به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، قریب به دو دهه پیش زمانی که بوش پسر و تونی بلر تصمیم گرفتند بهبهانه مقابله تسلیحات کشتار جمعی رژیم صدام به عراق حمله کنند، کشورهایی همچون فرانسه و روسیه مخالفت خود را با این تصمیم اعلام کرده چنین اقدامی را مصداق یکجانبهگرایی دانستند، این موضوع سبب شد اصحاب حقوق بینالملل که همچنان امیدوار به برپایی نظم مبتنی بر «صلح کانتی» بودند دست به قلم شوند و لب به انتقاد از هرگونه رفتار خودسرانه و غیرمسئولانه در محیط روابط بینالملل بگشایند.
در برابر جبهه گلوبالیستهای ساختارگرا، جریان نئوساختارگرایان قرار داشت که با بهکارگیری نگاههای آخرالزمانی جریان اوانجلیستی خواستار سقوط تمام اعضای محور موسوم به «شرارت» بودند و اهمیت زیادی به ساختار ـ قوانین بینالمللی نمیدادند!
آمریکا بر مدار یکجانبهگرایی
امروز یعنی در روزهای نخست سال 2026 میلادی اما بار دیگر «تاریخ تکرار» شد و دولت دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو بهبهانه مقابله با برنامه اتمی، موشکی و منطقهای ایران دور جدید از حملات را علیه تهران آغاز کردند. بهخلاف تصویرسازی گمراهکننده اسرائیل در خصوص محدود و سریع بودن دامنه جنگ با جمهوری اسلامی، با گذشت 18 روز از این «نبرد وجودی» دامنه جنگ نهتنها به سراسر منطقه خاورمیانه کشیده شده است بلکه اقتصاد جهانی نیز در معرض تهدیدات بزرگی در حوزه انرژی و حفظ امنیت زنجیرههای تأمین ارزش قرار دارد.
در چنین شرایطی دولت ترامپ که مدعی پیروزی سریع بر تهران است از سایر اعضای ناتو و مشتریان نفت خاورمیانه خواسته است با اعزام ناوگان نظامی به منطقه ائتلاف دریایی برای باز کردن تنگه هرمز ایجاد کنند اما در عمل هیچکدام از آنها حاضر به پذیرش چنین ریسک بزرگی در سواحل جنوبی ایران نیستند.
حال سؤال کلیدی آن است؛ دولتهای غربی تا کجا حاضر به همراهی یا سکوت در قبال اقدامات دولت ترامپ هستند و میتوانند به خطر افتادن امنیت اقتصاد جهانی را تحمل کنند؟
سیاست نه به جنگ در اروپا
شاید میان رهبران اروپایی هیچ چهرهای مانند «پدرو سانچز»، نخست وزیر چپگرای اسپانیا مخالف جنگ یکجانبه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تهران نیست. وی با صراحتی بیسابقه در روزهای نخست جنگ اعلام خطر کرد و گفت که این کشور اروپایی پایگاههای خود را در اختیار ارتش ایالات متحده برای حمله به ایران قرار نخواهد داد. وی که حمله آمریکا به ایران را «اشتباه فوقالعاده بزرگ» خوانده بود، پیش از این در حمایت از مقاومت غزه اعلام کرد که این کشور اروپایی جزء نخستین اعضای اتحادیه اروپا خواهد بود که دولت فلسطین را بهرسمیت خواهد شناخت.
دیگر کشورهای حوزه یورو مانند آلمان، فرانسه، نروژ، ایتالیا و حتی انگلیس هم دست رد به سینه ترامپ زده اعلام کردند که حاضر نیستند ریسک حضور در منطقه خلیج فارس را بپذیرند. استدلال آنها این است؛ اگر ارتش آمریکا نتواند امنیت تنگه هرمز را تأمین کند آنگاه چین، فرانسه و انگلیس میتوانند قفل این کلید را باز کنند؟ در چنین شرایطی ترامپ شرکای سنتی آمریکا را تهدید کرده است که عدم پیوستن آنها به ائتلاف دریایی هرمز سبب آسیب رساندن به پیمان ناتو خواهد شد.
خشم متحدان اروپایی ترامپ از بیاعتنایی به بحران اوکراین
علاوه بر تشدید بحران انرژی و به خطر افتادن منافع اقتصادی کشورهای اروپایی در منطقه شمال اقیانوس هند، یکی دیگر از نگرانیهای جدی بروکسل کاهش فشارهای تحریمی وزارت خزانهداری آمریکا بر روسیه بهبهانه مدیریت بحران ناشی از جنگ منطقهای با ایران است. بهگفته وزارت دفاع اوکراین تنها در سه روز نخست جنگ با ایران تعداد بیشتری از موشکهای پدافندی آمریکا بهنفع اسرائیل در مقایسه به چند سال جنگ اوکراین بهکار رفته است.
توجه بیش از اندازه دولت ترامپ به مسائل خاورمیانه و رها کردن اوکراین در جنگ نابرابر مقابل روسیه سبب شده است کشورهای اروپایی نیز مانند چین و روسیه خواهان پایان یافتن جنگ با ایران باشند. برخی کارشناسان معتقدند جنگ کنونی میتواند دریچه فرصت جدیدی برای روسیه ایجاد کند تا از این طریق زمینه برای تحمیل شکست کامل به کییف و دولت زلنسکی را فراهم کند.
در مجموع بهنظر میرسد دیر یا زود جنگ ایران نیز به پایان خواهد رسید اما یکی از میراثهای انکارناپذیر آن تشدید شکاف میان کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا بود. رهبران اروپایی مدعی هستند که دولت ترامپ بدون اطلاع آنها و با همراهی اسرائیل بهصورت یکجانبه تصمیم به اقدام نظامی علیه تهران گرفته است! این در حالی است که تا یک روز پیش از آغاز جنگ مستقیم میان ایران ـ آمریکا، اروپا میزبان مذاکرات غیرمستقیم تهران ـ واشنگتن با میانجیگری عمان بوده است.
در این بین حمله صبح روز شنبه 28 فوریه به خیابان جمهوری و ترور امام خامنهای(ره) رهبر شهید انقلاب اسلامی قطعاً سبب از بین رفتن هرگونه چشمانداز مذاکره و توافق میان ایران و آمریکا شده است. حال کشورهای اروپایی همزمان با سهرقمی شدن قیمت نفت و کاهش چشمگیر ذخایر انرژی بیش از گذشته نگران تشدید بحران اقتصادی در قاره سبز هستند و نمیخواهند بدون برنامه و دلیل قانع =کننده هزینه اقدامات یکجانبه واشنگتن در نقاط مختلف جهان؛ بهویژه در پرونده اوکراین را پرداخت کنند.
انتهای پیام/+