به گزارش خبرگزاری تسنیم و بهنقل از آژانس بینالمللی انرژی؛ پیشبینی میشود تقاضای جهانی نفت در سال 2026 نسبت به سال قبل 420 هزار بشکه در روز کاهش یابد و به 104 میلیون بشکه در روز برسد که 1.3 میلیون بشکه در روز کمتر از پیشبینیها پیش از جنگ است. بیشترین کاهش در سهماهه دوم سال 2026 رخ میدهد، معادل 2.45 میلیون بشکه در روز، که 930 هزار بشکه سهم کشورهای عضو OECD و سهم سایر کشورها 1.5 میلیون بشکه در روز است، در زمان حاضر، بخشهای پتروشیمی و هوانوردی بیشترین آسیب را دیدند.
عرضه جهانی نفت در آوریل 1.8 میلیون بشکه دیگر کاهش یافت و به 95.1 میلیون بشکه در روز رسید و مجموع کاهش عرضه از فوریه تاکنون به 12.8 میلیون بشکه در روز رسیده است. تولید کشورهای حاشیه خلیج فارس که تحتتأثیر بسته شدن تنگه هرمز قرار گرفتهاند، 14.4 میلیون بشکه در روز کمتر از سطوح پیش از جنگ بوده است. افزایش تولید و صادرات از حوزه اقیانوس اطلس تا حدی این کمبود را جبران میکند. با فرض ازسرگیری تدریجی جریان نفتکشها از طریق تنگه هرمز از ماه ژوئن (خرداد 1405)، پیشبینی میشود عرضه جهانی نفت در سال 2026 بهطور متوسط 3.9 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به 102.2 میلیون بشکه در روز برسد.
کاهش حجم خوراک ورودی به پالایشگاهها
پیشبینی میشود حجم خوراک ورودی به پالایشگاهها در سهماهه دوم سال 2026 بهمیزان 4.5 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به 78.7 میلیون بشکه در روز برسد و برای کل سال 2026، 1.6 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به 82.3 میلیون بشکه در روز برسد؛ زیرا پالایشگاهها با آسیبهای زیرساختی، محدودیتهای صادراتی و کاهش دسترسی به خوراک دستوپنجه نرم میکنند. حاشیه سود پالایشی همچنان در سطوح بیسابقهای بالاست که ناشی از رکوردشکنی شکاف قیمتی فرآوردههای میانه تقطیر (مثل گازوئیل و نفت سفید) است. پالایشگران خود را با بحران وفق میدهند و جریانهای تجاری جدیدی برای جبران کاهش صادرات فرآوردههای نفتی خلیج فارس در حال شکلگیری است.
بر اساس دادههای اولیه، ذخایر مشاهدهشده جهانی نفت در ماه مارس 129 میلیون بشکه و در ماه آوریل 117 میلیون بشکه دیگر کاهش یافت. اختلالات مداوم در تجارت دریایی از طریق تنگه هرمز باعث شد ذخایر خشکی (ذخایر انبارشده در خشکی) در ماه آوریل 170 میلیون بشکه (معادل 5.7 میلیون بشکه در روز) کاهش یابد، در حالی که حجم نفت روی آب (نفت در مسیر حملونقل دریایی) 53 میلیون بشکه افزایش یافت. ذخایر خشکی کشورهای OECD بهشدت 146 میلیون بشکه (معادل 4.9 میلیون بشکه در روز) سقوط کرد، در حالی که ذخایر قابلمشاهده سایر کشورها 24 میلیون بشکه کاهش یافت.
قیمت نفت منطقه دریای شمال (نوع برنت) در ماه آوریل در دامنه نوسان بیسابقهای حدود 50 دلار در هر بشکه معامله شد و اختلال در جریان عرضه خاورمیانه باعث افزایش حدود 16.50دلاری قیمت نسبت به ماه قبل شد و میانگین قیمت به 120.36 دلار در هر بشکه رسید. اسپردهای زمانی (اختلاف قیمت قراردادهای سررسید نزدیک و دور) همسو با قیمتهای لحظهای نوسان کردند و اسپرد سررسید نزدیک در معاملات آتی نفت وست تگزاس اینترمیدیت و برنت در پایان ماه حدود 5 دلار در هر بشکه بود. حق بیمه قیمت نفت دریای شمال نسبت به معاملات آتی برنت در بورس اینترکانتیننتال از رکورد 35 دلار در هر بشکه در اواسط آوریل به 3 دلار در هر بشکه در اوایل ماه مه کاهش یافت.
کاهش روزانه 14میلیون بشکه نفت خام در طول جنگ
بیش از ده هفته از آغاز جنگ در خاورمیانه میگذرد و کاهش روزافزون عرضه نفت از تنگه هرمز، ذخایر جهانی نفت را با نرخی بیسابقه در حال کاهش داده است. قیمتهای شاخص نفت نوسانات شدیدی را در پاسخ به نشانههای متناقض درباره اینکه آیا ایالات متحده و ایران بهزودی به توافق برای پایان دادن به درگیری دست خواهند یافت یا خیر، تجربه کردهاند؛ بهطوری که قیمت نفت دریای شمال از سقف 144 دلار در هر بشکه به زیر 100 دلار سقوط کرد و دوباره افزایش یافت. در زمان تنظیم این گزارش، دو کشور همچنان بر سر توافق برای بازگشایی تنگه و پایان جنگ اختلاف نظر دارند و قیمت نفت دریای شمال حدود 110 دلار در هر بشکه است.
با ادامه محدودیت تردد نفتکشها در هرمز، کاهش تجمعی عرضه از سوی تولیدکنندگان خلیج فارس قبلاً از یکمیلیارد بشکه فراتر رفته و بیش از 14 میلیون بشکه در روز نفت از مدار تولید خارج شده است؛ که شوکی بیسابقه در عرضه نفت خام است؛ با این حال، شکاف فعلی بین عرضه و تقاضا بهطور قابلتوجهی کوچکتر است، زیرا بازار پیش از بحران دارای مازاد بود و هم تولیدکنندگان و هم مصرفکنندگان به نشانههای بازار واکنش نشان میدهند.
کاهش ذخایر نفت خام
همزمان، ذخایر موجود در انبارهای استراتژیک تجاری و دولتی کشورهای مصرفکننده به بازارها سرازیر میشود تا بخشی از کسری را جبران کند. ذخایر مشاهدهشده جهانی، از جمله نفت روی آب، در طول ماههای مارس و آوریل 250 میلیون بشکه (معادل 4 میلیون بشکه در روز) کاهش یافت. تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه نیز در پاسخ به بحران، تولید خود را افزایش داده و صادرات را به سطوح بیسابقهای رساندهاند، در واقع، پیشبینی رشد عرضه در سال 2026 از قاره آمریکا از ابتدای سال تاکنون بیش از 600 هزار بشکه در روز افزایش یافته و بهطور متوسط به 1.5 میلیون بشکه در روز رسیده است، علاوه بر این، صادرات نفت خام از حوزه اقیانوس اطلس که در زمان حاضر عمدتاً به بازارهای بهشدت آسیبدیده شرق سوئز (آسیا) میرود، از ماه فوریه به بعد 3.5 میلیون بشکه در روز افزایش یافته است که ایالات متحده، برزیل، کانادا، قزاقستان و ونزوئلا در این زمینه برجسته هستند. صادرات نفت خام روسیه نیز افزایش یافته است، زیرا حملات مکرر به پالایشگاههای این کشور، مصرف داخلی را کاهش داده و محمولههای صادراتی را افزایش داده است، ضمن اینکه ایالات متحده بهطور موقت تحریمهای نفت روسیه را برای محمولههای در حال حمل (روی آب) معاف کرده است.
در سمت تقاضا، پالایشگاهها فعالیت خود را کاهش داده و واردات نفت خام را بهشدت کم کردهاند. بهگفته شرکت کپلر، واردات نفت خام دریایی چین از فوریه تا آوریل بهمیزان عظیم 3.6 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. کاهش عمده واردات در ژاپن (1.9ـ میلیون بشکه در روز)، کره جنوبی (1ـ میلیون بشکه در روز) و هند (760ـ هزار بشکه در روز) نیز مشاهده شد، اما در حالی که کاهش فعالیت جهانی پالایشگاهی (حدود 5 میلیون بشکه در روز نسبت به مدت مشابه سال قبل در آوریل) بهطور موقت تنشها در بازار نفت خام را کاهش داده، کمبود بهسرعت در حال گسترش به بازار محصولات نفتی (فرآوردهها) است.
کاهش تقاضا در سهماهه دوم 2026
اکنون انتظار میرود تقاضای جهانی نفت در سهماهه دوم سال 2026 نسبت به مدت مشابه سال قبل 2.4 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و برای کل سال 420 هزار بشکه در روز افت کند؛ یعنی 1.3 میلیون بشکه که در روز ضعیفتر از پیشبینی ما پیش از بحران است. در زمان حاضر، شدیدترین کاهشها در بخش پتروشیمی دیده میشود، جایی که دسترسی به مواد اولیه بهطور فزایندهای محدود میشود. فعالیت هوانوردی نیز بسیار پایینتر از سطوح عادی است که به کاهش بخشی از فشار بر قیمت سوخت جت کمک میکند؛ قیمتی که پس از قطع صادرات خاورمیانه تقریباً سهبرابر شد، قیمتهای بالاتر، وضعیت رو به وخامت اقتصادی و اقدامات صرفهجویی در تقاضا، بیش از پیش بر مصرف جهانی نفت سنگینی خواهد کرد.
افزایش قیمتها در تابستان
در حالی که اگر توافقی برای پایان جنگ حاصل شود که امکان ازسرگیری تدریجی جریان عبور نفتکشها از طریق تنگه هرمز را از سهماهه سوم سال 2026 فراهم آورد (همانطور که در این گزارش فرض شده است)، ممکن است تقاضا مجدداً افزایش پیدا کند، اما عرضه احتمالاً با کندی بیشتری بهبود خواهد یافت، در نتیجه، بازار نفت تا سهماهه پایانی سال همچنان با کسری دستوپنجه نرم میکند. با توجه به اینکه ذخایر جهانی نفت در زمان حاضر با نرخی بیسابقه در حال کاهش است، بهنظر میرسد پیش از فصل اوج تقاضای تابستان، نوسانات قیمتی بیشتری محتمل باشد.
انتهای پیام/+