به گزارش خبرگزاری تسنیم، رضا شجیع کارشناس ورزش در یادداشتی نوشت:
برای فهم دقیقتر جایگاه ورزش در ایران معاصر، نمیتوان از نقش و کارکردهای رهبر شهید حضرت آیتالله امام خامنهای (ره) عبور کرد. آنچه در این 36 سال زعامت و رهبری عالمانه گذشت، صرفاً حمایت از یک حوزه نبود، بلکه نوعی راهبری فرهنگی-اجتماعی بود که تلاش داشت ورزش را از سطح یک فعالیت جسمانی و مهارتی، به سطح یک نهاد هویتساز، اخلاقمحور و اثرگذار در معادلات ملی ارتقاء دهد.
1- در این چارچوب، یکی از برجستهترین ابعاد شخصیتی ایشان، نگاه راهبردی به ورزش بود. ورزش در این نگاه، نه حاشیه، بلکه بخشی از قدرت نرم کشور تلقی میشد. تأکید مکرر بر این گزاره که ایران قوی باید ورزش قوی داشته باشد، نشان میداد که ورزش، عنصری در خدمت ساختن تصویر ملی، تقویت غرور جمعی و افزایش انسجام اجتماعی است. این نگاه، ورزش را وارد سطحی از اهمیت و اولویت میکرد که فراتر از مدالآوری صرف بود.
2- در کنار این رویکرد کلان، ارتباط مستقیم و مستمر با ورزشکاران یکی از ویژگیهای متمایز این سبک رهبری بود. نشستهای مستمر و سالیانه با قهرمانان ملی، بستری برای شنیدن، گفتوگو و انتقال مستقیم دغدغهها محسوب میشد. این ارتباط بیواسطه، نشاندهنده توجه به سرمایه انسانی ورزش و درک اهمیت جایگاه اجتماعی ورزشکاران محسوب میشد.
3- از دیگر ابعاد مهم، توجه به معیشت و کرامت ورزشکاران بود. در این نگاه، قهرمان ملی نباید پس از دوران افتخارآفرینی با مشکلات اقتصادی و معیشتی مواجه شود. تأکید بر مسئولیت دستگاههای اجرایی در تأمین رفاه و امنیت شغلی ورزشکاران، بیانگر نوعی نگاه عدالتمحور به حوزه ورزش بود، نگاهی که شأن قهرمان را فراتر از سکو و لحظههای پیروزی میدید. در این منظومه فکری، پیروزیهای ورزشی صرفاً دستاوردهای قهرمانی نیستند، بلکه دارای کارکردی عمیق در تزریق امید و نشاط اجتماعی هستند؛ بهویژه در چارچوب گام دوم انقلاب، که جوانان و قهرمانان بهعنوان موتور حرکت جامعه به سوی آیندهای روشن تعریف میشوند. از این منظر، ورزشکار نهتنها افتخارآفرین، بلکه امیدآفرین است.
4- یکی دیگر از برجستهترین ویژگیهای ایشان، تلاش برای اخلاقیسازی ورزش بود. در این رویکرد، قهرمانی بدون اخلاق، فاقد ارزش واقعی تلقی میشد. هشدارهای مکرر نسبت به فساد و بیاخلاقی، و تأکید بر جوانمردی، صداقت و مسئولیتپذیری، نشان میداد که هدف، صرفاً موفقیت نیست، بلکه چگونه موفق شدن نیز اهمیت دارد. این نگاه عمیق بود که ورزش را به یک نهاد تربیتی و الگوساز تبدیل میکرد. در همین راستا، فرمول راهبردی "تحصیل، تهذیب، ورزش" بهعنوان یکی از ماندگارترین توصیههای ایشان به جوانان، بیانگر نگاه جامع به تربیت انسان متوازن بود.
5- در امتداد همین رویکرد، توجه به نمادهای ملی و هویت جمعی جایگاه ویژهای داشت. تأکید بر احترام به پرچم، خواندن سرود ملی و توجه به رفتارهای نمادین ورزشکاران در میادین بینالمللی، در واقع تلاشی برای پیوند دادن موفقیتهای فردی با هویت جمعی بود. در این چارچوب، ورزشکار نه فقط نماینده خود، بلکه سفیر یک ملت تلقی میشود و هر موفقیت او، بازتابی از عزت ملی است، امری که هرگز از نگاه رهبر شهیدمان دور نبود.
6- همچنین، حمایت از ورزش بانوان، از دیگر ابعاد مهم این الگو بود. در این نگاه، زن ورزشکار مسلمان میتواند همزمان قهرمان، الگو و حامل یک روایت فرهنگی باشد. این رویکرد، به تقویت حضور زنان در عرصههای ورزشی، تحقق هر چه بیشتر عدالت جنسیتی و ارتقای جایگاه آنان در سطح بینالمللی کمک کرد.
7- در کنار همه اینها، شناخت دقیق از کارکردهای سیاسی و رسانهای ورزش در جهان نیز قابل توجه بود. تأکید بر استانداردهای دوگانه سازمانهای بینالمللی ورزش و هشدار نسبت به بهرهبرداری ابزاری دشمنان و بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی از ورزش، و همچنین تأکید ویژه بر عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم منحوس صهیونیستی، نشاندهنده درکی عمیق از جایگاه ورزش در معادلات قدرت و جنگ روایتها بود. در این چارچوب، ایشان مفهوم پیروزی واقعی را بازتعریف کردند، جایی که انصراف ورزشکار ایرانی از مسابقه با نماینده رژیم غاصب، نه یک شکست ورزشی، بلکه ایستادن در طرف درست تاریخ تلقی میشود. این نگاه، با افشای استانداردهای دوگانه غرب، که از یکسو شعار جدایی ورزش از سیاست سر میدهند و از سوی دیگر از تحریمهای ورزشی علیه کشورهای مستقل حمایت میکنند، به ورزشکاران هویتی فراتر از قهرمان ورزشی بخشید و آنان را در جایگاه "قهرمانان حقوق بشر" قرار داد.
8- اگر بخواهیم این مجموعه را در یک قاب مفهومی جمعبندی کنیم، با شخصیت والایی مواجه هستیم که ورزش را نه یک حوزه بخشی، بلکه یک "میدان تمدنی" میدید. در این نگاه، ورزش محل تلاقی مؤلفههایی نظیر هویت، اخلاق، قدرت نرم و سرمایه اجتماعی بود. ویژگی متمایز این رویکرد، ترکیب همزمان چند مفهوم است؛ از یکسو، درک کلان و راهبردی از جایگاه ورزش در معادلات ملی و بینالمللی، و از سوی دیگر، توجه دقیق و جزئی به زیست واقعی ورزشکاران، از معیشت و کرامت آنان گرفته تا شأن اجتماعی و آینده حرفهایشان؛ امری که نشانگر همان افق بلندی است که در بیانیه گام دوم انقلاب نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
9- در نهایت ایشان إحیاگر مفهوم اصیل و ایرانی اسلامی "پهلوانی" بودند و از نگاه ایشان پهلوانی، بدون مسئولیت اجتماعی هرگز معنا نمییابد. ورزشکار، در کنار قهرمانی، نسبت به جامعه خود مسئول است و این مسئولیت، حلقه اتصال میان جامعه ورزش و متن جامعه محسوب میشود، مفهومی که در پیام نوروزی رهبر عزیزمان آیت الله سید مجتبی خامنهای مورد تاکید قرار گرفت و نشان داد که این گفتمان، امتداد همان گفتمان اصیل پهلوانی است.
10- در نهایت، آنچه الگوی رهبری شهید در حوزه ورزش را متمایز میکند، نه فقط حمایت از ورزش، بلکه معنادار کردن آن است، تبدیل ورزش به زبانی برای بیان یک هویت، ابزاری برای تقویت یک ملت، بستری برای تزریق امید به جامعه، و میدانی برای پرورش انسانهایی که هم در رقابت پیروزند و هم در ساحت ارزشها. این همان دکترینی است که آینده ورزش ایران، تا همیشه تاریخ، از آن سیراب خواهد شد.
انتهای پیام/