماییم و با تکیه بر اصالتهای فرهنگی از استقلال خود در تمامی ابعاد دفاع کنیم و اجازه دخالت به بیگانگان را در هیچ عرصهای ندهیم.
انتهای پیام/