به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، در آستانه سفر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به ترکیه، بحث بر سر روابط سیاسی و اقتصادی بین واشنگتن و آنکارا بالا گرفته است.
اگر چه هدف اصلی سفر ترامپ به ترکیه حضور در نشست سران ناتو در آنکارا است، اما کارشناسان میگویند: تیم اقتصادی دولت اردوغان توقع دارد که زمینه برای سوآپ ارزی نیز هموار شود.
آنان میگویند: اگر ترامپ همان سیاستی را که در آرژانتین پیاده کرده درباره ترکیه نیز اجرا کند، سیل دلارهای ترامپی وارد بازارهای آنکارا و استانبول خواهد شد.
اما این سناریو، منتقدین جدی نیز دارد که یکی از آنها، علی باباجان رهبر حزب جهش و دموکراسی (DEVAPARTY) است. بحث بر سر اتکای دولت اردوغان به الطاف دلاری ترامپ در شرایطی داغ شده که بحران اقتصادی عمیق و فراگیر در ترکیه ادامه دارد و دولت، به زور توانسته دلار آمریکا را در نرخ 46 لیره ای نگه دارد.
البته برای نگه داشتن دلار در همین نرخ بالا نیز، دولت اردوغان به کلیه سپرده گذاریهای بانکی شهروندان، علاوه بر سود مرسوم لیرهای، سود متمم دلاری نیز پرداخت میکند تا آنها انگیزهای برای تبدیل لیره به دلار نداشته باشند.
چرا باباجان خشمگین شد؟
علی باباجان، در اثنای تاسیس حزب عدالت و توسعه در سال 2001 میلادی، به عنوان جوانترین عضو موسس این حزب شناخته میشد. پس از پیروزی حزب در انتخابات سال 2002 میلادی، علی باباجان مدتی به عنوان وزیر امور خارجه و چند سال نیز به عنوان مغز متفکر اقتصادی دولت و وزیر امور مالی و دارایی فعالیت کرد.
او به عنوان فرزند خانواده مشهور اسلامگرای باباجان و صاحب کارخانههای بزرگ نساجی، به عنوان یک اقتصاددان پایبند به بازار آزاد، بعدها به خاطر افزایش نفوذ برات آلبایراک داماد رئیس جمهور، با اردوغان دچار اختلاف شد و پس از جدایی از حزب عدالت و توسعه، حزبی به نام جهش و دموکراسی تاسیس کرده و با سیاستمدارانی مانند عبدالله گل، احمد داود اوغلو و بسیاری دیگر از محافظه کاران، علیه آکپارتی فعالیت میکند.
باباجان بر این باور است که دولت اردوغان و حزب عدالت و توسعه، در اوج بیمسئولیتی، اصلیترین دلایل بحران اقتصادی را به موضوعات خارجی (کرونا، جنگ روسیه – اوکراین، جنگ ایران – آمریکا) ربط میدهند و حاضر نیستند این واقعیت را قبول کنند که اصلیترین دلیل بحران اقتصادی کنونی ترکیه، ریشه در ناکارآمدی سیاستهای اقتصادی اردوغان دارد.
به دنبال انتشار اخبار و گزارشهای متعددی درباره امید بستن تیم اردوغان به ورود دلارهای ترامپی به ترکیه، علی باباجان در مصاحبه با شبکه یوتیوبی یتکین، از این موضوع انتقاد کرده و گفت: «چنین اقدامی میتواند عواقب بسیار جدی، نه تنها از نظر اقتصادی، بلکه برای استقلال سیاست خارجی ترکیه نیز داشته باشد. آمریکا با برخی کشورها خطوط مبادله دارد، اما این موضوع باید همیشه در چارچوب روابط سیاسی و استراتژیک ارزیابی شود. میخواهم بیتعارف بگویم، آمریکا این کار را برای هیچ کشوری رایگان انجام نمیدهد و به دنبال منافع شخصی و سیاسی خاصی هستند».
انتقاد از موضوع دلارهای ترامپی در ترکیه در شرایطی بالا گرفته که حتی تحلیلگران آمریکایی و اروپایی نیز آشکارا اعلام کردهاند که این اقدام تیم ترامپ، به عنوان یک کاتالیزور و شتاب دهنده در آستانه انتخابات پیش از موعد ترکیه خواهد بود و هدف از چنین اقدامی این است که اردوغان، برای یک دوره دیگر نیز به عنوان رئیس جمهور انتخاب شود.
علی باباجان میگوید: «آقای اردوغان یک موضوع مهم را فراموش کرده است. او تا همین چند سال قبل، بارها در سخنرانی هایش میگفت: کسی که از دولت خارجی وام دریافت کند، دستور هم دریافت خواهد کرد. حالا میخواهم همان سخن قبلی خودش را به یادش بیاورم. شما فکر میکنید دونالد ترامپ، بدون هیچ نوع چشمداشتی و صرفاً از سر دوستی و رفاقت به شما پول خواهد داد؟ خیر. او توقعات و دستوراتی خواهد داشت و در صورتی که شما زیر بار این دِین بروید، استقلال سیاسی ترکیه را بر باد خواهید داد».
باباجان در ادامه میگوید: خط مبادله ارزی یا سوآپ با آمریکا، صرفاً یک رابطه مالی دوجانبه نیست و به طور مستقیم، مرتبط با مسئله استقلال ترکیه است. با دریافت این پول، شما در سیاست خارجی تحقیر خواهید شد و آمریکا میتواند ترکیه را در تصمیمات سیاست خارجی آسیبپذیر کند. کسانی که میدانند اگر حمایت ایالات متحده قطع شود، سیستم اقتصادی با مشکل مواجه خواهد شد، میتوانند نفوذ خود را بر ترکیه افزایش دهند و این بسیار خطرناک است.
راهکار چیست؟ علی باباجان در پاسخ به این سوال که اردوغان و حزب و دولت او باید به جای سوآپ ارزی ترامپی و به خطر انداختن استقلال سیاسی ترکیه چه راهکار دیگری را دنبال کنند، چنین توضیحی میدهد: چیزی که در دنیای امروز زیاد است، مبالغ کلان پول است. شما کافیست به عنوان دولت و نظام حکمرانی، هم در سیاست داخل ترکیه و هم در سیاست خارجی به دنبال عنصر مهم اعتماد و اعتبار باشید. اگر اعتماد مردم، اعتماد بازار و اعتبار منطقهای و جهانی را به دست آوردید، سیل پول به سوی ترکیه جاری خواهد شد.
دولتمردان ما باید بدانند که نیاز اصلی ترکیه نه دادن امتیاز سیاسی برای تأمین مالی خارجی، بلکه ایجاد اعتماد است. وقتی اعتماد وجود داشته باشد، پول به طور طبیعی به این کشور سرازیر میشود. ولی به جای چنین اقداماتی، شما تورم را به نقطه انفجاری رساندید، نرخ بهره را منفجر کردید، ارز خارجی را نابود کردید.
مشکل در تامین مالی و نیاز ترکیه به ارز خارجی به دلیل سیاستهای اقتصادی ضعیف دولت، افزایش یافته است. در شرایط عادی، کشورها باید تحت شرایط بازار و به طور شفاف وام بگیرند و تأمین مالی خارجی نباید موضوع چانهزنی سیاسی باشد.
در دوران تصدی ما، به دلیل اعتماد جهانی به ترکیه، تقاضای زیادی از بازارهای بینالمللی وجود داشت. اگر به یک میلیارد دلار نیاز داشتیم، پیشنهادهای 5 تا 6 میلیارد دلاری از سراسر جهان دریافت میکردیم.
باباجان تأکید کرد که این یک روش قرض گرفتن باز، شفاف و از نظر اقتصادی بیخطر است. آقای اردوغان! این برداشت ذهنی شما که تصور میکنید اگر از قبل رابطه خوبی با ترامپ دارید، فقط یک تماس تلفنی برقرار میکنید و او پول را برای شما ارسال میکند، واقعاً برای ترکیه خطرناک است.
انتهای پیام/