به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در سایه تحولات پرشتاب ژئوپلیتیک در منطقه قفقاز جنوبی و چرخشهای آشکار در رویکردهای دیپلماتیک دولت ارمنستان، روابط تاریخی و استراتژیک میان ارمنستان و روسیه دستخوش تلاطمهای جدیدی شده است.
با این حال، مقامات عالیرتبه در ایروان تلاش میکنند تا از بهکارگیری واژه «بحران» برای توصیف وضعیت کنونی خودداری کرده و اختلافات بروزیافته را در چارچوب یک دیالوگ دیپلماتیک و مسائل جاری میان دو متحد ارزیابی کنند.
دیپلماسی در سایه اختلافات؛ تکذیب رسمی بحران از سوی ایروان
در همین ارتباط، «مناتساکان صفریان»، معاون وزیر امور خارجه ارمنستان، در تازهترین اظهارنظرهای رسانهای خود ضمن تایید وجود برخی چالشها در مناسبات دوجانبه، اعلام کرد: «در شرایط کنونی، برخی مسائل و مشکلات مشخص در روابط ارمنستان و روسیه وجود دارد که ما در حال حاضر مشغول بحث و تبادلنظر پیرامون آنها با همکاران و شرکای روس خود هستیم.»
این دیپلمات ارشد ارمنی در ادامه توضیحات خود با تاکید بر اهمیت حفظ کانالهای ارتباطی، افزود که ساختار دیپلماتیک و مقامات رسمی ایروان به طور مستمر تلاش میکنند تا منحصراً از طریق مسیرها و سازوکارهای مبتنی بر گفتوگو، این مسائل پیچیده را مورد بررسی قرار داده و به آنها رسیدگی کنند.
صفریان با رد گمانهزنیها درباره فروپاشی روابط، تصریح کرد: «من شخصاً این وضعیت را یک "بحران" نامگذاری نمیکنم. زمانی که در عرصه نظام بینالملل و در سطح جهانی شاهد چنین تحولات گسترده، سریع و بنیادینی هستیم، کاملاً طبیعی و اجتنابناپذیر است که پرسشها، ابهامات و مسائلی در قبال یکدیگر به وجود بیاید. هدف اصلی ما این است که با بهرهگیری از ابزار قدرتمند گفتوگو، این دغدغهها را برطرف و هماهنگ سازیم.»
یادداشت اعتراضی مسکو و واکنش محتاطانه معاون وزیر
یکی از نقاط اوج تنشهای اخیر، ارسال یادداشت اعتراضی و دیپلماتیک از سوی نهادهای روسی به ارمنستان بود که مستقیماً در واکنش به سفر «ولودیمیر زلنسکی»، رئیسجمهور اوکراین به ایروان و حضور وی در پایتخت این کشور صورت گرفت؛ سفری که مسکو آن را عبوری آشکار از خطوط قرمز خود تلقی کرده بود.
مناتساکان صفریان در پاسخ به پرسش خبرنگاران مبنی بر اینکه موضع ایروان در قبال این یادداشت اعتراضیِ تسلیمشده به ارمنستان در پی سفر زلنسکی چیست، با اتخاذ رویکردی محتاطانه پاسخ داد: «چنانچه ضرورتی احساس شود و نیاز به پاسخگویی باشد، ما قطعاً به آن پاسخ مقتضی را خواهیم داد. باید در نظر داشت که این موضوع اساساً با اجلاس سران و نشستهای بینالمللی که در ایروان برگزار شد، مرتبط بوده است.»
شورای امنیت ارمنستان: دستور کار گستردهای با روسیه داریم
در جبههای دیگر، «آرمن گریگوریان»، دبیر شورای امنیت ملی ارمنستان نیز که از چهرههای کلیدی در تدوین استراتژیهای امنیتی و کلان این کشور به شمار میرود، در گفتوگو با جمعی از خبرنگاران و اصحاب رسانه، همنوا با دستگاه دیپلماسی کشورش اعلام کرد که در روابط دوجانبه میان ایروان و مسکو هیچگونه بحرانی را مشاهده نمیکند.
گریگوریان در این مصاحبه با اشاره به عمق روابط تاریخی دو کشور تاکید کرد: «روابط ارمنستان و روسیه دارای یک دستور کار بسیار گسترده، همهجانبه و چندوجهی است. اگر ما بخواهیم تمام طیفها و ابعاد گوناگون این مناسبات پیچیده را به طور همزمان در نظر بگیریم، طبیعتاً باید بپذیریم که بله، در برخی بخشها و حوزههای خاص ممکن است سوالات و اختلاف نظرهایی وجود داشته باشد. اما با نگاهی کلان و در مجموع، من هیچ نشانهای از یک بحران ساختاری یا بنبست در این روابط نمیبینم.»
سخنان جنجالی زلنسکی در ایروان و فاصلهگیری مقامات ارمنی
یکی از حواشی مهم و خبرساز در روزهای اخیر، اظهارات جنجالی ولودیمیر زلنسکی در جریان حضورش در ایروان بود. رئیسجمهور اوکراین در اظهاراتی کنایهآمیز خطاب به مقامات مسکو مدعی شده بود که روسیه در سال جاری تصمیم گرفته است تا رژه نظامی معروف و سالانه خود در میدان سرخ را بدون نمایش تجهیزات و ماشینآلات سنگین نظامی برگزار کند، زیرا به ادعای وی، «آنها به شدت از این موضوع وحشت دارند که دقیقاً در زمان برگزاری رژه، پهپادهای اوکراینی بر فراز میدان سرخ مسکو به پرواز درآمده و ایجاد مزاحمت کنند.»
زمانی که خبرنگاران نظر دبیر شورای امنیت ارمنستان را درباره این لفاظیهای زلنسکی جویا شدند، آرمن گریگوریان با فاصلهگیری آشکار از این سخنان و تلاش برای دور نگه داشتن ایروان از ترکشهای این اظهارات ضد روسی، پاسخ داد: «من اساساً با چنین بیانیههایی آشنایی ندارم و آنها را نشنیدهام. ما در موقعیتی نیستیم که بخواهیم به طور مداوم پیگیری کنیم و ببینیم چه کسی در کجا چه بیانیهای صادر میکند. من عمیقاً بر این باورم که آنچه در نهایت اهمیت دارد، مواضع رسمی و بیانیههایی است که خود دولت ارمنستان منتشر میکند.»
سکوت معنادار سفیر روسیه و خشم کرملین از نشستهای غربی در ایروان
با وجود تلاش مقامات ارمنی برای عادی جلوه دادن اوضاع، فضای دیپلماتیک در سوی دیگر ماجرا کاملاً متفاوت است. «سرگئی کوپیرکین»، سفیر روسیه در ارمنستان، در جریان گفتوگو با خبرنگاران در ایروان، از ارائه هرگونه تفسیر یا توضیح اضافی پیرامون بیانیههای تند و انتقادی صادر شده از سوی مقامات رسمی مسکو خودداری کرد.
این دیپلمات بلندپایه روس با لحنی قاطع تنها به این جمله بسنده کرد: «من هیچ چیزی برای اضافه کردن به بیانیه رسمی صادر شده توسط وزارت امور خارجه (روسیه) ندارم.»
این سکوت سفیر در حالی صورت میگیرد که در پی برگزاری رویدادها و نشستهای اخیر در ایروان که با حضور پررنگ و چشمگیر رهبران کشورهای اروپایی همراه بود، موجی از اظهارنظرهای سخت و بیسابقه از سوی مسکو روانه ایروان شد.
روند این تقابل دیپلماتیک به گونهای بود که در وهله نخست، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه با ادبیاتی تند از سیاستهای اخیر ارمنستان ابراز نارضایتی شدید کرد. بلافاصله پس از آن، دستگاه دیپلماسی روسیه در یک اقدام اعتراضی، سفیر ارمنستان در مسکو را احضار کرد تا مراتب خشم، عصبانیت و اعتراض شدید کرملین را نسبت به سفر رئیسجمهور اوکراین به ایروان و میزبانی پایتخت ارمنستان از وی، رسماً ابلاغ کند.
دامنه این تنشها به همین جا ختم نشد؛ تنها یک روز پیش از اظهارات مقامات ارمنی، مسکو در موضعگیری تند دیگری رسماً ادعا کرده و هشدار داد که نمیتواند چشمان خود را بر اقدامات تحریکآمیز ایروان و تلاشهای مستمر این کشور برای نزدیکی و همگرایی هرچه بیشتر با بروکسل (اتحادیه اروپا) ببندد.
این فشارهای سیاسی در حالی به اوج خود رسیده که تا پیش از اظهارات اخیر صفریان و گریگوریان، مقامات رسمی ارمنستان از هرگونه واکنش مستقیم و صریح به انتقادات و بیانیههای تند وزارت امور خارجه روسیه خودداری کرده و سیاست سکوت را در پیش گرفته بودند.
انتهای پیام/