به گزارش گروه بینالملل تسنیم؛ بررسی کارنامه کابینه بنیامین نتانیاهو در حوزه امنیت و توسعه مرزی نشان میدهد وزرای راستگراترین کابینه اسرائیل از هیچ اقدامی در جهت افزایش حجم تصرف سرزمینهای اطراف خود فروگذار نکردهاند؛ چه در قالب یسرائل کاتص، وزیر جنگ که ایده منطقه حائل و «خط زرد» را در نوار غزه، جنوب لبنان و خاک سوریه را پیاده کرد و چه در مسند ایتمار بن گویر و بتزلائل اسموتریچ، وزرای امنیت داخلی و دارایی که طرحهای تأسیس شهرکهای جدید در کرانه باختری و جنوب نقب را پیش بردند.
در همین راستا گزارش وبسایت «کلکلیست» در مورد اهداف کاری وزارت ساختوساز و مسکن رژیم صهیونیستی در سال 2026 نشان میدهد، این کابینه در آخرین ماههای مدیریت خود بنا دارد تغییرات شگرفی در حوزه شهرکسازی در اراضی فلسطینیان ایجاد کند. براساس این گزارش اهداف کاری این وزارتخانه نسبت به سال قبل فرق چندانی نکرده است، اما نوآوری اصلی، ماموریت آن برای «گسترش شهرکسازی در مناطق روستایی، در عین حفظ ماهیت اشتراکی» است. البته هدف، تکه تکه کردن و جدا کردن حلقه ارتباطی بین شهرهای عرب نشین با هم، از طریق احداث شهرکهایی برای صهیونیستها در شمال فلسطین اشغالی، کرانه باختری و منطقه نقب در جنوب است.
پروژههای جدید مدنظر چهرههای راستگرای افراطی حاضر در کابینه نتانیاهو که به باور بسیاری از صاحبنظران بیسابقه هستند، عبارتند از ایجاد 10 شهرک جدید، ارتقای طرحهای توسعه شهری (Tevaot) در پنج شهرک برای اولین بار و امضای سه توافقنامه جامع با شوراهای منطقهای است. برنامه کاری وزارت شهرکسازی و مأموریتهای آن به ریاست «اوریت استروک» وزیر شهرک سازی از حزب صهیونیسم مذهبی است که بیش از هر چیز با دستور کار سیاسی رئیس این حزب یعنی بتزلائل اسموتریچ همسو است. نکته قابل توجه آنکه بودجه وزارت شهرکسازی از سال 2023 - اولین سال فعالیت کابینه فعلی-تا امسال بیش از 122 درصد افزایش یافته و از 118 میلیون دلار به 263 میلیون دلار رسیده است.
تمرکز اصلی این وزارتخانه بر توسعه شهرکسازی در کرانه باختری، تأسیس گروههای صهیونیست مذهبی و تعمیق فعالیتهای آنها، ایجاد مدارس مقدماتی پیش از خدمت و تقویت هویت یهودی در مناطقی با غلبه هویت فلسطینی در کرانه باختری است. این وزارتخانه همچنین مسئول بخش شهرکسازی - بازوی اجرایی کابینه فراتر از خط سبز - است. از جمله اهداف این وزارتخانه: «رهبری اجرای طرح شهرکسازی»، در کنار «تعمیق توانبخشی فیزیکی و اجتماعی در شهرکهای مرزی شمال فلسطین اشغالی و پیشبرد طرح پنج ساله برای تقویت مرزهای شرقی» سرزمینهای اشغالی است.
در خصوص منطقه کرانه باختری، این وزارتخانه 30 اقدام برنامهریزیشده برای تعمیق شهرکسازیها در این منطقه را در سال جاری پیشنهاد میدهد که در مقایسه با 25 اقدام در سال 2025 سیری صعودی را نشان میدهد. همچنین 300 عملیات پشتیبانی جمعیتی در این مناطق برای سال جاری برنامهریزی شده است که این عدد نیز در مقایسه با 290 عملیات در سال گذشته روندی شتابان به خود گرفته است. همچنین طرح کاری مذکور «ایجاد و حفظ زیرساختهای تنظیمشده برای فعالیتهای اداره گشت زمینی» را پیشنهاد میکند. هدف از گشتهای مجهز به پهپاد و جیپ، جلوگیری از ساختوساز فلسطینیها و تصرف زمینهایی است که اسرائیل برخلاف موازین بینالمللی مدعی مالکیت آنهاست. از جمله موارد دیگر، پیشنهاد شده است که به شوراهای کرانه باختری اجازه داده شود تا به عنوان بخشی از تلاش برای افزایش اجرای قانون رژیم صهیونیستی در منطقه C، چنین گشتهایی را انجام دهند.
در مورد تعمیق هویت یهودی - پس از ایجاد یک بخش ویژه در وزارتخانه - این وزارتخانه امسال 5 آزمون پشتیبانی را برای دریافت بودجه رسمی جهت تعمیق هویت یهودی، 2 مورد دیگر در سال 2027 و 7 مورد دیگر در سال 2028 را پیشنهاد داده است. این وزارتخانه همچنین به دنبال گسترش فعالیتهای بخش فرهنگ یهودی برای مخاطبان جدید است. فعالیتهای این بخش با تخصیص بودجه برای پروژهها، رویدادها و فعالیتهای آموزشی در سراسر فلسطین اشغالی با تأکید بر ارزشهای صهیونیستی انجام میشود.[1]
در راستای همین مأموریت، قرار است 18 شهرک یهودینشین در شمال کرانه باختری تأسیس شود. شورای منطقهای کرانه باختری این اقدام را به عنوان بخشی از طرح «میلیونها نفر در سامره/شومرون» ارائه داد که در سال 2023 توسط یوسی داگان، رئیس شورای سامره به همراه تیمهای برنامهریزی، مهندسان و متخصصان مطرح شده بود. هدف از این طرح، گسترش قابل توجه شهرکسازی در شمال کرانه باختری است.
این اقدام پس از تصمیم کابینه نتانیاهو، به رهبری وزرای دارایی و جنگ، برای پیشبرد شهرکسازی در این منطقه صورت میگیرد. در مرحله اول، شورا بر جذب هستههای خانوادگی برای شهرکهای جدید در شمال کرانه باختری تمرکز دارد. هدف از این اقدام، ایجاد یک زنجیره شهرکسازی یهودی در این حوزه و تقویت ارتباط بین این منطقه و بقیه اسرائیل است. بنا به ادعای آنها، در حال حاضر در مرحله اولیه، علاقه زیادی از سوی خانوادههایی که مایل به پیوستن به هستههای شهرکسازی هستند، وجود دارد.[2]
در ادامه رویکرد الحاق آرام و پیوسته کرانه باختری، ارتش اسرائیل به بهانه ایجاد میادین تیر در دره رود اردن، در حال تصرف زمینهای خصوصی فلسطینیهاست. در دهههای 1970 و 1980، ارتش اسرائیل حدود 45 درصد از دره رود اردن را به عنوان میدان تیر اعلام کرد که برای آموزش نظامی در نظر گرفته شد و بر این اساس ورود غیرنظامیان بدون هماهنگی قبلی ممنوع است. این تصمیم منجر به آوارگی بسیاری از جوامع فلسطینی از زمینهایشان شد. در طول دهه گذشته و به ویژه از 7 اکتبر 2023، بیش از 12 مزرعه در این منطقه ایجاد شده است که بسیاری از فلسطینیها را از زمینهایشان آواره کرده است.
طبق گزارش سازمان صهیونیستی «صلح اکنون» 41 درصد از مناطقی که تا پایان سال 2024 در آنها مزارع ایجاد شده است، به عنوان میدان تیر تعریف شدهاند. در این راستا تحقیقات هاآرتص نشان داد ارتش اسرائیل مانع از کار فلسطینیها در زمینهایشان که در میادین تیر قرار دارند، میشود. در مقابل، ارتش اخیراً تعریف «میدان تیر» را در چندین مکان که به عنوان مزارع شهرکنشینان یهودی استفاده میشوند، لغو کرده است.[3]
این اقدامات در مسیر اجرایی کردن طرح «ایگال آلون» وزیر کار رژیم صهیونیستی در دوره جنگ 1967، مشهور به جنگ 6 روزه است. آلون یک ماه پس از پایان این جنگ، طی طرحی پیشنهاد داد بخشی از کرانه باختری به سرزمینهای اشغالی الحاق شود. مبنای این طرح، قرار دادن رود اردن به عنوان مرزهای شرقی دولت عبرانی بود. پیشنهاد آلون این بود که «بحرالمیت» با خطی فرضی از وسط به دو قسمت تقسیم شده، یک بخش آن به اردن و بخش دیگر به اسرائیل واگذار مشود. همچنین طرح آلون پیشنهاد میداد مجموعهای از شهرکهای صهیونیستنشین که کشاورزی محور، نظامی و ویژه سکونت هستند ساخته شوند. در نتیجه این طرح بین سالهای 1967 تا 1977، تعداد 34 شهرک در زمینهای فلسطینیها در کرانه باختری و نوار غزه به وجود آمد که 12 شهرک از این تعداد به تنهایی در قدس اشغالی بنا شده است.
طرح مذکور هرگز کنار گذاشته نشد و بنا به شرایط، هر زمانی که امکان پیشبرد آن وجود داشت در دستور کار ارتش و کابینه نتانیاهو قرار میگیرد. در همین خصوص اکنون وزرای نتانیاهو این ایده را به شکل ایجاد میادین تیر در سرزمینهای فلسطینی پیش میبرند.
آوارگی حدود 40 هزار فلسطینی در کرانه باختری
اقدامات کابینه نتانیاهو در چارچوب فعالیتهای نظامی و ساختوساز و توسعه مرزی در کرانه باختری موجب آوارگی و کوچاندن هزاران فلسطینی از خانهها و مزارعشان شده است. در این رابطه سازمان ملل متحد اعلام کرد عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در کرانه باختری از ابتدای سال 2025 نزدیک به 40 هزار فلسطینی را آواره کرده است. معاون سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد، در بیانیهای مطبوعاتی گفت تخریب خانههای فلسطینیها توسط اسرائیل فقط در هفته اول ماه مه سال جاری نیز منجر به آوارگی 42 فلسطینی از جمله 24 کودک شده است.[4]
تغییر نهاد امنیتی در خط مرزی کرانه باختری
کابینه نتانیاهو پیشنهاد یسرائل کاتص، وزیر جنگ مبنی بر انتقال مسئولیت امنیت داخلی در 16 منطقه خط مرزی با کرانه باختری (یا اصطلاحاً خط زرد[5]) به ارتش را تصویب کرد. هدف از این تفویض اختیار، رفع مشکلات امنیتی در این مناطق است. این اقدام، مسئولیت خنثی کردن تهدیدات برای ارتش اسرائیل را مجدداً تعریف میکند و به ارتش اختیار عملیاتی انحصاری در این مناطق را میدهد.
این تصمیم به 16 منطقه اشاره دارد که بین فرماندهی شمالی (NC) و فرماندهی مرکزی (CC) تقسیم شدهاند. انتخاب این مناطق بر اساس یک ارزیابی کارشناسی امنیتی انجام شد که پارامترهای فاصله از مرز، سطح تهدید، تاریخچه منطقهای و میدان تیری که منطقه در آن قرار دارد را در مقایسه با فاصله از نزدیکترین ایستگاههای پلیس و نیروهای ارتش تجزیه و تحلیل میکرد.
پیامدهای عملی این اقدام، ارائه بودجه بیشتر و در عین حال حفاظت بیشتر از شهرکهاست. در این راستا ساخت و نصب نردهها، تجهیزات پیشرفته نظارتی و مراقبتی، تأمین تجهیزات حفاظتی و رزمی برای نیروهای محلی در دستور کار قرار گرفت. بودجه تعیین شده برای این جابجایی، 42 میلیون شکل (14.5 میلیون دلار) از وزارت جنگ و 18 میلیون شکل (6.2 میلیون دلار) دیگر از بودجه وزارت امنیت داخلی تحت هدایت بن گویر عنوان شده است.
با وجود انتقال مسئولیت در برابر تهدیدات به ارتش اسرائیل، پلیس همچنان کنترل مدیریت زندگی غیرنظامیان در این مناطق و مسئولیت حفظ نظم عمومی، امنیت جان و مال و رسیدگی به جرایم جنایی را بر عهده دارد.[6] این اقدام در واقع با هدف نظامیتر کردن فضای کرانه باختری به دلیل ترس از واکنش فلسطینیها نسبت به سیاستهای جدید تصرف سرزمینهای آنها صورت میگیرد، چرا که صهیونیستها میدانند کوچک کردن فضای زندگی فلسطینیها، تصرف باغها و مزارع آنها و کوچاندنشان در نهایت منجر به بروز خشم ساکنان فلسطینی و تقویت احتمال آغاز انتفاضه سوم خواهد شد.
پانوشت:
[1] . https://www.calcalist.co.il/local_news/article/hjzjduwawe
[2] . https://www.israelhayom.co.il/news/local/article/20479409
[3] . https://www.haaretz.co.il/news/politics/2026-05-15/ty-article/.premium/0000019e-2ba3-d1fe-affe-3bafc7fb0000
[4] . https://nziv.net/127241/
[5] .خط زرد به محدوده امنیتی اطراف خط سبز یا همان خط مرزی بین اسرائیل و کرانه باختری گفته میشود که از سال 1949 به عنوان مرز آتش بس کشیده شده است.
[6] . https://www.mako.co.il/news-military/2026_q2/Article-725e20f754ced91026.htm
انتهای پیام/