به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم؛ علی نصیریاقدم، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در نشستی تخصصی با نقد مبانی کلاسیک اقتصاد کلان، بر لزوم بازنگری در تئوریهای پولی متناسب با شرایط «جنگ اقتصادی» تأکید کرد. وی با استناد به اعترافات چهرههای برجسته اقتصادی جهان نظیر اولیویه بلانچارد، نظامهای متعارف مبتنی بر «هدفگذاری تورم و ابزار نرخ بهره» را در مواجهه با بحرانهای نوین، به یک «کاریکاتور تخیلی» تشبیه کرد که با واقعیتهای امروز همخوانی ندارد.
نقدینگی معلول است نه علت؛ با کنترل ترازنامه سیستم را قفل نکنید
نصیریاقدم با صراحت اعلام کرد که در شرایط فعلی ایران، نقدینگی پدیدهای «درونزا» است و از اقتضائات سیستم ناشی میشود. وی با تشریح رابطه نرخ ارز و تورم گفت: «در کوتاهمدت، جهت علیت از نقدینگی به تورم نیست؛ بلکه جهشهای نرخ ارز است که تورم ایجاد میکند و سپس این تورم، تقاضا برای نقدینگی را بالا میبرد».
وی افزود: «وقتی دلار جهش میکند، طبق "قاعده قیمت واحد"، قیمت تمام کالاها تعدیل میشود و تقاضای پول برای تأمین همان نیازهای قبلی چند برابر میگردد؛ در این حالت اگر به تقاضای واقعی پاسخ داده نشود، نتیجهای جز قفل شدن سیستم و دامن زدن به رکود نخواهد داشت». این اقتصاددان سیاست فعلی «کنترل ترازنامه بانکها» را سمی برای تولید دانست و تأکید کرد که این کار فقط چرخدندههای اقتصاد را از کار میاندازد.
کارآفرینِ بدون بدهی نداریم/ لزوم پذیرش کسری بودجه برای نبرد با رکود
این استاد دانشگاه با بیان اینکه «بدون پول هیچ رشد اقتصادی محقق نخواهد شد»، به نظریه شومپیتر استناد کرد و گفت: «کارآفرینی تنها زمانی موتور رشد میشود که پول و اعتبار بانکی پشت آن باشد؛ ما کارآفرین غیربدهکار نداریم». وی تأکید کرد که به جای تمرکز بر سرجمع نقدینگی، باید بر «ترکیب اعتبارات بانکی» نظارت کرد تا منابع به سمت بخش واقعی هدایت شوند.
نصیریاقدم همچنین با اشاره به آرای پل کروگمن، برنده نوبل اقتصاد، تصریح کرد که در زمان بحران و بیکاری، نباید از کسری بودجه هراس داشت: «بدهیهای دولت در بلندمدت مستهلک میشوند؛ آنچه اهمیت دارد این است که در کوتاه مدت با سیاستهای انقباضی غلط، پتانسیلهای تولید را نابود نکنیم». وی سیاست افزایش نرخ بهره در فضای ناترازی بانکها را «قوزِ بالا قوز» توصیف کرد که حتی با فرضِ علیت نقدینگی بر تورم، باز هم اقدامی مخرب است.
ریشه جهش ارزی؛ عدم انطباق نقشه تجاری و نظام پرداخت
وی در بخش پایانی تحلیل خود، جهشهای ارزی در ایران را «برونزا» و ناشی از اختلال در روابط بینالمللی و نظام پرداختها دانست. نصیریاقدم خاطرنشان کرد: «مسئله اصلی ما نقدینگی نیست، بلکه عدم انطباق نقشه ارزی و تجاری است؛ یعنی در جاهایی پول درمیآوریم که نمیتوانیم آن را برای نیازهای تجاری خود خرج کنیم». وی تأکید کرد که تئوریهای سنتی که نرخ ارز را صرفاً تابع نقدینگی میدانند، مبین واقعیتهای اقتصاد تحریمی ایران نیستند.
انتهای پیام/