خبرگزاری تسنیم _ گروه امام و رهبری: حضرت آیتالله سیّدمجتبی خامنهای (مدظلهالعالی) رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی که چندی قبل به مناسبت فرارسیدن موسم حج ابراهیمی صادر فرمودند، نکات و محورهای حائز اهمیت بسیاری را مورد طرح و تاکید قرار دادند. نکاتی که باید همواره فراتر مناسبتهای تقویمی مورد توجه قرار داشته باشد و محور مستمر افکار و افعال امت اسلامی و ملل آزاده جهان واقع شود.
بر همین اساس، یاسین بیگی، پژوهشگر حوزه اندیشه ولایت در یادداشتی اختصاصی، برخی ابعاد و زوایای پیام مهم رهبر معظم انقلاب اسلامی به حجاج بیتالله الحرام را مورد تحلیل قرار داده است.
متن این یادداشت به شرح زیر است:
هر ساله با فرارسیدن موسم حج ابراهیمی ـ این عظیمترین اجتماع معنوی جهان اسلام ـ نگاه میلیونها مسلمان به این پایگاه توحید دوخته میشود. جایی که امت اسلامی، فارغ از مرزها و تمایزهای قومی و جغرافیایی در هیئت پیکری واحد گرد هم میآید. در چنین هنگامهای، رهبران انقلاب اسلامی نیز همواره کوشیدهاند تا از رهگذر «پیام حج»، افقهای معنوی، اجتماعی و تمدنی این فریضه الهی را تبیین کنند؛ ابتکاری که ریشههای آن به سالهای مبارزات پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بازمیگردد. نخستین پیام حج از سوی حضرت امام خمینی (ره) در سال 1349 و در یکی از تاریکترین ادوار تاریخ معاصر ایران صادر شد. دورانی که ملت ایران زیر فشار سنگین اختناق و سرکوب رژیم منحوس پهلوی روزگار میگذراند و هر صدای معترضی با خشونت خاموش میشد. در آن فضای خفقانآلود و در هنگامهای که مردم چشمانتظار ندایی امیدبخش بودند، امام (ره) با درکی ژرف از ظرفیت تاریخی حج، پیام خود را خطاب به مسلمانان جهان صادر کردند تا پژواک مظلومیت ملت ایران از حریم مکه فراتر رود و در گستره جهان اسلام طنین افکند. تأملبرانگیز آنکه امام (ره)، سالها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، حج را منحصر در مجموعهای از مناسک عبادی نمیدانستند، بلکه آن را بستری برای بیداری سیاسی و احیای هویت تمدنی امت اسلامی تلقی میکردند. ایشان در همان پیام تاریخی، اتحاد مسلمانان را سدّی در برابر نفوذ قدرتهای استعماری میخوانند: «اگر هفتصد میلیون مسلم با این کشورهای عریض و طویل رشد سیاسی داشتند و با هم متحد و متشکل شده در صف واحد قرار میگرفتند برای دولتهای بزرگ استعمار ممکن نبود که در ممالک آنها رخنه کنند.» (پیام حج حضرت امام (ره) در سال 1349)
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ملت ایران در پرتو هدایت رهبران الهی خود، افقهای مغفول حج را بیش از پیش بازشناخت. ملتی که توانسته بود نظام سلطه را از جغرافیای سیاسی خود بیرون براند و استقلال خویش را بازیابد، اکنون در پی بازتعریف جایگاه تمدنی خود در جهان اسلام بود و چه بستری برای احیای پیوندهای امت اسلامی میتوانست مهیاتر از حج باشد؟ در همه این سالها رهبر شهید انقلاب - چه در پیامهایشان خطاب به حجاج و چه در بیاناتی که در دیدار با اعضای بعثه داشتند، بارها و بارها به تبیین معارف رازآلود حج پرداختند و چنین معارفی را علاج دردهای عمده امت اسلامی، بلکه همه بشریت دانستند (ر.ک به بیانات 09/03/1404). طواف، سعی، قربانی، رمی جمرات و احرام در حج، همه و همه اعمالی نمادین هستند؛ طواف، نماد زندگی و حرکت بر مرکزیت توحید، سعی، نماد حرکت و تلاش و عدم سکون، قربانی، نماد گذشتن از عزیزترینها، رمی جمرات، نماد شناخت و مقابله با شیطان و احرام، نماد خشوع و برابری انسانها.
کنار هم قرارگرفتن ارزشهای اسلامی فوقالذکر میتواند یک جامعه اسلامی و تمدن اسلامی در مقیاس حج بسازد. «در واقع حج یک نمودار کوچکی از جامعه اسلامی برتر و در واقع یک نمونهای از آن چیزی است که ما در تمدّن اسلامی، مورد نظر داریم؛ تمدّن اسلامی، این را باید به بشریّت اهدا کند. در تمدّن نوین اسلامی، معنویّت در کنار مادّیّت، عروج اخلاقی و معنوی و روحی و تضرّع و خشوع، در کنار پیشرفت زندگی مادّی [است]؛ حج مظهر یک چنین تمدّنی است» (12/04/1398). در شرایطی که هرساله دهها هزار مسلمان در موسم حج رمی جمرات میکنند و آئین برائت را به جا میآورند، آیا شگفت خواهد بود اگر همین شعور برائت، در مقیاس امت اسلامی، به ارادهای تاریخی برای مقابله با نظام سلطه بدل شود؟
ایران اسلامی امروز با پرچمداری رهبر جوان خود، حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای (مدظلهالعالی) و پس از شکست فضاحتباری که در جنگ تحمیلی رمضان به آمریکا و رژیم صهیونی تحمیل کرد، طلیعه نظم نوینی را در منطقه و جهان به همگان گوشزد کرد. نظمی که میتواند بشارت تحقق تمدنسازی اسلامی بدهد. در نتیجه، ظرفیت تمدنساز حج و لزوم همکاری کشورهای اسلامی با یکدیگر از این جهت اهمیت ویژهای مییابد که در پیام رهبر انقلاب به حجاج هم بدان اشاره شد: «امّت اسلامی و ملّتهای منطقه، ظرفیتها و منافع مشترک زیادی دارند که نظم جدید و هندسهی آیندهی منطقه و جهان را شکل خواهد داد. اینجانب با صدق و خلوص، همهی کشورها و دولتهای اسلامی را به دوستی و تعاون به خیر و نیکی دعوت میکنم تا با همکاری یکدیگر در راه پیشرفت امّت اسلامی و حلّ مسائل دنیای اسلام قدم برداریم» (05/03/1405).
در ادامه پیام، رهبر معظم انقلاب، حل مسائل دنیای اسلام را به اعلام برائت از آمریکا و رژیم صهیونی پیوند میزنند که لازمه هندسه آینده منطقه است؛ اعلام برائتی که عمق و گستره آن فراتر از آیین برائت حج است و به تعبیر ایشان شعار رایج امت اسلامی خواهد بود. «به همین جهت امسال مسئلهی برائت از مشرکان اهمّیّتی مضاعف دارد و عمق و گسترهی برائت از آمریکا و رژیم صهیونی، فراتر از آئین برائت در موسم و میقات حج بوده و در نقاط مختلف ایران و جهان و پس از این ایّام مبارک، مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل، شعار رایج امّت اسلامی و مظلومان عالم خصوصاً جوانان خواهد بود»(05/03/1405).
آخرین نکتهای که باید بدان اشاره کرد این است که در سایه عمل به مفاهیم الهامبخش حج ابراهیمی که بخشی از آن در این یادداشت و بر پایه اندیشه رهبران انقلاب اسلامی مورد بررسی قرار گرفت، میتوان آینده روشنی را برای اسلام و امت اسلامی انتظار کشید. آیندهای که نزدیک کردن آن به ایفای نقش هر یک از ما وابسته است. «آینده متعلّق به امّت اسلامی و تمدن نوین اسلامی است و هر یک از ما میتوانیم به اندازه همّت، ظرفیت و مسئولیت خود در تحقّق این آینده و نزدیکتر شدن به آن ایفای نقش کنیم. زائران و حجگزاران ایرانی در حجّ امسال نقش مؤثر و برجستهای در روایت فتح جنگ تحمیلی سوم برای سایر برادران و خواهران مسلمان خود و امیدوار ساختن آنها به آیندهای روشن دارند»(05/03/1405).
انتهای پیام/