به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، به دلیل احتمال آغاز مجدد جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران که تنگه حیاتی هرمز را عملاً بسته نگه داشته است، اکثر بازارهای سهام خلیج فارس روز دوشنبه با کاهش قیمت بسته شدند.
شاخص سهام اصلی دبی (.DFMGI)، با افت 1.8 درصدی مواجه شد. در ابوظبی، شاخص (.FTFADGI)، با افت 0.5 درصدی و شاخص الدار پراپرتیز (ALDAR.AD)، با افت 2.3 درصدی مواجه شد. شاخص قطر (.QSI) هم با کاهش 0.3 درصدی مواجه شد.
شوک جنگ و انسداد هرمز
لازم به ذکر است، با آغاز جنگ از سوی آمریکا علیه ایران و تشدید تنشهای نظامی در منطقه، یکی از مهمترین پیامدهای فوری، اختلال در امنیت تردد دریایی در خلیج فارس و بسته شدن تنگه هرمز بود؛ گذرگاهی که بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز جهان از آن عبور میکند. این تحول، اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس را در برابر یکی از سنگینترین شوکهای چند دهه اخیر قرار داد.
توقف صادرات انرژی و سقوط درآمدهای ارزی
کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات، کویت، قطر و بحرین بخش عمده درآمد ارزی خود را از صادرات نفت، گاز و فرآوردههای پتروشیمی به دست میآورند. با بسته شدن تنگه هرمز، انتقال بخش مهمی از این صادرات با اختلال جدی مواجه شد و هزینه حملونقل دریایی و بیمه نفتکشها به شدت افزایش یافت.
در چنین شرایطی حتی کشورهایی که دارای خطوط لوله جایگزین بودند نیز نتوانستند تمام ظرفیت صادراتی خود را حفظ کنند. نتیجه این وضعیت، کاهش درآمدهای ارزی، فشار بر بودجه دولتها و افزایش نگرانی نسبت به تداوم پروژههای عمرانی و سرمایهگذاریهای کلان بود.
جهش هزینه بیمه و فرار سرمایه
همزمان با تشدید ناامنی در منطقه، شرکتهای بینالمللی بیمه، هزینه پوشش نفتکشها و کشتیهای تجاری را چندین برابر افزایش دادند. برخی شرکتهای کشتیرانی نیز فعالیت در آبهای خلیج فارس را متوقف یا محدود کردند.
این شرایط موجب شد بخشی از سرمایهگذاران خارجی از بازارهای منطقه عقبنشینی کنند. بورس کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز تحت تأثیر فضای نااطمینانی با افت شدید مواجه شد و خروج سرمایه از بازارهای مالی شدت گرفت.
فشار تورمی و بحران واردات
اقتصاد بسیاری از کشورهای عربی منطقه وابستگی بالایی به واردات کالاهای اساسی، مواد غذایی و تجهیزات صنعتی دارد. اختلال در مسیرهای تجاری و افزایش هزینه حملونقل، به سرعت خود را در قالب رشد قیمت کالاها و افزایش تورم نشان داد.
در برخی کشورهای منطقه، دولتها مجبور شدند برای جلوگیری از بحران اجتماعی، بستههای حمایتی جدیدی تعریف کنند و بخشی از ذخایر ارزی خود را برای کنترل بازار هزینه کنند. این مسئله نشان داد که حتی اقتصادهای نفتی نیز در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی و اختلال در تجارت دریایی، آسیبپذیری بالایی دارند.
بحران گردشگری و رکود خدمات
کشورهایی مانند امارات و قطر که طی سالهای اخیر تلاش کرده بودند وابستگی خود به نفت را کاهش داده و بر گردشگری، حملونقل هوایی و خدمات مالی تمرکز کنند نیز با ضربه سنگینی مواجه شدند. کاهش پروازها، نگرانیهای امنیتی و افت ورود گردشگران خارجی، بخش خدمات را وارد رکود کرد.
در دبی و دوحه بسیاری از پروژههای مرتبط با گردشگری، نمایشگاهها و سرمایهگذاریهای خارجی با کاهش تقاضا روبهرو شدند و فضای احتیاط بر بازارهای اقتصادی حاکم شد.
افزایش وابستگی امنیتی کشورهای منطقه
یکی دیگر از پیامدهای مهم این بحران، افزایش وابستگی امنیتی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به قدرتهای خارجی بود. این کشورها برای حفظ امنیت صادرات انرژی و زیرساختهای حیاتی خود، ناچار به صرف هزینههای سنگین نظامی و امنیتی شدند؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر بودجه عمومی آنها وارد کرد.
در مجموع، تحولات ناشی از جنگ و انسداد تنگه هرمز بار دیگر نشان داد که امنیت خلیج فارس و ثبات مسیرهای انرژی، نه فقط برای ایران بلکه برای تمامی کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی اهمیت حیاتی دارد و هرگونه تنش نظامی میتواند به سرعت به بحرانی فراگیر در حوزه انرژی، تجارت و معیشت تبدیل شود.
انتهای پیام/