به گزارش خبرگزاری تسنیم ، این روزها دیگر برای هیچکس پوشیده نیست که اسرائیل و آمریکا به کشورمان حمله کرده است و موشک ها و راکتهایی که باریده بر روی خانهها و ماشینهای مردم. چند هفتهای است که آسمان بعضی شهرهای ایران امنیت همیشگی را ندارد و خیلی از هموطنان ما با خانههای ویران و ماشینهای سوختهشان روبرو شدهاند.
طبیعی است که اولین جایی که به ذهن آدم میرسد، شرکت بیمه باشد. مگر نه اینکه سالهاست برای همین روزها پول میدهیم؟ مگر نه اینکه هر سال بیمه بدنه ماشین و بیمه آتشسوزی خانه را تمدید میکنیم تا خیالمان راحت باشد؟ اما این بار، خیال هیچکس راحت نبود.
واقعیت این است که از تهران تا شهرهای دیگری که هدف این حملات ناجوانمردانه قرار گرفتند، هر کسی این روزها به شرکتهای بیمه مراجعه کرده، یک جواب شنیده: «خسارت جنگ تحت پوشش نیست.» فرقی هم نداشته بیمه ایران باشد یا خصوصی، بیمه بدنه باشد یا آتشسوزی منزل. جواب همه جا یکی بود: «متاسفیم، نمیتوانیم خسارت بدهیم.» در یک طرف، کسی ایستاده که خانه یا ماشینش را در اثر تجاوز بیگانگان از دست داده و در طرف دیگر، شرکت بیمه که میگوید قانون به من اجازه نمیدهد. واقعاً آدم میماند در این میان، حق با کیست؟
برای فهمیدن ماجرا، باید برگردیم به سال 1316. بله درست خواندید، نزدیک به نود سال پیش. وقتی شما یک قرارداد بیمه امضا میکنید، توی صفحات اولش یا لای بندهای ریز ریز، یک جایی نوشته شده که «خسارت ناشی از جنگ و شورش مشمول بیمه نیست.» این قانون مال همان سالهاست. قانونگذاران آن زمان پیشبینی کردند که اگر روزی جنگی شد، شرکتهای بیمه مجبور نباشند خسارت بدهند. چرا؟ چون اگر قرار باشد در یک شب، هزاران خانه و ماشین که با موشک و راکت دشمن آسیب دیدهاند را بیمهها خسارت بدهند، خودشان ورشکست میشوند. پولی که از همه مردم گرفتهاند، جوابگوی این همه خسارت نیست. به این میگویند «ریسک فاجعهبار»؛ خطری که اگر بیفتد، همه چیز را با خودش میبرد.
با این حال، جای یک سوال اینجا خالی است. ایران که اکنون جای امنی نیست. خاورمیانه که همیشه در آستانه جنگ و درگیری نفس میکشد و این روزها هم دشمنان ما یعنی آمریکا و اسرائیل آشکارا به کشورمان تجاوز کردهاند. مردم این منطقه با صدای آژیر و موشک بزرگ شدهاند. پس چرا هیچکس موقع فروش بیمهنامه، این را به ما نمیگوید؟ نماینده بیمه وقتی میآید خانهمان یا توی نمایشگاه ماشین، کلی از مزایای بیمه حرف میزند. از خیال راحت میگوید، از اینکه اگر اتفاقی بیفتد، ما پشتتان هستیم. اما هیچوقت نمیگوید که «آقا جان، اگر آمریکا و اسرائیل حمله کردند و موشک به خانهتان خورد، ما هیچ کارهایم.» چرا نمیگوید؟ چون اگر بگوید، شاید کسی بیمه نخرد. این یعنی پنهانکاری. این یعنی ما سالها پول میدهیم، اما از یک جای مهم بیخبریم.
به همین دلیل، به نظر میرسد وقت آن رسیده که یک فکری اساسی برای این ماجرا بشود. این قانون نود ساله باید عوض شود. نه اینکه بیمهها مجبور شوند هر بلایی سرشان آمد خسارت بدهند، بلکه باید تکلیف همه چیز روشن باشد. چند تا راهکار میتواند جوابگو باشد. اول اینکه میشود پوشش جنگ را جداگانه به بیمهنامه اضافه کرد. مثل زلزله یا سیل که بعضی جاها جداگانه حساب میکنند، برای جنگ هم یک پوشش جدا بگذارند. هر کس خواست خیالش راحت باشد، پول بیشتری بدهد و این پوشش را بخرد. هر کس هم نتوانست یا نخواست، حداقل میداند که اگر جنگی شد و دشمن به خانهاش موشک زد، خبری نیست. انتخاب با خود مردم باشد، نه اینکه بعد از بمباران تازه بفهمند هیچ پوششی نداشتهاند.
راهکار دوم این است که دولت و بیمه مرکزی یک صندوق درست کنند به نام «صندوق جبران خسارتهای ناشی از تجاوز دشمن». هم دولت پول بگذارد، هم شرکتهای بیمه سهمی بدهند، هم شاید کمی از همان حق بیمهای که مردم میدهند به این صندوق برود. بعد وقتی جنگی شد و موشکهای دشمن خسارتی زد، از این صندوق خسارت مردم را بدهند. علاوه بر این، شرکتهای بیمه باید شفاف باشند و موقع فروش بیمهنامه، این موضوع را واضح و روشن به مردم بگویند. نه با خط ریز توی صفحه آخر و نه با زبان حقوقی قلمبه سلمبه. باید صریح بگویند: «اگر آمریکا و اسرائیل حمله کردند و جنگ شد، ما خسارت نمیدهیم، مگر اینکه پوشش جداگانه خریده باشید.»
این روزها که با خیلی از آسیبدیدگان حرف زدهام، دل آدم میگیرد. یکی میگفت ده سال ماشینش را بیمه بدنه میکرده، حالا که در این حملات موشکی دشمن، ماشینش خسارت دیده، میگویند پوشش نداریم. یکی دیگر میگفت خانه پدریام را بیمه کرده بودم، حالا سقفش ریخته و بیمه میگوید من مسئول نیستم. این «مسئول نیستم» خیلی سنگین است. خیلی تلخ است. شرکتهای بیمه پشت همان قانون نود ساله قایم شدهاند و مردم را در برابر تجاوز بیگانگان تنها گذاشتهاند. شاید از نظر قانونی حق با آنها باشد، اما از نظر انسانی چطور؟ از نظر آن اعتمادی که مردم سالها به آنها داشتند چطور؟ آیا این تنها گذاشتن مردم، توی این روزهای سخت، درست است؟
واقعیت این است که در اسفند 1404 هستیم، در شرایطی که دشمنان ما آشکارا به کشورمان حمله کردهاند و هنوز همان قانون سال 1316 سر جای خودش نشسته. در این میان یک سوال بیجواب میماند، هم برای نمایندگان مجلس، هم برای مسئولان بیمه مرکزی، هم برای همه ما: اگر قانون بیمه مال نود سال پیش است و هنوز جنگ را استثنا میداند، تکلیف مردمی که در سال 1404 بر اثر تجاوز آمریکا و اسرائیل، خانه و ماشینشان را از دست دادهاند، چیست؟ تا کی باید منتظر بمانیم تا این قانون عوض شود؟
یادداشت از زهرا سلیمی ، فعال رسانه و خبرنگار
انتهای پیام/