به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در پایان نخستین اجلاس سران ارمنستان و اتحادیه اروپا که قرار است سهشنبه در ایروان، پایتخت ارمنستان برگزار شود، مقامات ارشد دو طرف با صدور بیانیهای بر آمادگی خود برای تقویت و تعمیق روابط دوجانبه تاکید خواهند کرد؛ با این حال، بر اساس شواهد موجود، در این نشست مهم هیچگونه اشارهای به مسئله حساس و بحثبرانگیز امکان عضویت ارمنستان در اتحادیه اروپا نخواهد شد.
رسانههای ارمنی به پیشنویس بیانیه مشترکی که قرار است در پایان این نشست بیسابقه به تصویب برسد، دست یافتهاند. بر اساس متن این سند محرمانه که جزئیات آن اکنون رسانهای شده، اتحادیه اروپا تنها به بیان این جمله کلی بسنده کرده است که: «اتحادیه اروپا بر تعهد تزلزلناپذیر خود مبنی بر تقویت همهجانبه مناسبات با ارمنستان، حمایت از ظرفیتهای تابآوری این کشور، پیشبرد دستور کار اصلاحات و توسعه بلندمدت آن تاکید مجدد میورزد تا از این طریق، ارمنستان را بیش از پیش به اتحادیه اروپا نزدیک سازد.»
عقبنشینی اروپا از وعدههای پیشین پاشینیان
این در حالی است که نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، حدود سه سال پیش در سخنرانی خود در صحن پارلمان اروپا با قاطعیت اعلام کرده بود که جمهوری ارمنستان آمادگی دارد تا به همان میزانی که بروکسل امکانپذیر و صلاح میداند، به اتحادیه اروپا نزدیک شده و در آن ادغام شود. در همین راستا، پارلمان ارمنستان نیز سال گذشته میلادی قانونی را مبنی بر آغاز رسمی فرآیند عضویت این کشور در اتحادیه اروپا به تصویب رساند.
با وجود این تکاپوهای دیپلماتیک از سوی ایروان، رهبران ارشد اروپایی که راهی پایتخت ارمنستان هستند، ظاهراً هیچ قصدی برای پذیرش تعهدات مشخص یا ارائه تضمینهای سیاسی در این خصوص ندارند. در عوض، انتظار میرود که مقامات بروکسل در این اجلاس صرفاً خبر «پیشرفتهای چشمگیر» در یکی از کلیدیترین خواستههای ارمنستان، یعنی فرآیند لغو روادید (آزادسازی ویزا) را اعلام کنند.
این مرحله، نخستین گام از یک فرآیند چندمرحلهای است که در صورت اجرای موفقیتآمیز و با همین سرعت اصلاحات، پیشبینی میشود شهروندان ارمنستانی بتوانند در بازه زمانی سه تا چهار سال آینده (در پایان دهه جاری میلادی) بدون نیاز به دریافت ویزا به منطقه شنگن سفر کنند.
وعدههای مالی تکراری و کابلهای برق زیردریایی
بررسی دقیق پیشنویس این سند دیپلماتیک نشان میدهد که هیچگونه اشاره یا تعهد جدیدی مبنی بر ارائه کمکهای مالی و اقتصادی تازه به ارمنستان در آن گنجانده نشده است. در این متن تنها به همان ارقام قبلی ارجاع داده شده است؛ یعنی کمک 270 میلیون یورویی که پیشتر اعلام شده بود، به همراه بسته مالی 2.5 میلیارد یورویی که ایروان تنها در صورت ارائه پروژههای مشخص و تاییدشده در چارچوب استراتژی کلان «دروازه جهانی» قادر به دریافت آن از این بلوک سیاسی-اقتصادی خواهد بود.
از سوی دیگر، پیشبینی میشود که رهبران ارشد اتحادیه اروپا در جریان سفر خود به ایروان، با ارسال پیامهایی خطاب به تجار و فعالان اقتصادی اروپایی، آنها را به سرمایهگذاری و حضور فعالتر در بازارهای ارمنستان ترغیب و تشویق کنند.
در میان پروژههای سرمایهگذاری مشخصی که در این سند مورد تاکید قرار گرفته است، میتوان به پروژه استراتژیک «کابل انتقال برق زیردریایی از بستر دریای سیاه» اشاره کرد. هدف از اجرای این مگاپروژه، اتصال شبکههای برق کشورهای منطقه قفقاز جنوبی به شبکه یکپارچه اتحادیه اروپا و فراهم کردن زمینه برای صادرات و تامین انرژی برق از این منطقه به سمت اروپا است.
شایان ذکر است که بروکسل پیش از این نیز بارها درباره اهمیت و ضرورت اجرای این پروژه سخن گفته، اما عملیات اجرایی آن تا به امروز در هالهای از ابهام قرار داشته و رسماً آغاز نشده است.
حمایت از صلح با باکو؛ سکوت در برابر حقوق آوارگان قرهباغ
بخش دیگری از این پیشنویس حاکی از آن است که رهبران اتحادیه اروپا بار دیگر حمایت قاطع خود را از پیشبرد روند صلح میان جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان اعلام خواهند کرد. با این حال، نکته بسیار تاملبرانگیز در پیشنویس بیانیه مشترک این است که هیچگونه اشارهای به وضعیت ارامنه خارج شده از منطقه قرهباغ کوهستانی و یا وضعیت نامشخص زندانیان ارمنی دربند در زندانهای باکو نشده است؛ سکوتی که قطعاً با واکنشهای تندی در داخل ارمنستان مواجه خواهد شد.
همچنین در این سند که دقیقاً یک ماه پیش از برگزاری انتخابات حساس و سرنوشتساز پارلمانی در تاریخ هفتم ژوئن به تصویب خواهد رسید، رهبران اتحادیه اروپا با لحنی مداخلهجویانه تاکید کردهاند که: «آینده ارمنستان باید در یک فضای کاملاً آزاد و دموکراتیک، صرفاً توسط شهروندان این کشور و بدون هرگونه فشار یا دخالت خارجی تعیین و رقم بخورد.»
در این نشست بیسابقه و تاریخی که برای نخستین بار در چنین سطحی میان طرفین برگزار میشود، مقامات عالیرتبهای نظیر «اورسولا فوندرلاین»، رئیس کمیسیون اروپا، «آنتونیو کاستا»، رئیس شورای اروپا، و همچنین چهرههای برجستهای همچون دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و نخستوزیر کانادا حضور خواهند داشت.
بر اساس دستور کار اعلام شده، علاوه بر مسائل دوجانبه، موضوعات و بحرانهای مهم بینالمللی از جمله وضعیت جاری در ایران و تحولات جنگ اوکراین نیز در کانون بحث و تبادل نظر سران حاضر در این اجلاس قرار خواهد داشت.
انتهای پیام/