به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، جنگ رمضان برای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس موجد یک ادراک مهم بود: نسخه امنیت وارداتی جواب نداد. این حقیقت را نه تنها سیاستمداران که صورت حسابهای مالی و تصاویر ماهوارهای آشکار میکنند.
شیخنشینهای حاشیه خلیج فارس که به خیال خرید امنیت با میزبانی از پایگاههای آمریکایی، چراغ سبز لجستیکی برای ماجراجوییهای نظامی نشان دادند، اکنون اقتصادشان به جای رونق، شاهد فرار سرمایهها، تخریب کارخانهها و صفر شدن درآمدهای حیاتیشان است. آنها گمان میکردند خاک خود را به یک «دژ تسخیرناپذیر» تبدیل کردهاند، اما این قصرهای شیشهای، با اولین امواج حملات موشکی و پهپادی، ترکهای عمیق اقتصادی برداشته و همگی در حال فرو ریختن است.
امارات متحده عربی: برجهای خالی و فرار بهمنوار سرمایهها
میزبانی از پایگاه هوایی استراتژیک «الظفره» و بهرهگیری از بندر عظیم «جبل علی» به عنوان ایستگاه پشتیبانی از ناوگان آمریکا در خلال نبرد 40 روزه تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، برای امارات فاجعه آفرید. اقتصاد امارات بر پایهای به شدت لرزان بنا شده است: تنها 11 تا 12 درصد از جمعیت آن بومی و مابقی آن را نیروی کار و سرمایهگذاران خارجی تشکیل میدهند.
پایگاه نظامی الظفره امارات
این موازنه شکننده با شنیده شدن اولین آژیرهای خطر در دبی پس از اصابت پهپادها و موشکهای ایرانی به مراکز اسکان و اختفای نظامیان ارتش تروریستی آمریکا فرو ریخت. گزارشهای میدانی از تلاش گسترده ثروتمندان آسیایی برای خروج داراییها از بانکهای امارات به مقصد سنگاپور و هنگکنگ خبر میدهند. این همان پدیده شومی است که اقتصاددانان از آن به «خروج بهمنوار سرمایه» یاد میکنند؛ جایی که ترس از ناامنی باعث فرار لحظهای سرمایهها میشود و با خروج سرمایهگذار، نیروی کار متخصص نیز به تدریج منطقه را ترک میکند.
امارات برای جلب رضایت آمریکا با اعلام خروج از اوپک و افزایش تولید به دنبال کاهش قیمت نفت بود، اما اکنون بدون اجازه ایران حتی قادر به دور زدن تنگه هرمز نیست. بندر استراتژیک «فجیره» که خارج از تنگه قرار دارد، مکرراً هدف حملات ایران قرار گرفته و صادرات نفت از این مسیر را مختل کرده است. همزمان، بندر «جبل علی» به عنوان بزرگترین بندر خدماتدهنده به نفتکشها و کشتیهای تجاری، به دلیل تعلیق کامل عملیات، عملاً خالی از کشتی شده و نبض تجارت خارجی امارات را از کار انداخته است. این بندر که دروازه اصلی ورود مواد غذایی روزانه از جمله میوه، سبزیجات، گوشت، لبنیات و داروهای ضروری برای جمعیت بیش از 50 میلیونی شورای همکاری خلیج فارس بود، عملاً غیرقابلدسترس شده است.
بندر جبل علی امارات
در پاسخ به حمله به فولاد مبارکه ایران نیز کارخانه عظیم آلومینیوم «الطویله» هدف قرار گرفت. این کارخانه که در سال 2025 حدود 1.6 میلیون تن آلومینیوم تولید کرده بود، دچار آسیب جدی شده است و طبق اعلام رسمی شرکت «امارات گلوبال آلومینیوم»، بازسازی آن ممکن است تا 12 ماه به طول بینجامد.
کویت: صفر مطلق درآمد نفتی
کویت با میزبانی از پایگاههای عظیم «کمپ عریفجان» و پایگاه هوایی «علی السالم» (مرکز لجستیک فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا)، نقش محوری در حمایت از عملیات نظامی علیه ایران در خلال جنگ اخیر ایفا کرد.
پایگاه نظامی علی السالم کویت
90 درصد بودجه دولت کویت از صادرات نفت تأمین میشود. در نتیجه بسته شدن تنگه هرمز، کویت در آوریل 2026 برای اولین بار از زمان جنگ 1991 خلیج فارس، صادرات نفت خام خود را به طور کامل به صفر رساند. این در حالی است که ورود گردشگر و سرمایهگذاران خارجی به این کشور نیز تقریباً متوقف شده است.
بحرین: فرار سربازان آمریکایی از پایگاه منهدم شده به هتلها
بحرین میزبان مقر اصلی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا بود. ترس از پاسخ کوبنده ایران به حدی بود که پس از تخریب گسترده این پایگاه و انهدام سامانههای پاتریوت، ارتش آمریکا مجبور شد نیروهای باقیمانده خود را به جای اسکان در پایگاههای نظامی منهدم شده، در هتلهای منامه پنهان کند. ساختمان فرماندهی این ناوگان چنان آسیب جدی دیده که به طور دائمی به فلوریدا منتقل شده است.
مقر ناوگان پنجم ارتش آمریکا (سنتکام) در منامه بحرین
علاوه بر موارد فوق کارخانه عظیم آلومینیوم «البا» (Alba) که بزرگترین کارخانه ذوب تکسایتی جهان است، اعلام کرد که به دلیل بحران، 19 درصد از ظرفیت تولید خود (معادل 308 هزار تن) را تعطیل کرده است.
قطر: نقاب میانجیگری در پایگاه فرماندهی جنگ
قطر که پیش از جنگ سعی داشت در ظاهر به عنوان میانجی بین ایران و غرب بازی کند، در عمل بزرگترین و حیاتیترین پایگاه آمریکا در منطقه، یعنی «العُدید» را در اختیار 10 هزار سرباز مهاجم قرار داد؛ همان پایگاهی که مرکز فرماندهی حملات هوایی سنتکام است.
پایگاه العدید قطر
در ایام جنگ پروازهای خروجی از فرودگاه بینالمللی حمد دوحه بیش از 80درصد کاهش یافت.این کشور که حدود 30 درصد هلیوم جهان را تأمین میکرد، به واسطه حمله ایران به مجتمع گازی راس لفان، شوک بزرگی به بازارهای جهانی وارد کرد. قطر اعلام کرد که نه تنها صادرات LNG، بلکه 14 درصد از ظرفیت صادرات هلیوم خود را نیز از دست داده است و ترمیم خرابیها «سالها» طول خواهد کشید.
عربستان سعودی: امنیت شکننده پادشاهی نفت
عربستان میزبان پایگاه هوایی «پرنس سلطان» و بیش از 2300 نظامی آمریکایی بود. صادرات نفت عربستان در سایه جنگ اخیر تقریباً 50 درصد کاهش یافته است. اگرچه افزایش قیمت جهانی نفت این زیان را جبران میکند، اما همین نصف باقیمانده نیز امنیت ندارد و ایران میتواند با هدف قرار دادن خطوط لوله شرق عربستان، صادرات ریاض را به صفر برساند.
پایگاه شاهزاده سلطان عربستان سعودی
علاوه بر این انصارالله یمن هم این توانایی را دارد که با بستن تنگه بابالمندب در جنوب، شاهراه حیاتی نفت عربستان را برای همیشه قطع کند که بنا به مصلحت، فعلاً از این اقدام خودداری کرده است.
در جریان جنگ رمضان شهر بزرگ صنعتی «جبیل» و پالایشگاه عظیم ساتورپ عربستان به شدت آسیب دیدند. در همین راستا وزارت انرژی عربستان تأیید کرد که ظرفیت تولید نفت این کشور حدود 600 هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
جمعبندی: بهای یک توهم
کشورهای حاشیه خلیج فارس با گمان خرید امنیت، میلیاردها دلار سرمایه ملی خود را خرج پایگاهها و پیمانهای نظامی با آمریکا کردند، اما نتیجه معکوس گرفتند. آنها دریافتند که حضور نیروهای بیگانه نه تنها سپر دفاعی نیست، بلکه به مثابه آهنربایی برای جذب سنگینترین حملات موشکی عمل میکند. آن ها به خوبی آموختند که امنیت یک کالای وارداتی نیست که در ازای دلارهای نفتی خریداری شود. این کشورها باید بخاطر داشته باشند کسی که در خانه شیشهای زندگی میکند نباید به سمت دیگران سنگ پرتاب کند.
نویسنده: پوریا لوایی، کارشناس حوزه بین الملل
انتهای پیام/