به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، در دو بخش پیشین این مطلب، به مهمترین ویژگیهای سازمان اطلاعاتی میت ترکیه و دوران پرفراز و نشیب آن اشاره کردیم و موضوعاتی مانند وابستگی این سرویس به مکاتب روسی و انگلوساکسونی و تحولات دوران هاکان فیدان مورد اشاره قرار گرفت.
در بخش پایانی، به این موضوع اشاره میکنیم که انتصاب یک شخصیت دانشگاهی با مطالعات فلسفی – الهیاتی و بدون تجارب نظامی – اطلاعاتی و امنیتی، در آغاز چگونه مورد ارزیابی قرار گرفت و بعدها، چه تحولات نهادی و رویکردی نوینی را به دنبال آورد.
ابراهیم کالین و معماری جدید اطلاعات ترکیه
شاید کسی تصور نمیکرد که پس از هاکان فیدان، فردی اداره مهمترین نهاد اطلاعاتی – امنیتی ترکیه را در اختیار بگیرد که حتی یک روز هم سابقه کار نظامی و امنیتی نداشته است.
با این حال، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه، برای اداره میت، به فردی نیاز داشت که بیش و پیش از هر چیزی یک شخصیت قابل اعتماد باشد.
ابراهیم کالین، پس از پایان تحصیلات در آمریکا و بازگشت به ترکیه، به عنوان سخنگوی نهاد ریاست جمهوری و ریاست گروه مشاوران سیاست خارجی و امنیت ملی، اعتماد اردوغان را به دست آورده و در طول سالها کار اجرایی، با تاسیس اندیشکده ای به نام «بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی» (SETA)، گروهی از تحلیلگران را پرورش داد که بسیاری از آنها بعدها به وزارت امور خارجه، سرویس اطلاعاتی میت و وزارت دفاع ترکیه پیوستند. خود کالین نیز از این اندیشکده نزدیک به اتاق فکر حزب عدالت و توسعه به میت رفت و کلید این سازمان مهم ترکیه را از هاکان فیدان تحویل گرفت.
ابراهیم کالین، پس از رسیدن به پست ریاست سرویس اطلاعاتی میت، بسیاری از اقدامات قبلی هاکان فیدان از جمله عملیاتهای برونمرزی را ادامه داد. اما در عین حال، دست به اقدامات جدیدی زد که نشان دهنده نگرش متفاوت او به مقوله امنیت و نهاد امنیتی است.
ابراهیم کالین، با تاسیس دانشکده مطالعات امنیتی میت در زیرمجموعه این سرویس اطلاعاتی و استفاده از دانشگاهیان و کارشناسان (SETA) و دیگر اندیشکدههای نزدیک به آکپارتی، یک خط جدید را دنبال کرده است.
قبل از این، کالین در دوران فعالیت به عنوان سخنگوی نهاد ریاست جمهوری، در بسیاری از شبکههای تلویزیونی، مصاحبههای متعددی در حوزههای فلسفی، دینی و عرفانی داشت. اما از روزی که ریاست میت را بر عهده گرفته، از سخنرانی، مصاحبه و حضور بر بخش آشکار صحنه، خودداری کرده است.
کالین چگونه فکر میکند؟
عبدالرحمن شیمشک نام یکی از روزنامه نگاران مشهور ترکیه است که به مدت سه دهه، فقط در حوزه موسوم به «روزنامه نگاری استخباراتی» کار کرده است. او موسس بخش ویژه امنیتی در روزنامه صباح و شبکه تلویزیونی مشهور آ.تی.وی ترکیه بوده است.
شیمشک با جمع آوری و تحلیل سخنرانیهای معدود و چند مصاحبه ابراهیم کالین در سه سال اخیر، به تحلیل محتوای نگرشهای این چهره سیاسی – امنیتی ترکیه پرداخته و میگوید: حاصل سه سال مطالعات دقیق من روی شیوه کار امنیتی دکتر کالین این است، با ریاست او، سرویس اطلاعات ترکیه وارد مرحله جدیدی شده که با پنج ستون اصلی تعریف میشود:
اول، میت در حال تغییر به سمت اطلاعات پیشگیرانه است و ساختاری ایجاد کرده که «قبل از وقوع» مداخله میکند. خود کالین میگوید: ««ما خطرات را قبل از تبدیل شدن به تهدید خنثی میکنیم».
دوم، سرزمین سایبری، نسل بعدی ضد اطلاعات و هوش مصنوعی (AI) سه کانون فعالیتی مهم در پنج سال آینده خواهند بود.
سوم، دیپلماسی اطلاعاتی دیگر یک گزینه نیست؛ بلکه یک دکترین مستقیم است.
چهارم، اطلاعات ترکیه در حال ایجاد چارچوب مفهومی خاص خود است و زمان آن رسیده که جایگاه خود را در صحنه جهانی با امضای خود به دست آورد.
پنجم، آخرین انتصابهای سطح بالا در این سازمان نشان میدهد که در دوره آینده، تیزبینی عملیاتی و نفوذ دیپلماتیک به طور همزمان افزایش خواهد یافت.
شیمشک میگوید: اطلاعات ترکیه زمانی عملاً حیاط خلوت سرویسهای خارجی بود. امروز، آن ساختار کاملاً برچیده شده است. زیرا دکترین زیر اکنون رسماً پذیرفته شده است: شما باید نهاد سازمان اطلاعاتی ملی و بومی خودتان را بسازید؛ در غیر این صورت، نمیتوانید در میدان دوام بیاورید.
چند معیار و مفهوم اطلاعاتی نزد کالین:
1.توجه به کیفیت اطلاعات: کالین در آخرین سخنرانی خود اعلام کرد که میت، حالا تجزیه و تحلیل کیفی به جای کمی اطلاعات جمعآوریشده را در راس امور قرار داده و در حال تبدیل دادههای بزرگ به اطلاعات استراتژیک است. کارشناسان، این سخن را به معنی پایان یافتن دوران میتِ کلاسیک ارزیابی کردهاند.
2.اطلاعات پیشگیرانه: کالین اعلام کرده که سازمان تحت امر او، بر اساس رویکرد اطلاعاتی پیشگیرانه عمل میکند. این نشاندهنده یک تغییر اساسی در دکترین تاریخی این آژانس است. سالها، میت سازمانی بود که پس از وقوع یک حادثه وارد عمل میشد. حملهای رخ میداد و تجزیه و تحلیل آغاز میشد. یک جاسوس دستگیر میشد و یک شبکه از بین میرفت. اما حالا، رویکرد نوینی در جریان است.
3.تحول در شبکههای جاسوسی: میت به این موضوع پی برده که اغلب شبکه های قدیمی و سنتی جاسوسی ضد ترکیه، حالا غالباً با ساختارهای نوینی مانند شرکتهای صوری، باندهای جرایم سازمانیافته و کارآگاهان خصوصی کار میکنند. به همین خاطر، میت نیز همین تاکتیک را برای مقابله، به کار گرفته است.
4.محیط سایبری: کالین اعلام کرده که دفاع ملی محدود به مرزهای فیزیکی نیست. او به طور ویژه مفهوم «سرزمین سایبری» را برجسته کرده و اداره امنیت سایبری به طور قابل توجهی توسعه یافته است. کالین این ساختار را به یک مفهوم دکترین تبدیل کرد. اکنون، فقط زمین، دریا و هوا نیست. سرورها، مراکز داده، زیرساختهای مخابراتی و حتی تلفن همراه یک شهروند بخشی از سرزمین هستند. بیان کالین از این مفهوم، واضحترین پیامی است که ترکیه از دفاع به ابتکار عمل در حوزه سایبری تغییر کرده است.
5.عملیات خارجی به علاوه دیپلماسی: یکی از ابعاد عجیب تحولات میت در دوران کالین، افزایش توجه او به افزودن مشارکت در میانجیگری و مذاکره به علاوه عملیات میدانی است.
6.دیپلماسی اطلاعاتی: این نیز یکی از حوزههای نوین فعالیتهای میت است که در آن، تلاش برای تعامل دیپلماتیک بین سرویسهای اطلاعاتی کشورهای جهان و مبادله جاسوسهای دستگیر شده و حل و فصل اختلافات، جنگها و رسواییهای افشای اطلاعاتی، بخشی از آن است. کالین آشکارا اعلام کرده که استانبول را به مهمترین پایگاه دیپلماسی اطلاعاتی منطقه و جهان تبدیل میکند.
7.توان روایتسازی: ابراهیم کالین در سخنرانی خود جملهای به کار برده که از دید کارشناسان امنیتی، بافتاری بین فلسفه و امنیت دارد. او میگوید: «چیزی که نتوانید بر آن نام بگذارید، مال شما نیست». او در توضیح به این نکته اشاره کرده «ما نمیتوانیم داستان خودمان را با استفاده از کلمات دیگران روایت کنیم. باید مفاهیم و زبان خودمان را ایجاد کنیم».
کالین با تکیه بر این نگرش ادبیات ساز و روایت ساز، اعلام کرده حالا نهاد اطلاعاتی – امنیتی ترکیه از دل «مکتب ترکی» برآمده و به سرویسهای دیگر شباهت ندارد.
عبدالرحمان شیمشک در تحلیل دو نگرش مهم کالین در مکتب ترکی میگوید: «میت از هوش مصنوعی به عنوان یک بازوی مهم استفاده میکند. علاوه بر این، چنین نگاهی را دنبال میکند: کسی که پول دارد برنده نمیشود، بلکه کسی که اطلاعات را کنترل میکند، برنده میشود».
انتهای پیام/