به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، گئورگ پاپویان، وزیر اقتصاد ارمنستان، در جریان کنفرانس خبری پایان سال خود، از آغاز فصل جدیدی در مذاکرات اقتصادی میان ایروان و باکو خبر داد.
وی اعلام کرد که علاوه بر غلات، قیر و گاز مایع که پیشتر در دستور کار قرار گرفته بود، ارمنستان هماکنون در حال بررسی امکان واردات دو نوع کالای دیگر از طریق قلمرو جمهوری آذربایجان است.
این اظهارات در حالی بیان میشود که دولت پاشینیان در تلاش است تا با حمایتهای آمریکا و در چارچوب پروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP)، وابستگیهای سنتی خود به مسیرهای شمالی (روسیه) را کاهش داده و ساختار تجاری قفقاز جنوبی را تغییر دهد.
وزیر اقتصاد ارمنستان در پاسخ به پرسش خبرنگاران مبنی بر ماهیت این کالاهای جدید، از ارائه جزئیات خودداری کرد و ترجیح داد تا نهایی شدن توافقات، فضای مذاکرات را محرمانه نگه دارد.
وی در این باره تنها به گفتن این جمله بسنده کرد: «نمیتوانم نام ببرم؛ هر زمان که قطعی شد، اعلام خواهیم کرد».
تلاش برای جایگزینی کریدور لاریس و دور زدن روسیه
در اواخر سال گذشته میلادی، ارمنستان در اقدامی بیسابقه و برای نخستین بار، محمولههای غلات خریداری شده از روسیه و قزاقستان را از مسیر ترانزیتی جمهوری آذربایجان وارد خاک خود کرد. علاوه بر این، ایروان اقدام به خرید سوخت از باکو کرده است. اخیراً نیز مقامات ارمنی از دستیابی به توافقاتی برای واردات گاز مایع و قیر از طریق خاک آذربایجان خبر دادند.
استدلال دولت ارمنستان برای این چرخش استراتژیک در مسیرهای ترانزیتی، مشکلات مکرر در گذرگاه مرزی «ورین لاریس» (مرز زمینی گرجستان و روسیه) عنوان شده است.
پاپویان تصریح کرد که هدف از این توافقات آن است که در صورت مسدود شدن گذرگاه لاریس – اتفاقی که چند هفته پیش رخ داد و منجر به بحران سوخت شد – ارمنستان با کمبود انرژی مواجه نشود.
با این حال، با وجود توافقات سیاسی، هنوز خبری رسمی مبنی بر ورود محمولههای گاز مایع از مسیر آذربایجان منتشر نشده است. به گفته وزیر اقتصاد، اگرچه توافقات در سطح سیاسی نهایی شده، اما اجرای آن اکنون در زمین بازی بخش خصوصی و تجار قرار دارد.
چالشهای فنی و زیرساختی در مسیر عادیسازی
وزیر اقتصاد ارمنستان با اشاره به اینکه توافق سیاسی به تنهایی برای جریان یافتن تجارت کافی نیست، بر وجود موانع فنی تأکید کرد.
وی اظهار داشت: «باید دید بخش تجاری چگونه واکنش نشان میدهد و چه چیزی برایش مقرونبهصرفه است. صرفاً توافق سیاسی کافی نیست؛ در برخی موارد خطوط ریلی و زیرساختها برای سناریوهای جدید طراحی نشدهاند. به عنوان مثال، راهآهن پیشبینی نمیکرد که ممکن است روزی نیاز باشد کنیاک بطریشده از طریق آذربایجان به روسیه صادر شود و سرمایهگذاری لازم را در این بخش انجام نداده است. همین مسئله در مورد گاز مایع نیز صدق میکند».
پاپویان افزود: «اگر امروز کسی بخواهد گاز مایع وارد کند، شاید نتواند فوراً این کار را انجام دهد، زیرا راهآهن در آن لحظه توانایی فنی لازم را نداشته است. البته اطلاع دارم که در روزهای اخیر به شدت روی این موضوع کار میکنند و شاید حتی اکنون این آمادگی ایجاد شده باشد».
در همین راستا، شرکت «مگا ترید»، متعلق به خانواده خاچاطور سوکیاسیان (نماینده حزب حاکم و از چهرههای بانفوذ اقتصادی نزدیک به پاشینیان) که پیشتر اقدام به واردات بنزین از آذربایجان کرده بود، به رسانهها اعلام کرده که فعلاً باید امکانسنجی واردات گاز مایع از طریق راهآهن آذربایجان را بررسی کند. این شرکت و دهها فعال دیگر بازار انرژی، در حال حاضر گاز مایع مورد نیاز را از روسیه و از طریق خاک گرجستان وارد میکنند و مسئله «صرفه اقتصادی» برای تغییر مسیر حیاتی است.
عدم توازن تجاری و چشمانداز مبهم صادرات
اگرچه طرف ارمنی پیشتر اعلام کرده بود که صادرات کالاهای تولید داخل به جمهوری آذربایجان را در دستور کار دارد، اما تا این لحظه هیچ کالای ارمنی به بازارهای باکو نرسیده است. این در حالی است که کارشناسان در باکو پیشبینی کردهاند که آذربایجان پتانسیل خرید محصولاتی همچون تنباکو، کنیاک و محصولات کشاورزی را از ارمنستان دارد.
وزیر اقتصاد ارمنستان در این خصوص توضیح داد: «طرفین لیست کالاهای پیشنهادی را مبادله کردهاند؛ آنها لیست بلندبالایی به ما دادند و ما نیز به آنها. ما معتقدیم که محیط کسبوکار به مرور زمان واکنش نشان خواهد داد. دلایل تأخیر متفاوت است، از جمله اینکه بازارها هنوز برای یکدیگر ناشناختهاند».
نقش کلیدی پروژه آمریکایی «TRIPP»
گئورگ پاپویان در بخش مهمی از سخنان خود، آینده تجارت دوجانبه را به تکمیل زیرساختهای ریلی و مشخصاً پروژه تحت حمایت آمریکا گره زد.
وی گفت: «برای تجارت متقابل نیاز به زمان است و دولت تنها بستر را فراهم میکند. ما بخش قابل توجهی از شرایط را ایجاد کردهایم، اما هنوز کامل نیست. برای مثال، ارتباط مستقیم ریلی هنوز وجود ندارد، اما شما به خوبی میدانید که کار در این زمینه در جریان است و این امر چند سال دیگر محقق خواهد شد».
اشاره وزیر ارمنی مستقیماً به راهاندازی پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» (TRIPP) است؛ طرحی که قرار است با سرمایهگذاری و نظارت آمریکا، مسیرهای ریلی و جادهای منطقه را بازگشایی کرده و عملاً نفوذ سنتی بازیگران دیگر را کاهش دهد.
پاپویان تأکید کرد که تا زمان تکمیل TRIPP، ممکن است از ابزارهای جایگزین استفاده شود.
در پایان، گزارشها حاکی از آن است که باکو تاکنون به پیشنهاد ارمنستان برای آغاز حملونقل بار میان آذربایجان و ترکیه از طریق خاک ارمنستان پاسخی نداده است، این در حالی است که ایروان آمادگی خود را برای بازگشایی فوری مرزهای زمینی اعلام کرده است.
انتهای پیام/