به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، حجت الاسلام والمسلمین عباس نیکزاد، استاد حوزه و دانشگاه در یادداشتی که در اختیار ما قرار داده است به نکاتی در ارتباط با سوره قدر و شب قدر پرداخته است:
الف : از سوره قدر و سوره دخان که آیات نخست آن در مورد شب قدر است استفاده میشود که فضیلت شب قدر به همان شب قدر و تقدیر بودنش است نه به نزول قرآن در آن، چون در این دو سوره میفرماید که ما قرآن را در شب قدر و لیلة مبارکة نازل کردیم بعد به دنبالش به بیان فضیلتهای شب قدر میپردازد، از این تعبیرات استفاده میشود که تمام فضایل شب قدر که در این دو سوره آمده است مربوط به ویژگی خود این شب یعنی ویژگی شب تقدیر است نه مربوط به نزول قرآن در آن شب.
البته قطعاً نزول قرآن کریم در شب قدر باعث افزایش فضیلت و قداست آن شده است، اما این بدان معنا نیست که فضائل شب قدر که در این دو سوره آمده است مربوط به نزول قرآن کریم باشد.
از اینجا می توان استفاده کرد که شب قدر و تقدیر در نگاه قرآن کریم چقدر مهم است.
ب: علامه طباطبایی رحمت الله علیه در تفسیر سوره قدر میفرماید دو آیه «تنزل الملائکه و الروح» و «سلام هی حتی» در حقیقت تبیین، توجیه و تفسیر آیه «لیله القدر خیر من الف شهر» است. بر این اساس عظمت و فضیلت فوقالعاده شب قدر که آن را از برتر از هزار ماه قرار داده است به خاطر تنزل ملائکه و روح برای تقدیرات و نیز سلامت آن شب تا طلوع فجر برای مؤمنین است.
از اینجا میتوان استفاده کرد که تمام حقیقت شب قدر همین دو ویژگی تنزل ملائکه و روح برای تقدیرات و نیز سلامتی آن شب تا طلوع فجر است.
ج: براساس پارهای از روایات شب قدر شب امامت و ولایت انسان کامل است، به دلیل اینکه تنزل ملائکه و روح که برای تقدیرات میآیند تنها بر او صورت میگیرد. جالب این است که در برخی از این روایات به سوره قدر و ویژگی تنزل ملائکه و روح در آن برای اثبات امامت و ولایت انسان کامل استدلال شده است.
د: از جمعبندی و برآیند نکته ب و ج میتوان استظهار کرد که شب قدر بدون وجود انسان کامل تحقق نمییابد، زیرا بدون وجود او تنزل ملائکه و روح برای تقدیرات صورت نمیگیرد. در نتیجه بدون وجود انسان کامل و ولی معصوم الهی شب قدر تعطیل میشود.
تعطیلی شب قدر یعنی تعطیلی تقدیرات و تعطیلی تقدیرات مستلزم نابودی انسانها و بالملازمه نابودی پدیدههای دیگر زمینی است، چون انسان خلیفه خداوند در زمین است، به همین خاطر در روایات آمده است: لولا الحجه لساخت الارض باهلها.
ه: تاکید فراوان در روایات ما بر خواندن سوره قدر در طول سال به مناسبتهای مختلف و در اعمال و عبادات گوناگون میتواند الهام بخش و توجه بخش اهمیت تقدیرات و نیز انسان کامل و ولی الهی باشد. در حقیقت این همه تاکیدات برای خوندن سوره قدر در مناسبتها و در اعمال مختلف، برای این است که افراد نقش انسان کامل و ولی معصوم الهی و رقم خوردن تقدیرات را توجه کنند و جدی بگیرند.
و: علامه طباطبایی در المیزان میفرماید: تقدیر همه امور در شب قدر منافات با وقوع تغییر در تقدیر در طول سال ندارد، چون اولاً تحقق تغییر در امر مقدر نیز بر اساس تقدیر است و ثانیاً استحکام تقدیر در حد اقتضا و علت ناقصه است، نه علت تامه و به تعبیر واضحتر تقدیر امور در شب قدر باعث سلب اختیار از انسان نمیشود، به تعبیر روشنتر انسان میتواند با اراده و اختیار و عملکرد خود تقدیرات الهی را تغییر دهد.
ز: یک نکته در مورد نزول قرآن کریم؛ حضرت علی علیه السلام در مورد قرآن کریم میفرماید: «فَتَجلّى لَهُم سبحانَهُ فی کتابِهِ مِن غَیرِ أن یَکُونوا رَأوهُ بما أراهُم مِن قُدرَتِهِ»، یعنی خداوند سبحان در قرآن کریم برای مردم تجلی کرد و قدرت خود را به آنها نشان داد، بدون اینکه او را ببینند. در حقیقت قرآن کریم تجلی خداوند و آیینه صفات خداوندی مانند قدرت او است.
امام صادق علیه السلام نیز میفرماید: «لقد تجلی الله لخلقه فی کلامه ولکنهم لا یبصرون» خداوند برای خلقش در قرآن تجلی کرد، ولی مردم نمیبینند.»(بحار، ج89 ،ص107) این روایت نیز گواه این است که قرآن تجلی خداوند است.
قرآن کریم میفرماید: لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَیْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ «21» یعنی اگر این قرآن را بر کوهی نازل میکردیم، قطعاً آن را از خشیت خدا فروتن و از هم پاشیده میدیدی و این مثلها را برای مردم میزنیم تا بیندیشند.
این آیه انسان را به یاد تجلی خداوند در کوه طور برای حضرت موسی میاندازد که باعث متلاشی شدن کوه شده است. «فلما تجلی ریه للجبل جعله دکا و خر موسی صعقا...» قرآن کریم نیز تجلی خداوند بر انسان است که اگر بر کوه نازل میشد باعث متلاشی شدن آن میشد.
انتهای پیام/