به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در بحبوحه رقابتهای پرالتهاب انتخاباتی در ارمنستان و تشدید تنشهای سیاسی داخلی، «روبرت کوچاریان»، رئیسجمهور پیشین این کشور و رهبر ائتلاف اپوزیسیون «ارمنستان» (هایاستان)، در تازهترین گردهمایی و نشست انتخاباتی خود، بار دیگر نوک پیکان انتقادات تند و بیسابقه خود را به سوی دولت «نیکول پاشینیان» نشانه رفت.
کوچاریان در این سخنرانی، مقامات ارشد و تصمیمگیرندگان فعلی ایروان را به دلیل اتخاذ رویکردهای غیرمنطقی و تخریب عامدانه روابط استراتژیک و تاریخی با روسیه، به شدت مورد مواخذه و سرزنش قرار داد.
وی معتقد است که سیاستهای غربگرایانه دولت فعلی، کشور را به سمت یک پرتگاه خطرناک اقتصادی و امنیتی سوق میدهد.
پوتین ممنوعالورود و زلنسکی مهمان؛ بازی خطرناک ایروان
این نامزد برجسته و رهبر جریان مخالف دولت، در جریان سخنرانی خود با یادآوری یکی از جنجالیترین تصمیمات اخیر دستگاه دیپلماسی ارمنستان، به مسئله پیوستن این کشور به اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی (ICC) یا همان اساسنامه رم اشاره کرد؛ نهادی که پیشتر حکم جنجالی و کاملاً سیاسی بازداشت «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه را صادر کرده بود.
کوچاریان با تأکید بر پیامدهای فاجعهبار این اقدام نسنجیده، تصریح کرد که به واسطه این تصمیم اشتباه، اکنون شخص اول کرملین از نظر حقوقی امکان سفر به ارمنستان را ندارد.
رهبر ائتلاف ارمنستان با لحنی کنایهآمیز و انتقادی خطاب به دولتمردان ارمنی گفت: «آیا اصلاً میتوانید چنین وضعیتی را در عرصه دیپلماسی تصور کنید؟ یعنی "ولودیمیر زلنسکی" (رئیسجمهور اوکراین) میتواند آزادانه به ارمنستان سفر کند، اما رئیسجمهور روسیه نمیتواند قدم به خاک ما بگذارد؟ بسیار خب، شما چگونه به خود اجازه میدهید با یک کشور دوست، یک قدرت بزرگ منطقهای و جهانی که بخش عمدهای از رفاه و معیشت نزدیک به 80 درصد از مردم کشور شما مستقیماً به روابط با آن گره خورده است، چنین رفتاری داشته باشید؟ آیا واقعاً در ذهن خود تصور میکنید که این قبیل اقدامات نسنجیده و تحریکآمیز هیچگونه عواقب و پیامدهایی به دنبال نخواهد داشت؟ بدون شک این رفتارها تاوان سنگینی خواهد داشت و شما اثرات مخرب آن را هم در حوزه مسائل امنیت ملی و هم در بخش اقتصاد کلان کشور با گوشت و پوست خود لمس خواهید کرد.»
بهانهتراشیهای دولت و هشدارهای نادیدهگرفتهشده
حدود سه سال پیش و در مقطعی که پارلمان ارمنستان با پافشاری دولت پاشینیان اقدام به تصویب نهایی اساسنامه رم کرد، مقامات حاکم بر ایروان در یک کارزار رسانهای تلاش میکردند تا به افکار عمومی و البته مقامات مسکو اطمینان دهند که این اقدام حقوقی به هیچ وجه علیه منافع روسیه هدفگذاری نشده است.
توجیه رسمی دولت پاشینیان در آن برهه زمانی این بود که هدف غایی از پیوستن به دیوان کیفری بینالمللی، صرفاً ایجاد ظرفیت حقوقی برای پیگیری و طرح دعاوی مربوط به جنایات جنگی جمهوری آذربایجان در مجامع و محاکم بینالمللی است. با این وجود، این استدلالها هرگز نتوانست مقامات کرملین را قانع سازد و دولتمردان روسیه در همان زمان با شدیدترین لحن ممکن، ایروان را به دلیل پیوستن به این نهاد غربی مورد انتقاد و هشدار قرار دادند و آن را اقدامی به شدت غیردوستانه توصیف کردند.
بحران اقتصادی در راه است؛ تاوان ماجراجوییهای غربگرایانه
دومینوی تنشها میان ایروان و مسکو تنها به عرصههای دیپلماتیک محدود نماند و ترکشهای آن خیلی زود به بخش اقتصاد صادراتمحور ارمنستان اصابت کرد.
دومین رئیسجمهور تاریخ ارمنستان در بخش دیگری از اظهارات مهم امروز خود، به موج جدید محدودیتهای اعمالشده از سوی نهادهای نظارتی روسیه علیه محصولات و کالاهای صادراتی ارمنستان پرداخت.
کوچاریان با ابراز نگرانی عمیق از این وضعیت بغرنج بیان داشت: «محدودیتها و تحریمهای تجاری که این روزها از زبان مقامات رسمی روسیه میشنویم، یک ضربه مستقیم، مهلک و جبرانناپذیر برای تمامی آحاد ملت و اقتصاد شکننده کشور ما خواهد بود. ماههاست که ما به عنوان جریان اپوزیسیون به طور مداوم هشدار میدهیم و فریاد میزنیم که عقلانیت به خرج دهید، مراقب اظهارنظرهای نسنجیده خود باشید و از ورود به بازیهای خطرناک و ایجاد تنش و درگیری با قدرتهای بزرگی که بازارهای اصلی و حیاتی شما را تشکیل میدهند، پرهیز کنید. قرار گرفتن در کانون تضاد منافع قدرتهای بزرگ جهانی، به طور قطع مشکلات لاینحلی را برای جمهوری ارمنستان به وجود خواهد آورد. حالا که کشور با این بحرانها و محدودیتهای سنگین روبرو شده است، واکنش دولت چیست؟ آنها به جای پذیرش مسئولیت اشتباهات راهبردی خود، با فرافکنی میگویند که همه این مشکلات تقصیر اپوزیسیون است!»
فرافکنی مقامات ارشد ارمنستان و فرار رو به جلو
کوچاریان در پاسخ به ادعاهای مقامات دولتی مبنی بر نقش مخالفان در تیرگی روابط با مسکو، با طرح پرسشهایی انتقادی گفت: «آیا واقعاً این اپوزیسیون بود که زلنسکی را به ارمنستان دعوت کرد تا از تریبون و خاک کشور ما، اظهارات احمقانه و ضد روسی مطرح کند؟ آیا این ما هستیم که در عرصه سیاست خارجی گامهایی برمیداریم که صراحتاً علیه منافع ملی روسیه تلقی میشود؟ آیا ما مسئول این افتضاحات دیپلماتیک هستیم؟ ما بارها به شما هشدار دادهایم و اکنون نیز با صدای بلند تکرار میکنیم که به خود بیایید و عاقلانه رفتار کنید. این مسیر ماجراجویانه که شما در پیش گرفتهاید، یک فاجعه و یک بلای بزرگ برای جمهوری ارمنستان است.»
این واکنشهای صریح و قاطع از سوی رهبر اپوزیسیون در حالی مطرح شد که درست در همین روز، «آلن سیمونیان»، رئیس مجلس ملی ارمنستان و از چهرههای کلیدی و نزدیک به حلقه قدرت پاشینیان، در اظهاراتی مدعی شده بود که تنشها و مناقشات اخیر در روابط ارمنستان و روسیه، مستقیماً توسط رهبران اپوزیسیون متمایل به روسیه از جمله روبرت کوچاریان، «گاقیک تساروکیان» و «سامول کاراپتیان» تحریک و سازماندهی میشود تا دولت فعلی را در آستانه انتخابات تحت فشار قرار دهند.
دوراهی سرنوشتساز؛ اوراسیا یا اتحادیه اروپا؟
تشدید تنشها در روزهای اخیر با اقدامات عملی و تنبیهی مسکو در حوزه تجارت دوجانبه همراه بوده است. نهادهای نظارتی و گمرکی روسیه در گامهای متوالی، واردات گل از ارمنستان را با محدودیتهای جدی مواجه کرده، فروش آب معدنی معروف «جرموک» و طیف وسیعی از نوشیدنیهای صادراتی ارمنستان را در بازارهای داخلی خود متوقف ساخته و هشدارهایی نیز در خصوص وجود مشکلات بهداشتی در واردات میوه و سبزیجات ارمنی صادر کردهاند.
اقدامات تنبیهی اخیر مسکو دقیقاً پس از آن صورت گرفت که ایروان در اوایل ماه جاری میلادی، میزبان دو نشست مهم و سطح بالای اروپایی بود؛ نشستهایی که حضور پررنگ رئیسجمهور اوکراین در یکی از آنها، خشم مقامات کرملین را به نقطه جوش رساند.
پس از برگزاری این رویدادهای بحثبرانگیز و نمایش تمایل آشکار دولت پاشینیان به بلوک غرب، هشدارهای صریح و اولتیماتومگونهای از سوی مسکو خطاب به ایروان مخابره شد که از مقامات ارمنستان میخواست تا هرچه سریعتر و بدون ابهام، انتخاب راهبردی خود را میان همگرایی با «اتحادیه اروپا» و ماندن در ساختار «اتحادیه اقتصادی اوراسیا» مشخص کنند.
در نهایت، به نظر میرسد که کارزار انتخاباتی جاری در ارمنستان فراتر از یک رقابت ساده داخلی، به یک رفراندوم ژئوپلیتیک تبدیل شده که مسیر آینده سیاست خارجی ایروان را در قفقاز جنوبی و در میانه نبرد قدرتهای جهانی تعیین خواهد کرد.
انتهای پیام/