به گزارش خبرگزاری تسنیم، بهتازگی بانک جهانی پیشبینی کرده است که قیمت انرژی در سال جاری میلادی 24 درصد افزایش یابد و به بالاترین سطح خود از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال 2022 برسد، زیرا جنگ در خاورمیانه شوک شدیدی را به بازارهای جهانی کالا وارد میکند،
همچنین پیشبینی میشود که قیمت متوسط کالاها در سال 2026، بهدلیل افزایش شدید قیمت انرژی و کود و قیمتهای بالای بیسابقه چندین فلز کلیدی، 16 درصد افزایش یابد، این شوکهای قیمتی، پیامدهای جدی برای اشتغال و توسعه جهان خواهد داشت.
تردد در تنگه هرمز تا اواخر 2026 به سطح قبل جنگ بازنمیگردد
اقتصاد معاصر نوشت: حملات به زیرساختهای انرژی و اختلالات کشتیرانی در تنگه هرمز که حدود 35 درصد از تجارت جهانی نفت خام دریایی را مدیریت میکند، بزرگترین شوک عرضه نفت را در تاریخ ثبت کرده است، بهطوری که عرضه جهانی نفت خام حدود 10 میلیون بشکه در روز کاهش اولیه داشته است.
قیمت نفت با وجود فاصله گرفتن از نقطه اوج اولیه خود همچنان 50 درصد بالاتر از ابتدای سال باقی مانده است، پیشبینی میشود قیمت نفت برنت در سال 2026 بهطور متوسط 86 دلار در هر بشکه باشد که نسبت به 69 دلار در هر بشکه در سال 2025 بهشدت افزایش یافته است.
این نهاد بینالمللی پیشبینی کرده است که حملونقل از طریق تنگه هرمز تا اواخر سال 2026 به سطح قبل از جنگ بازنگردد.
جنگ علیه ایران با موجهای پیدرپی به اقتصاد جهان ضربه میزند
ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی گفت: «جنگ بهصورت موج های متوالی به اقتصاد جهانی ضربه میزند؛ ابتدا از طریق افزایش قیمت انرژی، سپس افزایش قیمت مواد غذایی و در نهایت، تورم بالاتر که نرخ بهره را افزایش میدهد و استقراض را حتی گرانتر میکند. فقیرترین مردم که بیشترین سهم درآمد خود را صرف غذا و سوخت میکنند، بیشترین آسیب را خواهند دید، همانطور که اقتصادهای در حال توسعه که در زمان حاضر زیر بار سنگین بدهی دستوپنجه نرم میکنند، بیشترین آسیب را خواهند دید، همه اینها یادآور یک حقیقت تلخ است؛ جنگ، توسعه معکوس است.»
45میلیون نفر به جمعیت گرسنگان جهان اضافه میشوند
بر اساس این گزارش پیشبینی میشود قیمت کود در سال 2026، حدود 31 درصد افزایش یابد که ناشی از افزایش 60درصدی قیمت اوره است. قدرت خرید کود به بدترین سطح خود از سال 2022 خواهد رسید که درآمد کشاورزان را کاهش میدهد و عملکرد محصولات کشاورزی آینده را تهدید میکند.
برنامه جهانی غذا هشدار داده است اگر درگیریها در تنگه هرمز طولانیتر شود، این فشارها بر عرضه مواد غذایی و قدرت خرید میتواند 45 میلیون نفر دیگر را به ناامنی غذایی حاد سوق دهد،
همچنین انتظار میرود قیمت فلزات پایه، از جمله آلومینیوم، مس و قلع به بالاترین حد خود برسد که نشاندهنده تقاضای قوی مربوط به صنایعی از جمله مراکز داده، وسایل نقلیه الکتریکی و انرژیهای تجدیدپذیر است. فلزات گرانبها همچنان رکورد قیمت و نوسانات را میشکنند و پیشبینی میشود میانگین قیمتها در سال 2026، حدود 42 درصد افزایش یابد، زیرا عدمقطعیت ژئوپولیتیکی تقاضا برای داراییهای امن را افزایش میدهد.
افزایش یکدرصدی تورم کشورهای در حال توسعه
افزایش قیمت کالاها ناشی از این شوکها، تورم را افزایش و رشد جهانی را کاهش میدهد. در اقتصادهای در حال توسعه، پیشبینی میشود که تورم در سال 2026 بهطور متوسط 5.1 درصد باشد که یک درصد بالاتر از آنچه قبل از جنگ انتظار میرفت است. رشد در اقتصادهای در حال توسعه نیز بدتر خواهد شد، زیرا قیمتهای بالاتر کالاهای اساسی بر درآمدها تأثیر میگذارد و صادرات از خاورمیانه با محدودیتهای شدیدی مواجه میشود. انتظار میرود اقتصادهای در حال توسعه در سال 2026، حدود 3.6 درصد رشد کنند که نسبت به پیشبینی ماه ژانویه، 0.4 درصد کاهش یافته است. اقتصادهایی که مستقیماً تحتتأثیر جنگ قرار دارند، بیشترین آسیب را خواهند دید و 70 درصد از واردکنندگان کالا و بیش از 60 درصد از صادرکنندگان کالا در سراسر جهان ممکن است رشد ضعیفتری نسبت به پیشبینی ژانویه داشته باشند.
پیشبینی قیمت 115دلاری برای نفت
اگر خصومتها تشدید شود یا اختلالات عرضه ناشی از جنگ بیش از پیشبینیها طول بکشد، قیمت کالاها میتواند حتی بیشتر افزایش یابد. در سناریویی که تأسیسات حیاتی نفت و گاز آسیب بیشتری ببینند و حجم صادرات بهکُندی بهبود یابد، قیمت نفت برنت میتواند در سال 2026 بهطور متوسط به 115 دلار در هر بشکه برسد، این بهنوبه خود اثرات موجی بر قیمت کود و منابع انرژی جایگزین مانند سوختهای زیستی خواهد داشت، تحت این سناریو، تورم در اقتصادهای در حال توسعه میتواند امسال به 5.8 درصد افزایش یابد؛ سطحی که در دهه گذشته فقط در سال 2022 از آن فراتر رفته است.
گرانی نفت عواقب نامطلوبی برای امنیت غذایی جهان دارد
آیهان کوز، مدیر گروه چشماندازهای بانک جهانی گفته است: «توالی شوکها در طول دهه جاری میلادی، ظرفیت مالی موجود برای پاسخگویی به بحران تاریخی فعلی تأمین انرژی را بهشدت ضعیف کرده است. دولتها باید در برابر وسوسه اقدامات حمایتی مالی گسترده و بیهدف که میتواند بازارها را گمراه کند و ضربهگیرهای مالی را از بین ببرد، مقاومت کنند، بهعوض، آنها باید بر حمایت سریع و موقت هدفمند برای آسیبپذیرترین خانوارها تمرکز کنند.»
نوسانات قیمت نفت در دورههای افزایش ریسک ژئوپولیتیک تقریباً دو برابر بیشتر از دورههای آرامتر است، بهطوری که کاهش یکدرصدی تولید نفت ناشی از عوامل ژئوپولیتیک، قیمتها را بهطور متوسط 11.5 درصد افزایش میدهد، نکته مهم این است که این اثرات به سایر بازارهای کلیدی کالا نیز سرایت میکند و تأثیر آن تقریباً 50 درصد بیشتر از شرایط عادی بازار است.
بر اساس این گزارش، افزایش 10درصدی قیمت نفت ناشی از شوک عرضه ژئوپولیتیک منجر به افزایش قیمت گاز طبیعی تا حدود 7 درصد و افزایش قیمت کود تا بیش از 5 درصد میشود، این اوجها معمولاً حدود یک سال پس از شوک اولیه قیمت نفت رخ میدهند و عواقب نامطلوبی برای امنیت غذایی و کاهش فقر دارند.
انتهای پیام/+