به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، محمود خردمند، استاد دانشگاه، اقتصاددان و آیندهپژوه طی یادداشتی اختصاصی با عنوان "آیا جام جهانی در آمریکا برگزار خواهد شد؟ / چرا ترامپ اکنون مجبور به خروج از جنگ است؟" که در اختیار خبرگزاری قرار داد، نوشت:
فصل اول: پیشبینی دو هفته پیش، در حال وقوع
دو هفته پیش در برنامه زنده گفتگوی ویژه خبری اعلام کردم که پنجره فرصت ترامپ برای خروج از جنگ در حال بسته شدن است و مقاومت ایران در نهایت منجر به خلق یک پیروزی تاریخی خواهد شد.
اکنون با گذشت حدود ده روز از آن پیشبینی، کاملاً روشن است که ترامپ با استراتژی تهدید و عقبنشینیهای بزرگ سعی در خاتمه جنگ به گونهای آبرومندانه دارد.
واقعیت این است که ترامپ ممکن است منافع کشورها و حتی آمریکا را در نظر نگیرد، اما رفتارشناسی او نشان میدهد که هرگز منافع شخصی خود را به خطر نمیاندازد و خط قرمز همیشگی او منافع شخصیاش است.
امروز، بزرگترین منافع شخصی ترامپ در جام جهانی 2026 نهفته است؛ رویدادی که کمتر از سه هفته دیگر (21 خرداد) آغاز میشود.
دانستن این مؤلفه تأثیرگذار، نقشی مهم در پیشبینی درست ما از جنگ داشته است. در ادامه، به تحلیل عمیقتر این رابطه، ابعاد مالی و امنیتی جام جهانی، و سناریوهای پیش روی ترامپ میپردازیم.
رابطه ترامپ و اینفانتینو؛ یک اتحاد نانوشته اقتصادی
1.1. جایزه صلح فیفا؛ هدیهای برای تسلی خاطر ترامپ
در دسامبر 2025، جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، اولین «جایزه صلح فیفا» را به دونالد ترامپ اهدا کرد. این اقدام در حالی انجام شد که ترامپ مدتها بود آشکارا برای دریافت جایزه نوبل صلح لابی کرده بود، اما از سوی کمیته نوبل نادیده گرفته شد.
ایجاد این جایزه و اهدای آن به ترامپ آنقدر شتابزده و بدون هماهنگی انجام شد که حتی برخی از اعضای ارشد هیئت مدیره فیفا و معاونان رئیس از آن بیخبر بودند.
اینفانتینو در مراسم اهدای جایزه، ترامپ را فردی با اقدامات «استثنایی و فوقالعاده» برای ترویج صلح و اتحاد در سراسر جهان توصیف کرد. ترامپ نیز در پاسخ گفت: «این واقعاً یکی از بزرگترین افتخارات زندگی من است. جیانی و من جانهای میلیونها نفر را نجات دادیم».
1.2. دوستی که بر اساس منافع مالی شکل گرفته است
رسانهها رابطه ترامپ و اینفانتینو را «کسلکننده» توصیف کردهاند، اما واقعیت این است که این رابطه چیزی فراتر از یک دوستی معمولی است.
اینفانتینو به دفعات از ترامپ تمجید کرده، در رویدادهایی شرکت کرده که ربط چندانی به فوتبال ندارند، جامهای بزرگ فیفا را به ترامپ تقدیم کرده و بر اجاره دفتر در برج ترامپ در نیویورک نظارت داشته است – دفتری که به گفته منابع آگاه، بیشتر اوقات خالی است.
اینفانتینو، که خود را «دوست نزدیک» ترامپ توصیف میکند، آشکارا از دستور کار ترامپ حمایت کرده است. او در یک گردهمایی در میامی گفت: «همه ما باید از کارهایی که او انجام میدهد حمایت کنیم، زیرا به نظر من بسیار خوب به نظر میرسد». منتقدان این رفتار را نقض آشکار بیطرفی سیاسی فیفا میدانند، اما ظاهراً اینفانتینو اهمیتی نمیدهد.
1.3. جام جهانی 2026؛ بزرگترین سرمایهگذاری مشترک
جام جهانی 2026 با 104 مسابقه در 11 شهر آمریکا، 2 شهر کانادا و 3 شهر مکزیک، بزرگترین رویداد ورزشی تاریخ از نظر مقیاس لجستیکی و امنیتی خواهد بود. ایالات متحده میزبان اکثر مسابقات از جمله فینال است.
این رویداد برای فیفا یک فرصت بینظیر برای کسب درآمد و برای ترامپ یک فرصت طلایی برای نمایش قدرت و جذب میلیونها توریست خارجی است. ترامپ یک «کارگروه ویژه جام جهانی» به ریاست اندرو جولیانی (پسر رودی جولیانی، وکیل سابقش) تشکیل داده است تا بر برگزاری روان این رویداد نظارت کند.
فصل دوم: منافع مالی سرسامآور ترامپ از جام جهانی
2.1. قراردادهای میلیاردی شرکتهای دفاعی و امنیتی
شرکتهای بزرگ دفاعی و امنیتی که ترامپ ارتباط نزدیکی با مدیران آنها دارد، قراردادهای چندمیلیارد دلاری برای تأمین امنیت جام جهانی منعقد کردهاند. بر اساس گزارشهای منتشر شده:
نورتروپ گرومن، لاکهید مارتین و L3Harris از جمله شرکتهایی هستند که برای کسب سهمی از بودجه هنگفت امنیتی جام جهانی رقابت میکنند.
وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) دفتر جدیدی برای استقرار فناوریهای ضدپهپاد و پهپادی ایجاد کرده و صدها میلیون دلار برای تأمین امنیت جام جهانی و جشنهای 250 سالگی استقلال آمریکا تخصیص داده است.
دولت ترامپ 500 میلیون دلار برای حفاظت از اماکن جام جهانی در برابر تهدیدات پهپادی اختصاص داده است.
آژانس مدیریت بحران فدرال (FEMA) 250 میلیون دلار به ایالتهای میزبان جام جهانی کمک کرده و 250 میلیون دلار دیگر* برای سال مالی 2027 در نظر گرفته است.
هر گونه اختلال در برگزاری جام جهانی، این قراردادها را به خطر میاندازد و ضربه جبرانناپذیری به داراییهای شخصی ترامپ و شبکه مالی حامیانش وارد میکند.
2.2. فناوری ضدپهپاد اسرائیلی؛ نقش تلآویو در امنیت جام جهانی
در یک تحول جالب، شرکت فناوری اسرائیلی Sentrycs (بخشی از گروه Ondas Holdings) برای تأمین فناوری ضدپهپاد برای حفاظت از جام جهانی 2026 انتخاب شده است. این شرکت قراردادهای چندمیلیون دلاری با آژانسهای امنیت داخلی فدرال و محلی آمریکا امضا کرده است.
نکته قابل توجه این است که Sentrycs از فناوری منحصربهفردی به نام «سایبر روی RF» استفاده میکند که برخلاف سیستمهای پارازیت سنتی، بدون ایجاد اختلال در شبکههای مخابراتی و پخش زنده تلویزیونی، هواپیماهای بدون سرنشین را شناسایی، رهگیری و به زمین مینشاند.
اریک براک، مدیرعامل Ondas Holdings، تأکید کرده است که فناوری اسرائیلی به طور خاص برای محیطهای پیچیده مانند جام جهانی توسعه یافته است.
2.3. گلدن دام؛ سکوی پرتاب سپر دفاعی ترامپ
تحلیلگران معتقدند جام جهانی 2026 میتواند به سکوی آزمایشی برای «گلدن دام»، طرح سپر دفاعی ضدموشکی ترامپ، تبدیل شود. سرتیپ مت راس، مدیر نیروی کار گروه 401 ارتش آمریکا، تأکید کرده است: وضعیت یکپارچه ضدپهپاد ما در سراسر کشور باید به گلدن دام متصل شود و ما مطمئن خواهیم شد که این اتفاق میافتد.
این بدان معناست که فناوریهایی که به عنوان «امنیت موقت» برای جام جهانی معرفی میشوند، احتمالاً پس از پایان مسابقات به صورت دائمی در سراسر آمریکا باقی خواهند ماند.
به گفته کارشناسان، این خطر وجود دارد که وزارت امنیت داخلی از جام جهانی برای عادیسازی نظارت نظامی بر جامعه آمریکا استفاده کند و پانونپتیکون آمریکایی بسازد.
2.4. کارتلهای شرطبندی؛ بازی پنهان قمارباز
بخش مهم دیگری که نباید نادیده گرفت، صنعت شرطبندی ورزشی است. اگرچه رسانهها به طور رسمی به آن اشاره نمیکنند، کارشناسان مستقل معتقدند ترامپ حساب ویژهای روی کارتلهای شرطبندی باز کرده است.
ترامپ که خود یک قمارباز حرفهای است، هرگز حاضر نیست این منافع کلان را به خاطر یک جنگ بینتیجه در خلیج فارس به خطر بیندازد.
جام جهانی 2026، بزرگترین رویداد شرطبندی تاریخ خواهد بود. هر گونه تعویق یا لغو مسابقات، زنجیره سودآوری این صنعت را مختل میکند و میلیاردها دلار سود را نابود میسازد.
فصل سوم: ضربالاجل جام جهانی؛ تیکتاک زمان
3.1. کمتر از سه هفته تا آغاز مسابقات
جام جهانی 2026 از 21 خرداد (11 ژوئن) تا 19 تیر (19 ژوئیه) برگزار میشود. ایران در گروه C این مسابقات قرار دارد و طبق برنامه باید در تاریخهای 25 و 29 خرداد (15 و 19 ژوئن) به ترتیب مقابل بلژیک و مصر در لسآنجلس و نیویورک به میدان برود.
3.2. تهدیدات امنیتی جدی
واقعیت میدانی نشان میدهد کوچکترین تهدید امنیتی میتواند به بحرانی منجر شود که برگزاری جام جهانی را مختل کند:
اتحادیه کارگران استادیوم سفیرساحل (SoFi) تهدید به اعتصاب کرده است
حضور گسترده ماموران ICE جوامع لاتین تبار را نگران کرده و بستری برای اعتراضات گسترده فراهم ساخته است
چندین تیم ملی از جمله ایران تهدید به انصراف دادهاند. ترامپ در ماه مارس (اسفند 1404) آشکارا گفت: تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی خوش آمد است، اما من واقعاً باور ندارم که حضور آنها مناسب باشد، به خاطر جان و ایمنی خودشان.
3.3. حضور صدها هزار مسلمان در آمریکا؛ زنگ خطری جدی
شرایط جنگی آمریکا با ایران و حضور صدها هزار مسلمان در آمریکا (از جمله هواداران تیمهای ملی ایران، مراکش، عربستان، تونس و سایر کشورهای اسلامی) زنگ خطری جدی برای جام جهانی است. این خطری است که سیاستمداران آمریکایی جرات بیان آن را ندارند. آنها از ترس از دست دادن میزبانی جام جهانی، نمیتوانند به صراحت درباره خطرات احتمالی ناشی از انتقامجویی صحبت کنند.
هر گونه حادثه امنیتی – چه یک حمله تروریستی، یک درگیری بزرگ، یا حتی یک اعتصاب سراسری – میتواند تصویر آمریکا و شخص ترامپ را نابود کند. او به شدت از «سرایت بحران» از خلیج فارس به خیابانهای شهرهای میزبان وحشت دارد.
3.4. درسهایی از تاریخ: ورزش و سیاست
تاریخ نشان داده است که رویدادهای ورزشی هرگز فقط بازی نیستند. در مقاطع حساس، قضاوت بازیگران سیاسی را تار کرده و تصمیمات شتابزده را تسریع کردهاند: جنگ فوتبال 1969 بین السالوادور و هندوراس نشان داد چگونه یک شکست در زمین فوتبال میتواند یک درگیری نظامی را شعلهور کند.
المپیک مسکو 1980* به فضای اعتماد به نفس بیش از حد در اتحاد جماهیر شوروی کمک کرد، درست قبل از درگیری آن در افغانستان
ترامپ یک جام جهانی بدون صدای پسزمینه نفتکشهای در حال سوختن و قیمتهای سر به فلک کشیده انرژی میخواهد. تهران، برعکس، شرط میبندد که تمایل آمریکا به ثبات به ایران اجازه میدهد حتی اگر «آفساید» باشد، برتری خود را به دست آورد.
فصل چهارم: ترامپ در بنبست؛ قمارباز مجبور به تسلیم است
4.1. دو میز، یک انتخاب
ترامپ اکنون با دو میز روبروست: میز جنگ با ایران و میز شرطبندی جام جهانی. دومی برای او سودآورتر، کمریسکتر و بینظیرتر است.
او هرگز اجازه نمیدهد یک جنگ بینتیجه در خلیج فارس، بزرگترین سرمایهگذاری اقتصادی و رسانهای زندگیاش را نابود کند. روابط نزدیک او با اینفانتینو، قراردادهای میلیاردی شرکتهای امنیتی، نقش اسرائیل در تأمین فناوری ضدپهپاد، و منافع پنهان کارتلهای شرطبندی، همگی حاکی از آن است که اولویت مطلق ترامپ در هفتههای آینده، کسب سود از طریق جام جهانی است.
قمارباز نیاز دارد در هفتههای آتی همه تمرکز خود را روی کسب منافع از این فرصت تاریخی در آمریکا معطوف کند. از سوی دیگر اخلال امنیتی در جام جهانی منجر به یک رسوایی تاریخی برای ترامپ خواهد شد.
4.2. ایران در موقعیت قوی
در سوی دیگر میدان، ایران به خوبی از این فرصت استفاده میکند. تیم مذاکرهکننده ایرانی به درستی درک کرده است که ترامپ بیشتر از خود ایران به یک توافق نیاز دارد. ایران با تکیه بر توانایی خود در بستن تنگه هرمز و ایجاد بحران در قیمت انرژی، توانسته است شرایط را به نفع خود تغییر دهد.
پیشنهاد ایران، شامل توقف محاصره دریایی، آزادسازی داراییها، تردد امن در تنگه هرمز، صلح در منطقه از جمله لبنان، و غرامت جنگی – ترامپ را در موقعیتی قرار داده است که پذیرش آن برای او معنایی جز اعتراف به شکست ندارد.
فصل پنجم: سناریوهای محتمل پیش روی ترامپ
سناریوی اول: خروج آبرومندانه با پیروزی ساختگی (احتمال حدود 47 درصد)
در این سناریو، ترامپ در هفتههای منتهی به جام جهانی، با پذیرش عملی شروط ایران (یا دست کم آتشبس بلندمدت) از جنگ خارج میشود. او تلاش میکند با روایتسازی رسانهای گسترده، این عقبنشینی را به عنوان یک «پیروزی بزرگ» و «برقراری صلح به دست آمریکا» جلوه دهد.
نشانههای وقوع:
- کاهش محسوس لحن تهدیدآمیز ترامپ علیه ایران
- از سرگیری مذاکرات غیرمستقیم از طریق واسطهها
- اعلام «توافق تاریخی» با حفظ ظاهر برای هر دو طرف
چرایی محتمل بودن: این سناریو کمهزینهترین گزینه برای ترامپ است. او میتواند با استفاده از شبکه رسانهای خود، حتی یک عقبنشینی آشکار را به عنوان «پیروزی دیپلماتیک» به افکار عمومی آمریکا بفروشد.
سناریوی دوم: تشدید نمایشی و محدود (احتمال 32 درصد)
ترامپ دست به یک عملیات محدود، اما پر سر و صدا میزند (مثلاً حملات هوایی به تأسیسات دریایی ایران در خلیج فارس) تا افکار عمومی را متقاعد کند که «ارتش آمریکا ضربه زده و عقب نشسته است». هدف او ایجاد یک «دستاورد کوچک» قابل عرضه در افکار عمومی و خرید زمان بیشتر برای مذاکرات پنهان است.
نشانههای وقوع:
- افزایش پروازهای شناسایی بر فراز خلیج فارس
- اظهارات «آخرین اخطار» از سوی ترامپ
- جابهجایی ناوهای تهاجمی به سمت جزایر
چرایی محتمل بودن: با توجه به نزدیکی بیش از حد به جام جهانی، این سناریو بسیار پرریسک است. واکنش ایران میتواند غیرقابل پیشبینی باشد و کل معادلات را بر هم بزند. به همین دلیل، احتمال وقوع آن کمتر از سناریوی اول است.
سناریوی سوم: عقبنشینی کامل و پذیرش شروط ایران (احتمال 11 درصد)
ترامپ با درک این واقعیت که نمیتواند در جنگ پیروز شود و زمان کافی نیز برای مانور دیپلماتیک ندارد، به صورت کامل از مواضع خود عقب مینشیند و شروط دهگانه ایران را میپذیرد. این سناریو منجر به تحقیر سیاسی آشکار او میشود.
نشانههای وقوع:
- تغییر لحن ناگهانی و غیرمنتظره ترامپ
- پذیرش ضمنی غرامت جنگی (با نام دیگر)
- کاهش سریع تحرکات نظامی آمریکا در منطقه
چرایی محتمل بودن: با توجه به شخصیت ترامپ و ترس او از نشان دادن ضعف، این سناریو کماحتمالترین گزینه در میان گزینههای غیرنظامی است. او ترجیح میدهد ریسک تشدید را بپذیرد تا اینکه پذیرش شکست را تحمل کند.
سناریوی چهارم: جنگ تمامعیار (احتمال 10 درصد)
اگر ترامپ تحت فشار تیم تندروی خود (از جمله نتانیاهو) و با هدف بازسازی وجهه از شکست مفتضحانه پروژه آزادی، دست به یک حمله گسترده و بیسابقه بزند، منطقه وارد فاز فاجعهبار جنگ تمامعیار میشود.
نتانیاهو در حال تلاش گسترده است تا ترامپ را برای اهدافی از جمله ترور برخی شخصیتهای برجسته و مقامات ارشد ایران متقاعد کند، او معتقد است فرصت کنونی ممکن است دیگر هرگز برای صهیونیستها مهیا نشود.
نشانههای وقوع:
- خروج دیپلماتهای خارجی از منطقه
- اظهارات «آخرین اخطار» با لحنی صریح و غیرقابل انکار
- افزایش شدید تحرکات نظامی آمریکا
- قطع کامل مذاکرات و بسته شدن تمام کانالهای دیپلماتیک
چرایی محتمل بودن: این سناریو به معنای خودکشی سیاسی و اقتصادی ترامپ است.
جنگ تمامعیار باعث لغو یا تعویق جام جهانی، نابودی قراردادهای میلیاردی، سقوط کامل محبوبیت و احتمال استیضاح او خواهد شد. با توجه به اولویت مطلق ترامپ برای حفظ منافع شخصی، احتمال وقوع این سناریو نزدیک به صفر است، اما نمیتوان آن را به طور کامل رد کرد.
خط پایانی: پیروزی تاریخی در انتظار ایران
ترامپ مجبور به خروج از جنگ است. ساعات و روزهای آینده، شاهد تلاش او برای خروج آبرومندانه (هرچند آغشته به دروغ) از باتلاقی خواهیم بود که خودش ساخت.
مجموعهای از اقدامات هوشمندانه حاکمیت جمهوری اسلامی و ملت قهرمان ایران در طول سه ماه، جنگ را به این نقطه عطف رساند و ترامپ را به موقعیتی کشاند که میتواند یک *پیروزی تاریخی برای وطنپرستان ایران اسلامی خلق کند.
نکته نهایی و شاید مهمترین نکته این تحلیل: ترامپ یک قمارباز حرفهای است و قماربازها میدانند کی باید از بازی خارج شوند. او اکنون با دو میز روبروست: میز جنگ با ایران و میز شرطبندی جام جهانی. دومی سودآورتر، کمریسکتر و بینظیرتر است. نتیجهگیری نهایی آنکه ترامپ قطعاً جنگ را خاتمه خواهد داد، حتی اگر مجبور باشد برای این کار شکست سفید را بپذیرد.
انتهای پیام/424