به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، تقویم پرافتخار ایران معاصر، 12 فروردین را نه به عنوان صرف یک روز، که به مثابه نمادی از تحقق اراده جمعی ملت و استقرار نظام «مردمسالار دینی» در حافظه تاریخی خویش ثبت کرده است.
این روز، نقطه عطفی است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 1357، با رفراندومی بیسابقه، به استقرار نظامی برخاسته از خواست تودهها جامهی عمل پوشاند و فصل سیاه پنجاه سال استبداد پهلوی و وابستگی به قدرتهای غربی را بست.
فروپاشی این بنای استبدادی، آغاز عصری نوین بود؛ عصری که در آن، حاکمیت برآمده از رأی قاطع 98 درصدی مردم، فصل جدیدی از تاریخ ایرانزمین را گشود؛ فصلی مبتنی بر مشارکت حداکثری، استقلال، آزادی و هویت اسلامی.
در بطن این تحول، شاهد یک پروژه کلان جامعهشناختی هستیم: گذار از ساختارهای استبدادی به سوی مشارکت مردم و همبستگی ملی مبتنی بر ارزشهای دینی. انقلاب اسلامی نه تنها اراده سیاسی، بلکه عزم اجتماعی ملتی را به نمایش گذاشت که از سرکوب و استثمار تاریخی به ستوه آمده بود.
مقاومت اراده ملی در برابر نظام پهلوی و حامیان غربیاش، نمودی از کنش جمعی و شکلگیری هویت نوین ایرانی بود که در آن، هویت فردی و جمعی، رنگی تازه از استقلال و خودباوری گرفت.اما این گذار، بدون چالشهای بنیادین اجتماعی و سیاسی نبود. از فردای استقرار جمهوری اسلامی، آمریکا به عنوان بازیگر اصلی در نظام بینالملل، پروژه مهار و تضعیف ایران را در دستور کار قرار داد.
این خصومت، فراتر از منافع از دست رفته، تلاشی بود برای جلوگیری از الگوسازی یک نظام غیروابسته و دینی در منطقه که میتوانست توازن قدرت جهانی را بر هم زند. اقدامات آمریکا علیه ایران، ابعاد متعددی به خود گرفت: از تلاشهایی برای کودتا و تقویت نیروهای مخالف داخلی، تا تحمیل جنگی ویرانگر از طریق رژیم بعثی عراق.
پس از آن، طراحی سناریوهای پیچیده امنیتی، اعمال فشارهای اقتصادی هدفمند و فراگیر و اکنون، همراهی با اسرائیل در تقابلهای منطقهای، همگی در راستای خدشهدار کردن انسجام اجتماعی و همبستگی ملی صورت گرفته است.
با این حال، جامعه ایران در طول 47 سال گذشته، با اتکا به سرمایه اجتماعی عظیم و ذخیره تجربههای تاریخی خود، توانسته است در برابر این تهاجمات ایستادگی کند.
حضور پرشور مردم در صحنههای مختلف، به ویژه در حمایت از نظام در برابر تهدیدات خارجی، نشاندهنده عمق پیوند میان حاکمیت و ملت و شکلگیری ولایتمداری به عنوان یک اصل بنیادین در جامعه است.
این ایستادگی، که ریشه در ارزشهای فضیلت، کرامت و شجاعت دارد، ایران را قادر ساخته تا علیرغم فشارهای بیسابقه، در عرصههای علمی، پزشکی، هستهای، فرهنگی و دفاعی به پیشرفتهای قابل توجهی دست یابد و جایگاهی شایسته در معادلات منطقهای و جهانی پیدا کند.
این دستاوردها، نه تنها مرهون رهبری داهیانه ولی فقیه، بلکه نتیجه مقاومت فعالانه و اراده جمعی جامعهای است که در برابر فشارهای بیرونی، هویت، استقلال و دستاوردهای خود را با صلابت حفظ کرده است. این مقاومت، خود به یک استراتژی خلاق تبدیل شده است که از دل محدودیتها، فرصتهای جدیدی برای بالندگی خلق میکند.
یادداشت از: سهیلا صادقی، استاد تمام دانشگاه تهران
انتهای پیام/