به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، اعلام حمایت علنی و بیپرده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از نیکول پاشینیان در آستانه انتخابات سرنوشتساز 7 ژوئن 2026 (17 خرداد) ارمنستان و رونمایی از کلانپروژه ترانزیتی موسوم به «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» (TRIPP)، ابعاد جدیدی از راهبرد نفوذ واشنگتن در حوزه قفقاز جنوبی را آشکار کرده است.
این موضعگیری که در پی توافق 26 می میان وزرای خارجه دو کشور در ایروان صورت گرفت، فراتر از یک حمایت دیپلماتیک ساده در جریان رقابتهای انتخاباتی، نشاندهنده خیزی آشکار برای تغییر نظم ژئوپلیتیک منطقه و تضعیف موقعیت بازیگران سنتی نظیر روسیه و ایران است.
گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم در این یادداشت تحلیلی به بررسی ابعاد، اهداف و پیامدهای این کلانپروژه و قمار سیاسی دولت ارمنستان میپردازد.
پروژه مسیر ترامپ (TRIPP)؛ ابزار ترانزیتی یا بازتولید استعمار مدرن؟
بررسی دقیق ابعاد افشا شده از توافقنامه چارچوب همکاری راهبردی میان ایروان و واشنگتن نشان میدهد که پروژه «مسیر ترامپ» فراتر از یک کریدور تجاری یا اقتصادی، واجد ویژگیهای یک قرارداد استعماری مدرن است.
واگذاری 74 درصد از سهام، حق مدیریت و مالکیت شاهرگهای ارتباطی ارمنستان به یک کنسرسیوم مشترک با طرف آمریکایی آن هم برای مدت طولانی 49 سال، عملاً حاکمیت ملی و استقلال سرزمینی ارمنستان را زیر سؤال میبرد.
این ساختار مالکیتی نامتقارن که سهم ارمنستان را تنها به 26 درصد محدود میکند، به معنای آن است که واشنگتن برای نیم قرن آینده، کنترل جریانهای انرژی و ترانزیتی را در یکی از حساسترین نقاط اوراسیا در دست خواهد گرفت؛ امری که ناظران سیاسی آن را نمونهای آشکار از «کاپیتولاسیون اقتصادی نوین» توصیف میکنند.
اهداف ژئوپلیتیک کاخ سفید؛ خیز برای مهار رقبا و تسلط بر اوراسیا
ترامپ در پیام خود در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» به وضوح به دسترسی مستقیم شرکتهای انرژی آمریکایی از آسیای مرکزی تا آمریکا اشاره کرده است. این اعتراف صریح نشان میدهد کاخ سفید از طریق این پروژه دو هدف عمده را دنبال میکند:
1. کاهش نفوذ تاریخی روسیه: واشنگتن با ایجاد پایگاه نفوذ ساختاری، اقتصادی و ترانزیتی در ارمنستان، به دنبال ناامنسازی حیات خلوت مسکو و تغییر ریل کامل سیاست خارجی ایروان است.
2. تسلط بر جریانهای انرژی و تغییر نقشه ترانزیتی: ایجاد خطوط انتقال انرژی مستقل از مسیرهای سنتی (روسیه و ایران) و اتصال مستقیم آسیای مرکزی به غرب، ابزار استراتژیک جدیدی را برای اعمال فشار بر قدرتهای منطقهای در اختیار آمریکا قرار میدهد.
دخالت آشکار در روند داخلی و قمار خطرناک پاشینیان
نیکول پاشینیان با استقبال سریع و سپاسگزاری از پیام مداخلهجویانه ترامپ در فیسبوک، رسماً نشان داد که بقای سیاسی خود و جریان متبوعش در انتخابات پیشرو را به حمایتهای کاخ سفید و ابزارهای اقتصادی آن گره زده است.
این چرخش رادیکال به سمت غرب و فاصله گرفتن از چتر امنیتی و اقتصادی متحدان سنتی، قمار خطرناکی است که میتواند ثبات داخلی و منطقهای ارمنستان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
واگذاری کلیدهای ترانزیتی کشور به آمریکا به بهانه وعدههای رفاه اقتصادی، نه تنها امنیت پایداری برای ارمنستان به ارمغان نخواهد آورد، بلکه این کشور را به خط مقدم درگیری و اصطکاک قدرتهای بزرگ تبدیل میکند.
نتیجهگیری و دورنما
انتخابات 7 ژوئن 2026 (17 خرداد) در ارمنستان، دیگر یک رویداد صرفاً داخلی نیست، بلکه به یک آوردگاه ژئوپلیتیک و همهپرسی درباره آینده قفقاز جنوبی تبدیل شده است.
کلانپروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP) نشان داد که واشنگتن برنامهای بلندمدت و ساختاری برای حضور در مجاورت مرزهای ایران و روسیه دارد.
پذیرش این توافق نابرابر از سوی دولت پاشینیان، استقلال سرزمینی ارمنستان را مخدوش کرده و منطقه را وارد فاز جدیدی از تنشهای ژئوپلیتیک خواهد کرد.
انتهای پیام/