به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، دویست و بیست و هشتمین شماره از پادکست «در عمق» که به بررسی مهمترین روندها، تحولات و همچنین شخصیتها در غرب آسیا و جهان میپردازد، روز یکشنبه 19 بهمن ماه 1404 ضبط و منتشر شد. در این شماره «محمد بیات»، کارشناس مسائل خاورمیانه اصلیترین اختلافات منطقهای عربستان سعودی و امارات متحده عربی را از نظر میگذراند.
پرسشهای این شماره:
- آیا روایتی که رقابت سعودی و امارات متحده عربی در حال شکلگیری است واقعیت دارد یا برساخته رسانه است؟
- پرونده های اصلی اختلافی بین این دو کشور را تشریح کنید.
- آیا رقابت میان ریاض و ابوظبی برای ایران واجد فرصت و تهدید است؟
در بررسی روابط کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، معمولاً نگاه سادهانگارانهای در ایران وجود دارد که همه این کشورها را تابع عربستان سعودی میداند؛ در حالی که واقعیت، شبکهای پیچیده از رقابتها و همکاریهای درونمنطقهای را نشان میدهد. هر یک از این دولتها دارای منافع، ظرفیتها و سیاستهای مستقلاند و بر اساس موقعیت ژئوپولیتیکی، جمعیت، اقتصاد و پیوندهای خارجی، وزن خاص خود را در معادلات منطقهای پیدا کردهاند.
در دو دهه گذشته، امارات متحده عربی با اتخاذ سیاست اقتصاد باز، جذب سرمایه خارجی، تنوع بخشی به روابط بینالمللی و ایجاد وابستگی متقابل با قدرتهای جهانی، بهسرعت به بازیگری با نفوذ تبدیل شده است؛ تا حدی که در برخی منابع غربی از آن بهعنوان «اسرائیل جدید یا دولت اسپارتی منطقه» یاد میشود.
در مقابل، عربستان سعودی با رهبری محمد بنسلمان پس از دوران ماجراهای پرتنش اولیه (جنگ یمن، بحران با ایران و ترکیه)، از سیاست رئالیسم تهاجمی فاصله گرفت و با انتشار سند توسعه «چشمانداز 2030» کوشید چهرهای مدرن، توسعهگرا و موازنهجو از خود ارائه دهد.
ریاض امروز بهدنبال ایفای نقش فعال در بحرانهای بینالمللی مانند سودان، اوکراین و غزه است تا موقعیت خود را بهعنوان قدرتی میانهرو تثبیت کند.با اینحال، رقابت با امارات همچنان پابرجاست؛ زیرا بنسلمان، بنزاید را نه شریک بلکه رقیب میبیند؛ رقیبی که زودتر وارد میدان توسعه و مدرنسازی شده است.
دستور عربستان به شرکتهای بینالمللی برای انتقال دفاتر اصلی به ریاض نمونهای روشن از این رقابت است. ازاینرو، روابط ریاض و ابوظبی نه بر پایه دوستی مطلق است و نه خصومت شدید؛ بلکه رابطهای عملگرایانه، ترکیبی از همکاری و رقابت ژئوپولیتیکی – اقتصادی محسوب میشود.
انتهای پیام/