1. صفحه اصلی
    • پربیننده‌ترین اخبار
    • مهمترین اخبار
    • آرشیو اخبار
  2. سیاسی
    • سیاست ایران
    • نظامی | دفاعی | امنیتی
    • گزارش و تحلیل سیاسی
    • مجلس و دولت
  3. امام و رهبری
  4. ورزشی
    • فوتبال ایران
    • فوتبال جهان
    • والیبال | بسکتبال | هندبال
    • کشتی و وزنه‌برداری
    • ورزش های رزمی
    • ورزش زنان
    • ورزش جهان
    • رشته های ورزشی
  5. بین الملل
    • دیپلماسی ایران
    • تولیدات دفاتر خارجی
    • آسیای غربی
    • افغانستان
    • آمریکا
    • اروپا
    • آسیا-اقیانوسیه
    • پاکستان و هند
    • ترکیه و اوراسیا
    • آفریقا
    • بیداری اسلامی
  6. فضا و نجوم
  7. اقتصادی
    • اقتصاد ایران
    • پول | ارز | بانک
    • خودرو
    • صنعت و تجارت
    • نفت و انرژی
    • فناوری اطلاعات | اینترنت | موبایل
    • کار آفرینی و اشتغال
    • راه و مسکن
    • هواشناسی
    • بازار سهام | بورس
    • کشاورزی
    • اقتصاد جهان
  8. اجتماعی
    • پزشکی
    • رسانه
    • طب سنتی
    • خانواده و جوانان
    • تهران
    • فرهنگیان و مدارس
    • پلیس
    • حقوقی و قضایی
    • علم و تکنولوژی
    • محیط زیست
    • سفر
    • حوادث
    • آسیب های اجتماعی
    • بازنشستگان
  9. فرهنگی
    • ادبیات و نشر
    • رادیو و تلویزیون
    • ‌دین ، قرآن و اندیشه
    • سینما و تئاتر
    • فرهنگ حماسه و مقاومت
    • موسیقی و تجسمی
  10. حوزه و روحانیت
  11. استانها
    • آذربایجان‌ شرقی
    • آذربایجان غربی
    • اردبیل
    • اصفهان
    • البرز
    • ایلام
    • بوشهر
    • استان تهران
    • چهارمحال و بختیاری
    • خراسان جنوبی
    • خراسان رضوی
    • خراسان شمالی
    • خوزستان
    • زنجان
    • سمنان
    • سیستان و بلوچستان
    • فارس
    • قزوین
    • قم
    • کاشان
    • کردستان
    • کرمان
    • کرمانشاه
    • کهگیلویه و بویراحمد
    • گلستان
    • گیلان
    • لرستان
    • مازندران
    • مرکزی
    • هرمزگان
    • همدان
    • یزد
    • جزایر خلیج فارس
  12. رسانه ها
    • چند رسانه ای
    • خواندنی
  13. بازار
    • قیمت خودرو
    • قیمت طلا، سکه و ارز
    • سازمان‌ها و شرکت‌ها
  14. عکس
  15. فیلم
  16. گرافیک و کاریکاتور
    • english
    • عربی
    • Türkçe
    • עברית
    • Pусский
  • RSS
  • تلگرام
  • اینستاگرام
  • توییتر
  •  
    آپارات
  •  
    سروش
  •  
    آی‌گپ
  •  
    گپ
  •  
    بله
  •  
    روبیکا
  •  
    ایتا
  • قیمت ارز و طلا
    لیگ ایران و جهان
  • صفحه اصلی
    • پربیننده‌ترین اخبار
    • مهمترین اخبار
    • آرشیو اخبار
  • سیاسی
    • سیاست ایران
    • نظامی | دفاعی | امنیتی
    • گزارش و تحلیل سیاسی
    • مجلس و دولت
  • امام و رهبری
  • ورزشی
    • فوتبال ایران
    • فوتبال جهان
    • والیبال | بسکتبال | هندبال
    • کشتی و وزنه‌برداری
    • ورزش های رزمی
    • ورزش زنان
    • ورزش جهان
    • رشته های ورزشی
  • بین الملل
    • دیپلماسی ایران
    • تولیدات دفاتر خارجی
    • آسیای غربی
    • افغانستان
    • آمریکا
    • اروپا
    • آسیا-اقیانوسیه
    • پاکستان و هند
    • ترکیه و اوراسیا
    • آفریقا
    • بیداری اسلامی
  • فضا و نجوم
  • اقتصادی
    • اقتصاد ایران
    • پول | ارز | بانک
    • خودرو
    • صنعت و تجارت
    • نفت و انرژی
    • فناوری اطلاعات | اینترنت | موبایل
    • کار آفرینی و اشتغال
    • راه و مسکن
    • هواشناسی
    • بازار سهام | بورس
    • کشاورزی
    • اقتصاد جهان
  • اجتماعی
    • پزشکی
    • رسانه
    • طب سنتی
    • خانواده و جوانان
    • تهران
    • فرهنگیان و مدارس
    • پلیس
    • حقوقی و قضایی
    • علم و تکنولوژی
    • محیط زیست
    • سفر
    • حوادث
    • آسیب های اجتماعی
    • بازنشستگان
  • فرهنگی
    • ادبیات و نشر
    • رادیو و تلویزیون
    • ‌دین ، قرآن و اندیشه
    • سینما و تئاتر
    • فرهنگ حماسه و مقاومت
    • موسیقی و تجسمی
  • حوزه و روحانیت
  • استانها
    • آذربایجان‌ شرقی
    • آذربایجان غربی
    • اردبیل
    • اصفهان
    • البرز
    • ایلام
    • بوشهر
    • استان تهران
    • چهارمحال و بختیاری
    • خراسان جنوبی
    • خراسان رضوی
    • خراسان شمالی
    • خوزستان
    • زنجان
    • سمنان
    • سیستان و بلوچستان
    • فارس
    • قزوین
    • قم
    • کاشان
    • کردستان
    • کرمان
    • کرمانشاه
    • کهگیلویه و بویراحمد
    • گلستان
    • گیلان
    • لرستان
    • مازندران
    • مرکزی
    • هرمزگان
    • همدان
    • یزد
    • جزایر خلیج فارس
  • رسانه ها
    • چند رسانه ای
    • خواندنی
  • بازار
    • قیمت خودرو
    • قیمت طلا، سکه و ارز
    • سازمان‌ها و شرکت‌ها
  • عکس
  • فیلم
  • گرافیک و کاریکاتور

رمضان و تنظیم هیجان؛ سازوکار روان‌شناختی کاهش تنش اجتماعی

  • 02 اسفند 1404 - 13:01
  • اخبار استانها
  • اخبار استان تهران
رمضان و تنظیم هیجان؛ سازوکار روان‌شناختی کاهش تنش اجتماعی

روزه‌داری تمرینی نظام‌مند برای تقویت خودکنترلی و کاهش تنش‌های هیجانی در جامعه است.

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ورامین، ماه رمضان را می‌توان از منظر روان‌شناسی، نوعی مداخله جمعی غیررسمی در حوزه تنظیم هیجان دانست؛ مداخله‌ای که نه در اتاق درمان، بلکه در بستر زندگی روزمره و به‌صورت هم‌زمان برای بخش بزرگی از جامعه رخ می‌دهد. این ماه فرصتی است برای تمرین خودمهاری، بازاندیشی در واکنش‌های رفتاری و فاصله گرفتن از پاسخ‌های تکانه‌ای که معمولاً منشأ بسیاری از تنش‌های فردی و اجتماعی هستند.

در نظریه‌های نوین روان‌شناسی، تنظیم هیجان به معنای توانایی فرد در شناخت احساسات، پذیرش آن‌ها و هدایت آگاهانه آن‌ها به سمت رفتار سازگارانه تعریف می‌شود. بسیاری از تعارض‌های خانوادگی، شغلی و اجتماعی نه به دلیل اختلاف در محتوا، بلکه به سبب ناتوانی در مدیریت خشم، اضطراب یا ناکامی شکل می‌گیرند. رمضان بستری فراهم می‌کند که فرد روزانه چندین‌بار با موقعیت انتخاب میان واکنش سریع و پاسخ سنجیده روبه‌رو شود.

روزه‌داری در سطح شناختی نوعی تمرین بازداری پاسخ محسوب می‌شود؛ مهارتی که به فرد امکان می‌دهد پیش از انجام یک رفتار یا بیان یک جمله، مکث کند و پیامدهای آن را بسنجد. این مکث کوتاه اگرچه ساده به نظر می‌رسد، اما از نظر عصب‌روان‌شناختی حاصل فعالیت پیچیده کارکردهای اجرایی مغز است. تکرار این فرآیند در طول یک ماه می‌تواند مسیرهای مرتبط با خودکنترلی را تقویت کند و الگوی واکنش‌های هیجانی را تعدیل سازد.

از سوی دیگر، روزه‌داری صرفاً مهار یک نیاز جسمانی نیست، بلکه نوعی بازآموزی ذهن برای تحمل ناکامی‌های موقت است. فرد می‌آموزد که هر احساس ناخوشایندی نیازمند پاسخ فوری نیست و می‌توان آن را مدیریت کرد. این نگرش، به‌ویژه در جامعه‌ای که سرعت و شتاب در آن افزایش یافته، نقش مهمی در کاهش تعارض‌های ناشی از عجله و بی‌حوصلگی ایفا می‌کند.

یکی از جلوه‌های ملموس این تغییر در حوزه زبان و گفتار مشاهده می‌شود. خشم معمولاً پیش از آنکه به رفتار عملی تبدیل شود، در قالب واژه‌ها بروز پیدا می‌کند. مراقبت آگاهانه از گفتار در ماه رمضان نوعی فیلتر هیجانی ایجاد می‌کند که شدت تعارض‌های کلامی را کاهش می‌دهد. وقتی افراد در بیان نارضایتی یا اعتراض خود از چارچوب‌های محترمانه‌تری استفاده می‌کنند، احتمال تشدید اختلاف نیز کمتر می‌شود.

ماه رمضان همچنین بُعد همدلی را تقویت می‌کند. تجربه محدودیت، فرد را نسبت به شرایط دیگران حساس‌تر می‌سازد و این حساسیت زمینه‌ساز رفتارهای حمایتی و نوع‌دوستانه می‌شود. همدلی نه‌تنها احساس تعلق اجتماعی را افزایش می‌دهد، بلکه سطح پرخاشگری را نیز کاهش می‌دهد؛ زیرا انسان همدل، دیگری را نه به‌عنوان رقیب یا تهدید، بلکه به‌عنوان شریک تجربه انسانی می‌بیند.

در سطح خانواده، آیین‌های مشترک این ماه کارکردی فراتر از سنت دارند. گردهمایی‌های افطار و سحر زمان‌هایی برای بازسازی گفت‌وگو و ترمیم روابط هستند. وقتی اعضای خانواده در فضایی آرام‌تر و با تمرکز معنوی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، فرصت بازنگری در سوءتفاهم‌ها و کاهش تنش‌های انباشته فراهم می‌شود. این پویایی در نهایت به افزایش ثبات هیجانی خانواده می‌انجامد.

در بعد اجتماعی نیز هم‌زمانی یک رفتار جمعی نوعی همگرایی روانی ایجاد می‌کند. وقتی افراد می‌دانند دیگران نیز در حال تجربه شرایط مشابه هستند، احساس همبستگی تقویت می‌شود. این حس مشترک از شدت فردگرایی افراطی می‌کاهد و ظرفیت جامعه را برای مدارا و تحمل تفاوت‌ها افزایش می‌دهد.

البته نمی‌توان انکار کرد که تغییرات فیزیولوژیک ناشی از روزه‌داری ممکن است در برخی ساعات حساسیت را افزایش دهد، اما آنچه اهمیت دارد چارچوب ارزشی و آگاهی فرد نسبت به این وضعیت است. بسیاری از افراد تلاش می‌کنند حتی در شرایط خستگی از بروز رفتار تند پرهیز کنند. این تلاش آگاهانه خود نشانه‌ای از ارتقای مهارت تنظیم هیجان است.

ماه رمضان همچنین فرصتی برای بازتفسیر تجربه‌های منفی فراهم می‌کند. در روان‌شناسی، بازارزیابی شناختی یکی از مؤثرترین راهبردهای تنظیم هیجان است؛ یعنی فرد می‌آموزد موقعیت‌های دشوار را از زاویه‌ای متفاوت ببیند. فضای معنوی این ماه چنین بازتفسیر مثبتی را تسهیل می‌کند و از شدت احساس ناکامی یا خشم می‌کاهد.

اهدا 5000 بسته معیشتی و 14 جهیزیه به نیازمندان ‌در ملارد‌

تداوم این تمرین‌ها می‌تواند پیامدهای بلندمدتی داشته باشد. اگر فرد بتواند پس از پایان ماه رمضان نیز مهارت مکث، تأمل و انتخاب پاسخ سنجیده را حفظ کند، کیفیت روابط او در محیط کار، خانواده و اجتماع بهبود خواهد یافت. در این صورت رمضان صرفاً یک مناسبت تقویمی نخواهد بود، بلکه به تجربه‌ای تربیتی با اثرات پایدار تبدیل می‌شود.

در نهایت، ماه رمضان فرصتی کم‌نظیر برای تقویت خودکنترلی، ارتقای بلوغ هیجانی و کاهش تنش‌های اجتماعی است؛ ماهی که با تمرین آگاهانه مهار تکانه‌ها و تقویت همدلی، زمینه شکل‌گیری جامعه‌ای متعادل‌تر، آرام‌تر و باثبات‌تر را فراهم می‌آورد.

یادداشت از: فاطمه ملک‌زاده، ارشد روانشناسی بالینی 

انتهای پیام/

 
R7393/P
قیمت ارز و طلا
لیگ ایران و جهان
نظام مسایل استان ها
واژه های کاربردی مرتبط
  • ماه رمضان
  • اخبار ورامین
بیشتر بخوانید
آغاز گشت‌های مشترک نظارت بر بازار خراسان جنوبی در آستانه رمضان و نوروز
اینفوگرافی|مهمترین اعمال در ماه رمضان چیست؟
یادداشت|رمضان؛ موسم آشتی دل‌ها و ترمیم فاصله‌ها
tasnim
tasnim
tasnim
رازی
مادیران
شهر خبر
fownix
غار علیصدر
گوشتیران
پاکسان
بیمه بازار
طبیعت
میهن
triboon
تبلیغات
  • طراحی سایت
  • بازرگانی سیب
  • آیا بیماری اسکولیوز خطرناک است؟
  • استعلام شرکت با نام
  • بازی آنلاین
  • درباره ما
  • ارتباط با ما
  • پربیننده‌ترین اخبار
  • پیوندها
  • بازار
  • قیمت ارز و طلا
  • لیگ ایران و جهان
  • آرشیو اخبار ؛ جدیدترین اخبار لحظه به لحظه امروز
ما را دنبال کنید:
  • RSS
  • تلگرام
  • اینستاگرام
  • توییتر
  • آپارات
  • سروش
  • آی‌گپ
  • گپ
  • بله
  • روبیکا
  • ایتا

All Content by Tasnim News Agency is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.