یادداشت تسنیم- روح الله قاسمیان، استاد روابط بین الملل دانشگاه:
تجزیه و تحلیل فرامتن و متن مذاکرات اسلام آباد، برگرفته از تجمیع حقایق مسلم و داده های آشکار و پنهانی است که در خصوص این رویداد بین المللی و دیپلماتیک وجود دارد.
به عبارت بهتر، در تحلیل عدم موفقیت مذاکرات اخیر باید علاوه بر عوامل آشکار ، بر روی مولفه های پنهان نیز تمرکز ویژه ای داشت. در چنین شرایطی می توان تحلیل دقیق تری در قبال آنچه پشت میز مذاکره رخ داده به دست آورد.
در این خصوص دو نکته مهم وجود دارد که باید نسبت به آن توجه داشت:
نخست اینکه جی دی ونس معاون رئیس جمهور آمریکا بر خلاف آنچه برخی محافل خارجی تصور می کردند، نماد عقلانیت راهبردی در حوزه سیاست خارجی دولت ترامپ نبود.
علی رغم مخالفت اولیه دی ونس با وقوع جنگ ( طبق افشاگری نیویورک تایمز) او اساسا برای یک توافق واقعی راهی اسلام آباد نشده بود.
اصر ار آمریکا بر نقض خطوط قرمز مسلم ایران از جمله حق غنی سازی، کنترل تنگه هرمز و حمایت از گروههای مقاومت به وضوح نشان داد که ونس نه در کسوت یک دیپلمات، بلکه از جایگاه یک سیاستمدار غیرانعطاف پذیر راهی مذاکرات شده است.
دی ونس کاملا این نکته را فراموش کرده بود که کشورش در مواجهه با ایران در میدان شکست خورده و به اهداف خود در عرصه نظامی نرسیده است! او حتی صدای رسای مخالفان گسترده جنگ در آمریکا را نیز در مذاکرات اسلام آباد سانسور نمود!
این قاعده در خصوص دو عضو دیگر هیات مذاکره کننده آمریکا یعنی جرد کوشنر و ویتکاف نیز صادق است، با این تفاوت که اساسا به دلیل شکست ادوار گذشته مذاکرات، دیگر کسی بر روی نقش آفرینی این دو حسابی باز نکرده بود.
نکته دوم معطوف به عوامل پنهانی است که در عرصه مذاکرات شاهد آن بوده ایم. یکی از این عوامل پنهان، لابی گری های خاص رژیم صهیونیستی در اسلام آباد بوده است.
12 تماس تلفنی ونس با مقامات کاخ سفید و حداقل یک تماس تلفنی وی با نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی به وضوح نشان می دهد که معاون رئیس جمهور آمریکا طبق دستورالعمل های آنی و القایی از سوی جریانهای پشت پرده مذاکره هدایت می شده که مهم ترین آنها، لابی صهیونیسم در آمریکا ( خصوصا آیپک) بوده است.
عدم توازن در روند مذاکرات ( که تا ساعاتی خوب پیش رفت و سپس روند آن معکوس شد) متاثر از همین عوامل پنهان اما تاثیرگذار بوده است. قطعا در آینده ای نه چندان دور نمادها و مصادیق بیشتری از این مولفه های پنهان از سوی رسانه های معتبر جهان منتشر خواهد شد.
در نهایت اینکه ترامپ و تیم همراه وی در کاخ سفید، نه تنها فقدان عقلانیت راهبردی خود را در جریان آغاز جنگ با ایران نشان داده و هزینه های راهبردی -نظامی گسترده ای در این تقابل همه جانبه متحمل شدند، بلکه این فقدان عقلانیت را در عرصه دیپلماسی نیز عیان ساختند.
در چنین شرایطی واشنگتن فرصت بسیار اندکی جهت اصلاح مسیر شکست خورده خود در پیش خواهد داشت و عرصه بر آن هر لحظه تنگ تر می شود.
انتهای پیام/