به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، در روزگاری که بسیاری از هنرهای اصیل ایرانی زیر سایه صنعت و مدرنیته کمرنگ شدهاند، شیشهگری سنتی هنری که آن را «دمیدن روح در گداخته شیشه» مینامند در بیشتر نقاط کشور به فراموشی سپرده شده است.
اما در دل شهرستان فیروزآباد فارس، روستای تاریخی میمند همچنان آخرین سنگر این هنر کهن را پاسداری میکند؛ جایی که شعلههای کوره شیشهگری هنوز روشن است و صدای دمیدن استادکاران، روایتگر تداوم یک میراث چندصدساله است.
میمند؛ شهری که اردیبهشت را وام گرفته است
میمند در اواخر فروردینماه و اردیبهشت، چهرهای دیگر دارد؛ گویی طبیعت، این ماه را به این شهر قرض داده تا آسمانش با شکوفههای سرخ گل محمدی عطرآگین شود. در کوچهپسکوچههایش، نسیم بهاری بوی گلاب تازه را با خود میآورد و دیگهای مسی کهن، همچنان آواز گرم خود را در جشنواره گل و گلاب میمند تکرار میکنند. این جشنواره، ترکیبی از سنت، طبیعت و تاریخ است؛ رقصی هماهنگ میان گلبرگهای محمدی و دستان مردمانی که عشق را در خاک و آب و آفتاب میکارند.
در میان این همه زیبایی طبیعی و فرهنگی، شیشهگری سنتی میمند جایگاهی ویژه دارد. سالها پیش، زمانی که این هنر در بسیاری از نقاط کشور رو به خاموشی میرفت، استادکاران میمندی با راهاندازی یک واحد صنعتی شیشهگری فوتی، بار دیگر شعلههای این هنر را در جنوب کشور روشن کردند. این واحد، امروز تنها قطب شیشهگری سنتی فارس به شمار میرود و محصولات آن، از لیوان و گلدان گرفته تا ظروف تزئینی، همگی با دمیدن استادکاران شکل میگیرند؛ هنری که نیازمند مهارت، صبر و روحی لطیف است.
دمیدن؛ هنری که با جان انجام میشود
شیشهگری فوتی، تنها یک کار صنعتی نیست؛ هنری است که در آن، استادکار با دمیدن در لوله فلزی، به شیشه مذاب جان میبخشد. هر قطعه، حاصل هماهنگی چشم، دست و نفس است. استادکاران میمند میگویند: شیشهگری، هنر صبر است؛ اگر لحظهای عجله کنی، شیشه ترک میخورد و همه زحمتها از بین میرود.
در کارگاههای شیشهگری میمند، هنوز همان ابزارهای سنتی دیده میشود: لولههای دم، قالبهای چوبی، انبرهای آهنی و کورههایی که با شعلههای سرخ، شیشه را نرم و آماده شکلگیری میکنند. اینجا هر ظرف، داستانی دارد؛ داستانی از مهارت، عشق و میراث.
جشنواره گل و گلاب؛ پیوند سنت و زندگی
همزمان با فعالیت کارگاههای شیشهگری، جشنواره گل و گلاب میمند نیز هر ساله در اردیبهشتماه برگزار میشود. در این جشنواره، دیگهای مسی بزرگ بر آتش مینشینند و گلبرگهای تازه محمدی در کنار آب زلال، به گلابی تبدیل میشوند که عطر آن در سراسر منطقه میپیچد. گردشگران از نقاط مختلف کشور برای دیدن این آیین کهن به میمند میآیند؛ آیینی که نسلهاست در این منطقه جریان دارد.
میراثی که باید حفظ شود
کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند شیشهگری سنتی میمند، یکی از معدود نمونههای باقیمانده از این هنر در کشور است و نیازمند حمایت جدی است. این هنر، علاوه بر ارزش فرهنگی، ظرفیت اقتصادی قابل توجهی نیز دارد و میتواند به توسعه گردشگری و ایجاد اشتغال در منطقه کمک کند.
امروز میمند تنها یک شهر نیست؛ نمادی از پایداری سنتها در برابر فراموشی است. شهری که در آن، گل محمدی همچنان میروید، دیگهای مسی همچنان میجوشند و شیشهگران همچنان در کورههای داغ، روح هنر ایرانی را میدمند. اینجا، اصالت نه در موزهها، بلکه در زندگی روزمره مردم جریان دارد.
بهزاد مریدی مدیر کل میراث فرهنگی فارس در دیدار شهردار و شورای اسلامی شهر میمند، اظهار کرد: پرونده ثبت ملی شیشهگری میمند که قرار بود پیش از دفاع مقدس دوازده روزه ابلاغ شود، به دلیل شرایط اضطراری کشور متوقف شده بود، اما حالا مقرر گردید این رویداد بزرگ به عنوان هسته مرکزی برنامههای یک هفتهای روز میمند و جشنواره گل و گلاب در اردیبهشتماه برگزار شود.
وی با اشاره به تثبیت بازه زمانی 8 تا 18 اردیبهشت در تقویم ملی گردشگری، افزود: هدف ما این است که با همکاری مدیریت شهری و حمایتهای پیشبینی شده، هفته گرامیداشت میمند و روز میمند امسال را پس از گذر از محدودیتها، با شکوهی بسیار بیشتر از سالهای گذشته و با تکیه بر «اقتصاد صنایعدستی» برگزار کنیم.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس در تشریح جزئیات توقف این پرونده گفت: دقیقا در روز شنبهای که جنگ آغاز شد، مقدمات حضور ناظران برای ابلاغ لوح ثبت ملی فراهم شده بود که با وقوع حادثه، این برنامه لغو شد؛ اما امروز اراده ما بر این است که از دل این تهدیدها، فرصتی برای معرفی جهانی هنر شیشهگری و گلستانهای میمند بسازیم.
مریدی بیان کرد: صرفِ حضور بازدیدکنندگان استانی در میمند، تأثیر بنیادینی بر سفره مردم و اقتصاد کلان منطقه ندارد بنابر این فعالسازی ظرفیتهای بینالمللی برای جذب ارز و رونق واقعی بازار صنایعدستی و گلاب میمند یک ضرورت است.
وی ادامه داد: جابهجایی مسافر از شیراز به میمند، تنها چرخش پول درون استان است؛ درست مثل اینکه پول را از این جیب برداریم و در جیب دیگر بگذاریم. این روند شاید شلوغی ظاهری ایجاد کند، اما "ثروت جدید" وارد چرخه اقتصادی کشور و منطقه نمیکند. سود واقعی زمانی حاصل میشود که گردشگر خارجی با ارز وارد کشور شود و برای کالا و خدمات ما هزینه کند.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس، با تاکید بر ضرورت تغییر مدل ماندگاری مسافر، گفت: برنامهریزی ما نباید محدود به یک روز "روز میمند" باشد. ما باید ظرفیتی ایجاد کنیم که گردشگر یک هفته در میمند بماند و از بخشهای مختلف بازدید کند و پول خود را در تمامی صنفهای محلی خرج کند. این تنها راه درگیر کردن کل زنجیره اقتصادی شهر با مقوله گردشگری است.
تمامی زیرساختها برای آیین ابلاغ «شهر ملی شیشهگری» مهیاست
فرهاد رضازاده شهردار میمند، در این دیدار، از آمادگی کامل مدیریت شهری برای میزبانی از آیین ابلاغ ثبت ملی شیشهگری خبر داد.
وی با اشاره به اینکه تمامی تعهدات مالی و اجرایی مربوط به برگزاری این جشن از سوی شهرداری انجام شده است، تأکید کرد که این شهر منتظر ابلاغ نهایی و حضور مقامات برای رونمایی از این افتخار تاریخی است.
رضازاده با بیان اینکه هویت این شهر تنها به گل و گلاب محدود نمیشود، تصریح کرد: ثبت ملی میمند به عنوان شهر شیشهگری سنتی، زنجیره گردشگری ما را کامل میکند. ما در بحث صنایعدستی منطقه نیز برنامههای گستردهای داشتیم که جنگ و شرایط اضطراری مانع اجرای آنها شد، اما اکنون با همکاری اداره کل میراث فرهنگی استان، آماده بازگشت به ریل توسعه هستیم.
دعوت از سرمایهگذاران در جشنواره اردیبهشت
شهردار میمند در پایان خاطرنشان کرد که جشنواره اردیبهشتماه امسال در کنار بحث گل و گلاب با موضوع «میمند؛ شهر ملی شیشهگری» برگزار خواهد شد و این رویداد بستری مناسب برای جذب سرمایهگذاران در حوزه گردشگری و صنایعدستی خواهد بود.
شورا تمامقد از «دیپلماسی فرهنگی» میمند حمایت میکند
بهنام صیادنژاد رئیس شورای اسلامی شهر میمند نیز در این دیدار ضمن اشاره به پیگیریهای مستمر پارلمان شهری برای احیای حقوق هنرمندان صنایعدستی، ابلاغ حکم «شهر ملی شیشهگری» را گامی مهم و اساسی در رونق اقتصاد گردشگی منطقه دانست.
وی تأکید کرد: شورای شهر هزینههای انجام شده برای این رویداد را نه یک هزینه صرف، بلکه سرمایهگذاری برای آینده اقتصادی و هویتی میمند میداند.
صیادنژاد در این جلسه با بازخوانی روند پرونده ثبت ملی که از سال گذشته آغاز شده بود، اظهار داشت: مجموعه شورای شهر و شهرداری با یک نگاه منسجم، تمامی زیرساختهای لازم برای میزبانی از مقامات کشوری و استانی را فراهم کرده بودند.
رئیس شورای شهر میمند با اشاره به تخصیص بودجههای لازم برای گروههای هنری و مستندسازی صنایعدستی تصریح کرد: ما در شورا بر تمامی مراحل اجرایی و مالی این پروژه نظارت داشتیم. مبالغ پیشپرداخت شده به گروههای هنری مسترد نشده است، چرا که ما معتقدیم این برنامه باید به نحو احسن اجرا شود.
صیادنژاد در ادامه افزود: ثبت میمند به عنوان شهر ملی شیشهگری، تنها یک عنوان تشریفاتی نیست، بلکه ابزاری برای جذب بودجههای دولتی و تسهیلات برای هنرمندان ماست. پیشنهاد ما این است که اگر به دلیل شرایط فعلی، حضور مقامات کشوری مقدور نیست، با حضور استاندار محترم و مقامات استانی، این حق قانونی مردم میمند تثبیت شود.
رئیس شورای شهر میمند در پایان ضمن قدردانی از دیدگاههای مثبت مدیرکل میراث فرهنگی فارس، ابراز امیدواری کرد که جشنواره اردیبهشت امسال، نقطه پایان انتظارها برای ملی شدن صنعت شیشهگری میمند باشد.
وی تأکید کرد: شورا از تمام توان خود برای انسجامبخشی به برنامههای فرهنگی و مذهبی منطقه در کنار این رویداد ملی استفاده خواهد کرد.
انتهای پیام/424