به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در نشست خبری با اصحاب رسانه که به مناسبت هفته محیط زیست برگزار شد، اظهار کرد: رسانههای تخصصی محیط زیست نقش مهمی در آگاهیبخشی عمومی و ایجاد پیوند میان حاکمیت، جامعه و محیط زیست دارند و بدون رسانههای پویا، تحقق اهداف و اصول مرتبط با حفاظت از محیط زیست امکانپذیر نخواهد بود.
وی با اشاره به شرایط ویژه کشور در یک سال گذشته افزود: ایران در این مدت دو جنگ تحمیلی را پشت سر گذاشت که علاوه بر خسارات انسانی، اقتصادی و آسیب به زیرساختها، صدمات قابل توجهی نیز به محیط زیست کشور وارد کرد. آتشسوزی در عرصههای طبیعی، آلودگیهای زیستمحیطی و آسیب به برخی پاسگاههای محیطبانی از جمله پیامدهای این رخدادها بود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: این اتفاقات نشان داد که محیط زیست صرفاً یک موضوع تخصصی نیست، بلکه ارتباط مستقیمی با امنیت ملی دارد. بدون آب سالم، هوای پاک، خاک حاصلخیز و تنوع زیستی پایدار، امنیت پایدار نیز محقق نخواهد شد و تابآوری کشور در گرو حفظ محیط زیست است.
انصاری خاطرنشان کرد: با وجود تمامی مشکلات و محدودیتها، سازمان حفاظت محیط زیست در طول جنگها و دوره آتشبس، اجرای مأموریتهای قانونی و برنامههای خود را متوقف نکرد و تلاش کرد روند اقدامات زیستمحیطی کشور با قوت ادامه یابد.
وی با اشاره به شعار روز جهانی محیط زیست امسال با عنوان "اکنون زمان اقدام است"، گفت: این شعار با رویکرد سازمان حفاظت محیط زیست همسو است و بر ضرورت اقدام عملی در حوزه مقابله با تغییرات اقلیمی و افزایش تابآوری تأکید دارد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره اقدامات انجامشده در حوزه مقابله با گرد و غبار بیان کرد: برنامه جامع مقابله با گرد و غبار به تصویب هیئت وزیران رسیده و اجرای اقدامات عملیاتی در کانونهای بحرانی و اولویتدار آغاز شده است. همچنین پیشنهاد تشکیل یگان ویژه اطفای حریق جنگلها به دولت ارائه شده و در دستور کار قرار دارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجامشده در حوزه آلودگی هوا اشاره کرد و گفت: طی 22 ماه فعالیت دولت چهاردهم، 14 جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا برگزار شد. همچنین با پیگیریهای انجامشده، تأمین 421 میلیون لیتر مازوت مورد نیاز نیروگاهها مدیریت شد و 12 قرارداد جمعآوری گازهای مشعل به مرحله اجرا رسید که نتیجه آن کاهش روزانه حدود 10 میلیون مترمکعب فلرسوزی در کشور بوده است.
انصاری افزود: اسقاط 530 هزار خودروی فرسوده نیز از دیگر اقدامات مؤثر در کاهش انتشار آلایندههای هوا بوده و پروژه منشأیابی ذرات معلق شهر تهران نیز با همکاری مراکز دانشگاهی آغاز شده است تا سهم هر یک از منابع آلاینده مشخص شود.
وی درباره اقدامات انجامشده در حوزه منابع آب و تالابها نیز گفت: برگزاری منظم کارگروههای ملی مدیریت منابع آب و تالابها، اخذ اسناد مالکیت 18 تالاب کشور، پیگیری مدیریت زیستبومی تالابها، تکمیل پهنهبندی زیستمحیطی سواحل مکران و تهیه اطلس زیستی دریای خزر از جمله مهمترین اقدامات انجامشده در این حوزه بوده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: در طول جنگ تحمیلی نیز پایش مستمر خلیج فارس و دریای عمان ادامه داشت و هرگونه مخاطره زیستمحیطی به سرعت رصد، بررسی و مدیریت میشد.
انصاری به برخی اقدامات تقنینی و اجرایی سازمان حفاظت محیط زیست اشاره کرد و گفت: در دولت چهاردهم چندین آییننامه مهم در حوزههای مدیریت پسماند، مقابله با گرد و غبار، ارزشگذاری اقتصادی اکوسیستمها و ارزیابی اثرات زیستمحیطی به تصویب رسید که آخرین مورد آن حدود دو هفته پیش نهایی شد.
وی افزود: رویکرد سازمان در حوزه پسماند، حرکت به سمت بازیافت، بازچرخانی و توسعه اقتصاد چرخشی است؛ رویکردی که علاوه بر حفاظت از محیط زیست، میتواند زمینه توسعه کسبوکارهای سبز و ایجاد اشتغال پایدار را نیز فراهم کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه تنوع زیستی اظهار کرد: در این دوره، مرجعیت ملی کنوانسیون تنوع زیستی به سازمان حفاظت محیط زیست واگذار شد و برنامه جامع تنوع زیستی کشور با 97 اقدام مشخص تدوین شد. همچنین تعداد مناطق تحت مدیریت سازمان به 330 منطقه افزایش یافت و اجرای طرح هوشمندسازی مناطق حفاظتشده با وجود شرایط جنگی ادامه دارد.
انصاری ادامه داد: ایمنسازی کریدورهای عبور یوز آسیایی، اجرای طرحهای حفاظت مشارکتی در 440 هزار هکتار از زیستگاههای این گونه ارزشمند، پایش حیاتوحش و نهاییسازی نقشه پراکنش گونههای شاخص کشور از دیگر اقدامات مهم انجامشده در حوزه تنوع زیستی بوده است.
وی با قدردانی از تلاش نیروهای محیط زیست در دوران جنگ گفت: همکاران سازمان در روزهای جنگ با تعهد و ایثار در مناطق تحت مدیریت حضور داشتند و در همکاری با نهادهای نظامی و اجرایی استانها، در اطفای حریق و پایش مستمر مناطق مشارکت کردند. همچنین برخی گونههای در معرض خطر در این مدت به مناطق امنتر منتقل شدند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه دیپلماسی محیط زیست تصریح کرد: در کنار حضور فعال در اجلاسهای بینالمللی، موضوع آثار زیستمحیطی جنگ و بهویژه تهدیدات متوجه اکوسیستمهای حساس از جمله خلیج فارس بهصورت ویژه پیگیری شد. همچنین همکاریهای منطقهای برای مقابله با گرد و غبار و کاهش انتشار آلایندهها در دستور کار قرار داشت.
انصاری خاطرنشان کرد: مستندسازی علمی خسارات زیستمحیطی ناشی از جنگ 12 روزه به پایان رسیده و گزارش آن برای پیگیری حقوقی و طرح مطالبات جمهوری اسلامی ایران در مجامع بینالمللی به معاونت حقوقی ریاست جمهوری ارائه شده است. مستندسازی خسارات جنگ رمضان نیز در حال انجام است.
وی افزود: در جریان جنگ 12 روزه، حجم قابل توجهی آلودگی زیستمحیطی ایجاد شد و حدود 9 هزار هکتار از عرصههای طبیعی و مناطق تحت مدیریت سازمان دچار آتشسوزی و خسارت شد. همچنین در جنگ رمضان، ساختمانهای اداری، پاسگاههای محیطبانی، مراکز آموزشی و تجهیزات پایش محیط زیست در 13 استان کشور آسیب دیدند که میزان خسارات آنها در حال بررسی و مستندسازی است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به توسعه دولت هوشمند گفت: تمامی خدمات این سازمان در این دوره به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند متصل شد و سازمان حفاظت محیط زیست در ارزیابیهای ملی کیفیت خدمات الکترونیکی در زمره دستگاههای برتر قرار گرفت.
انصاری همچنین از تدوین برنامه درسی ملی محیط زیست برای ورود به نظام آموزشی کشور خبر داد و افزود: سه عنوان آموزشی مرتبط با محیط زیست نیز به فهرست آموزشهای عمومی کارکنان دولت اضافه شده است.
وی تأکید کرد: هیچ سیاست محیط زیستی بدون مشارکت مردم پایدار نخواهد بود. از همین رو توسعه گفتوگو با جامعه، تشکلهای مردمی و ذینفعان مختلف را یکی از ارکان اصلی گسترش گفتمان محیط زیست میدانیم و معتقدیم مسیر حفاظت از محیط زیست با همراهی و مشارکت مردم و همه بخشهای جامعه هموارتر خواهد شد.
انصاری با تأکید بر پیوند میان محیط زیست و امنیت ملی اظهار کرد: امنیت ملی بدون امنیت محیط زیست امکانپذیر نیست و هر اقدامی که به افزایش تابآوری سرزمین، حفاظت از منابع آب و خاک، توسعه اقتصادی پایدار و گسترش مشارکتهای مردمی منجر شود، میتواند کشور را در عبور از بحرانهای پیچیده زیستمحیطی یاری کند.
وی افزود: حل چالشهای محیط زیستی نیازمند گفتوگو، ایجاد تفاهم و توافقهای اجتماعی است و تنها از مسیر مشارکت عمومی میتوان به راهکارهای پایدار دست یافت.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با استقبال از نقدها و مطالبات رسانهها و فعالان محیط زیست گفت: پرسشگری و نقد سازنده زمینهساز پیشرفت است و مطالبهگری رسانهها و نهادهای مردمی میتواند به تقویت پیگیریهای زیستمحیطی و دفاع مؤثرتر از حقوق محیط زیست کشور کمک کند.
انصاری خاطرنشان کرد: وجه مشترک تمامی تلاشها در حوزه محیط زیست، حفاظت از ایران، تمامیت ارضی کشور و صیانت از سرمایههای طبیعی بهعنوان میراثی بیننسلی است و تحقق این هدف نیازمند همبستگی و همراهی همه اقشار جامعه خواهد بود.
ذخیرهگاه زیستکره قمیشلو و کلاهقاضی به ثبت جهانی رسید
وی با اشاره به دستاوردهای جدید کشور در حوزه حفاظت از تنوع زیستی اظهار کرد: ذخیرهگاه زیستکره قمیشلو ـ کلاهقاضی در سیوهشتمین نشست شورای هماهنگی بینالمللی برنامه انسان و کره مسکون (MAB) در پاراگوئه به ثبت رسید.
انصاری افزود: این ذخیرهگاه حدود 830 هزار هکتار مساحت دارد و بخشهایی از چند شهرستان استان اصفهان و تعدادی از مناطق حفاظتشده و شکارممنوع را دربرمیگیرد. با ثبت این منطقه، تعداد ذخیرهگاههای زیستکره ایران به 14 مورد افزایش یافت.
رئیس سازمان محیط زیست ادامه داد: همزمان با توسعه ذخیرهگاههای زیستکره، سازمان حفاظت محیط زیست تدوین چارچوبهای قانونی و ساختارهای مدیریتی این مناطق را نیز در دستور کار قرار داده است. در همین راستا، آییننامه مدیریت ذخیرهگاههای زیستکره تهیه شده و هماکنون در کمیسیون حقوقی و قضایی دولت در حال بررسی است.
انصاری با اشاره به وضعیت منابع آبی و تالابهای کشور اظهار کرد: خشکسالی شدید سال آبی گذشته موجب شد بسیاری از تالابها با تنش آبی جدی مواجه شوند و این شرایط به سال آبی جاری نیز منتقل شود. با این حال، بارشهای قابل توجه زمستان 1404 و بهویژه سیلابهای اسفند و فروردین 1405 باعث شد بخش زیادی از تالابهای کشور آبگیری شوند.
وی افزود: در حال حاضر به جز چند تالاب از جمله گاوخونی، بخشهای وسیعی از بختگان و تالاب پریشان که همچنان با مشکلات جدی تأمین حقابه مواجه هستند، بیشتر تالابهای کشور یا به طور کامل آبگیری شدهاند یا بخش قابل توجهی از پهنه آنها مرطوب شده است؛ موضوعی که نقش مهمی در کاهش کانونهای گرد و غبار داشته است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه اقدامات احیایی تالابها پیش از آغاز بارندگیها برنامهریزی شده بود، گفت: یکی از برنامههای مهم سازمان، شناسایی و لایروبی مسیرهای ورودی آب به تالابهایی بود که به دلیل رسوبگذاری و عدم لایروبی، امکان دریافت سیلاب را از دست داده بودند. اجرای این طرحها موجب شد تالابها بتوانند از بارشهای اخیر حداکثر بهره را ببرند.
وی ادامه داد: در برخی تالابها نیز اقدامات اجرایی و سازهای برای احیا انجام شد. به عنوان نمونه، در یکی از تالابهای شمال اهواز که بر اثر وجود زهکشها آسیب دیده بود، پروژه احیایی با بیش از 80 درصد پیشرفت فیزیکی در حال اجراست و نتایج مثبتی در بازگشت شرایط طبیعی تالاب داشته است.
انصاری افزود: در برخی دیگر از تالابها نیز منابع آبی وجود داشت اما مداخلات انسانی مانع ورود آب شده بود که با رفع این موانع، امکان احیای تالاب فراهم شد. در مجموع طی این دوره حدود 10 تالاب کشور از طریق اقدامات مدیریتی و اجرایی احیا یا در مسیر احیا قرار گرفتهاند.
وی درباره آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت: تا 14 خردادماه سال جاری، تراز آب دریاچه به 1271.13 متر رسیده، وسعت پهنه آبی آن به حدود 3 هزار و 160 کیلومتر مربع افزایش یافته و حجم آب موجود نیز از 4.2 میلیارد مترمکعب فراتر رفته است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: با وجود بهبود شرایط، هنوز نمیتوان از احیای کامل دریاچه ارومیه سخن گفت. افزایش حجم آب دریاچه فرصت ارزشمندی در اختیار مدیران و تصمیمگیران قرار داده تا برنامههای مصوب احیای دریاچه را با سرعت بیشتری اجرا کنند.
وی افزود: در کنار بارشهای مناسب، اجرای برخی اقدامات مدیریتی نیز در بهبود وضعیت دریاچه مؤثر بوده است. لایروبی مسیرهای منتهی به دریاچه، مدیریت رهاسازی آب از سدهای حوزه آبریز و کنترل برداشتهای غیرمجاز از رودخانهها از جمله اقداماتی بود که نقش مهمی در افزایش ورودی آب به دریاچه ایفا کرد.
انصاری خاطرنشان کرد: در مقاطعی میزان ورود آب به دریاچه ارومیه به حدود 400 مترمکعب بر ثانیه رسید و هماکنون نیز با وجود آغاز فصل کشاورزی، ورودیهای مناسبی به دریاچه وجود دارد.
وی با اشاره به فاصله دریاچه ارومیه تا شرایط مطلوب اکولوژیک گفت: دریاچه همچنان حدود 2 متر و 90 سانتیمتر با تراز اکولوژیک خود فاصله دارد و به همین دلیل باید برنامههای مصوب ستاد احیای دریاچه، بهویژه در حوزه مدیریت مصرف آب و اصلاح الگوی کشاورزی، با جدیت بیشتری دنبال شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ابراز امیدواری کرد با تداوم بارشها در پاییز و زمستان پیش رو و اجرای کامل برنامههای احیایی، روند افزایش تراز دریاچه ادامه یافته و شرایط پایدارتری برای این زیستبوم ارزشمند فراهم شود.
بارشهای اخیر نباید بهانهای برای توسعه بارگذاریهای جدید باشد
انصاری با اشاره به وضعیت بارندگیهای سال آبی جاری اظهار کرد: هرچند کشور در ماههای اخیر بارشهای مناسبی را تجربه کرده است، اما این بارشها توزیع متوازنی نداشته و استانهایی مانند تهران، البرز، مرکزی، اصفهان و قزوین همچنان با کمبارشی و محدودیت منابع آبی مواجه هستند.
وی افزود: به همین دلیل مشکلات مربوط به تأمین حقابههای زیستمحیطی در برخی مناطق همچنان پابرجاست و سازمان حفاظت محیط زیست این موضوع را بهطور مستمر در جلسات تخصصی و تصمیمگیریهای کلان کشور پیگیری میکند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: یکی از دغدغههای اصلی سازمان این است که بارشهای مناسب اخیر بهعنوان منبع آب جدید تلقی نشود و زمینهساز توسعه سطح زیرکشت، گسترش صنایع آببر یا افزایش برداشت از منابع آبی نشود؛ چراکه این منابع در درجه نخست باید برای جبران کسریهای گذشته و حفظ پایداری اکوسیستمها مورد استفاده قرار گیرد.
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر جنگ بر محیط زیست و روند احیای اکوسیستمهای آسیبدیده گفت: جنگ بدون تردید آسیبپذیری محیط زیست کشور را افزایش داد، اما باید توجه داشت که پیش از آن نیز ایران با چالشهای عمیقی در حوزه منابع آب، آلودگی هوا، گرد و غبار، تخریب زیستگاهها و کاهش تنوع زیستی مواجه بود.
وی افزود: بسیاری از این مشکلات محصول دههها کمتوجهی به ملاحظات محیط زیستی در فرآیند توسعه کشور است و به همین دلیل نمیتوان انتظار داشت که در مدت کوتاهی برطرف شوند.
حل مسائل محیط زیست بدون همکاری سایر دستگاهها ممکن نیست
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر ماهیت فرابخشی مسائل محیط زیستی اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط زیست به تنهایی قادر به حل مشکلات کلان این حوزه نیست و موفقیت برنامههای زیستمحیطی مستلزم همکاری و همراهی دستگاههای مختلف اجرایی است.
وی ادامه داد: وزارتخانههایی مانند نفت، نیرو، صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی و سایر دستگاههایی که تصمیمات و اقدامات آنها بر محیط زیست اثرگذار است، باید ملاحظات محیط زیستی را در متن سیاستگذاریها و برنامههای توسعهای خود قرار دهند.
انصاری خاطرنشان کرد: در کنار دستگاههای اجرایی، مشارکت تشکلهای مردمی، رسانهها و افکار عمومی نیز نقش تعیینکنندهای در پیشبرد اهداف محیط زیستی دارد و بدون شکلگیری مطالبهگری عمومی، دستیابی به نتایج پایدار دشوار خواهد بود.
وی با اشاره به حمایت دولت از موضوعات محیط زیستی گفت: خوشبختانه رئیسجمهور نگاه ویژهای به مسائل محیط زیست دارد و این موضوع در سطوح مختلف دولت مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، به دلیل پیچیدگی چالشهای موجود، حل مسائل محیط زیستی نیازمند زمان، برنامهریزی مستمر و همکاری همه بخشهاست.
در حوزه محیط زیست با هیچ دستگاهی تعارف نداریم
انصاری با تأکید بر رویکرد شفافیت در سازمان حفاظت محیط زیست اظهار کرد: تلاش کردهایم ملاحظات سیاسی را از مسائل محیط زیستی جدا کنیم و گزارشهای تخصصی را بهصورت شفاف در اختیار افکار عمومی قرار دهیم.
وی افزود: سال گذشته گزارشی درباره کیفیت سوخت، ترکیبات آروماتیک و میزان بنزن منتشر کردیم که به اعتقاد بسیاری از فعالان محیط زیست، یکی از شفافترین گزارشهای منتشرشده در این حوزه بود. در این زمینه نیز بدون تعارف با دستگاههای مسئول، از جمله وزارت نفت، موضوعات را مطرح و بر ضرورت اطلاعرسانی به مردم تأکید کردیم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: رویکرد سازمان مطالبهگری شفاف از دستگاههای مسئول و پیگیری اجرای تعهدات آنهاست و در موارد ضروری نیز موضوعات از طریق دولت و شخص رئیسجمهور دنبال میشود تا راهکارهای لازم برای حل مشکلات زیستمحیطی کشور اتخاذ شود.
محیط زیست پیش از جنگ درباره مخاطرات خلیج فارس هشدار داده بود
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات بینالمللی سازمان حفاظت محیط زیست در جریان جنگهای اخیر اظهار کرد: پیش از آغاز درگیریها، سازمان حفاظت محیط زیست بهصورت رسمی به کشورهای حاشیه خلیج فارس و نهادهای بینالمللی درباره پیامدهای زیستمحیطی جنگ هشدار داده بود.
وی افزود: در مکاتبات انجامشده تأکید شده بود که خلیج فارس به دلیل ماهیت نیمهبسته خود و تمرکز گسترده تأسیسات نفتی و پتروشیمی در منطقه، در برابر آثار ناشی از جنگ آسیبپذیری بالایی دارد و هرگونه درگیری نظامی میتواند خسارات زیستمحیطی جبرانناپذیری به این اکوسیستم وارد کند.
مکاتبه با سازمان ملل درباره انفجار مخازن سوخت و تأسیسات هستهای
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: پس از آغاز جنگ نیز مکاتبات متعددی با دبیرکل سازمان ملل متحد، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) و سایر نهادهای بینالمللی مرتبط انجام شد.
وی تصریح کرد: در جریان انفجار مخازن سوخت و همچنین حملات صورتگرفته به تأسیسات هستهای، سازمان حفاظت محیط زیست با ارسال گزارشها و هشدارهای رسمی، نسبت به پیامدهای زیستمحیطی این اقدامات هشدار داد و خواستار توجه نهادهای بینالمللی به این موضوع شد.
انصاری گفت: حاصل این پیگیریها صدور بیانیهای از سوی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد بود که در آن بهصورت کلی بر ضرورت حفظ صلح و جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه تأکید شده بود.
وی با انتقاد از عملکرد نهادهای بینالمللی در قبال آثار زیستمحیطی جنگ، اعلام کردند که در مکاتبات جداگانهای با دبیرکل کنوانسیون تنوع زیستی و همچنین مسئولان یونسکو، نسبت به سکوت و انفعال برخی مجامع بینالمللی در برابر تهدیدات زیستمحیطی ناشی از جنگ اعتراض شده است.
به گفته انصاری، در این مکاتبات خواسته شده است نهادهای بینالمللی فعالتر از گذشته در زمینه پیشگیری از آسیبهای زیستمحیطی ناشی از درگیریهای نظامی و حفاظت از اکوسیستمهای حساس منطقهای ایفای نقش کنند.
هدف از مستندسازی خسارات، ثبت حقوقی و تاریخی تجاوزات است
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین تأکید کردند که بخشی از اقدامات بینالمللی انجامشده با هدف ثبت حقوقی و تاریخی خسارات وارده به محیط زیست کشور و استفاده از تمامی ظرفیتهای موجود در حقوق بینالملل برای پیگیری مطالبات جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است.
وی گفت: مستندسازی آثار زیستمحیطی جنگها علاوه بر ایجاد پشتوانه حقوقی برای پیگیریهای آتی، میتواند ابعاد خسارات وارده به محیط زیست و ضرورت توجه بیشتر جامعه جهانی به پیامدهای زیستمحیطی درگیریهای نظامی را نیز برجسته کند.
اصلاح قانون حمل سلاح محیطبانان آماده طرح در صحن مجلس است
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت اصلاح قانون حمل سلاح محیطبانان اظهار کرد: این موضوع در ماههای گذشته با جدیت از سوی سازمان حفاظت محیط زیست پیگیری شده و اصلاحیه مربوطه در کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است.
وی افزود: این لایحه اکنون آماده طرح در صحن علنی مجلس است و موارد مورد نظر سازمان از جمله افزایش حمایتهای قانونی از محیطبانان و مسائل مرتبط با بهکارگیری سلاح در متن اصلاحیه لحاظ شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ابراز امیدواری کرد که این طرح با همین مفاد در صحن مجلس نیز به تصویب برسد و بتواند بخشی از مشکلات و دغدغههای محیطبانان را برطرف کند.
برنامه جامع تنوع زیستی وارد مرحله اجرا شد
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، درباره آخرین وضعیت برنامه جامع حفاظت از تنوع زیستی کشور گفت: این برنامه با مشارکت گسترده دانشگاهیان، متخصصان، سازمانهای مردمنهاد، جوامع محلی و کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست تدوین و در شورای عالی حفاظت محیط زیست تصویب شده است.
وی افزود: برنامه مذکور شامل 13 رویکرد عملیاتی و 97 اقدام مشخص است و اکنون در مرحله تبدیل این اقدامات به برنامههای اجرایی با زمانبندی، هدفگذاری و تعیین مسئول اجرا قرار دارد.
انصاری با اشاره به پیچیدگی هماهنگیهای بینبخشی در این حوزه اظهار کرد: با وجود تفاوت مأموریتها و بعضاً تعارض منافع میان دستگاههای مختلف، روند اجرای برنامه با حمایت رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به خوبی در حال پیشرفت است.
مرجعیت کنوانسیون تنوع زیستی صاحب ساختار حقوقی شد
وی از تصویب آییننامه مرجعیت کنوانسیون تنوع زیستی خبر داد و گفت: برای نخستین بار ساختار حقوقی و اجرایی مشخصی برای مرجعیت این کنوانسیون در کشور ایجاد شده است.
وی افزود: این ساختار جدید امکان دریافت گزارش عملکرد از دستگاههای مختلف، ارزیابی میزان تحقق تعهدات و ارائه گزارش به شورای عالی حفاظت محیط زیست و رئیسجمهور را فراهم میکند و میتواند به انسجام بیشتر برنامههای حفاظت از تنوع زیستی کمک کند.
انصاری تصریح کرد: در حال حاضر فرآیند جمعآوری گزارش عملکرد دستگاههای اجرایی آغاز شده و بخش قابل توجهی از اقدامات پیشبینیشده در برنامه جامع تنوع زیستی نیز در قالب وظایف جاری دستگاهها در حال اجراست.
تفویض اختیار به استانها به معنای کاهش نظارت محیط زیست نیست
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره تفویض اختیارات دولت به استانداران و احتمال تضعیف ملاحظات محیط زیستی در استانها اظهار کرد: یکی از سیاستهای دولت چهاردهم کاهش تمرکزگرایی و واگذاری بخشی از اختیارات به استانها بوده است، اما این موضوع به معنای واگذاری وظایف حاکمیتی سازمان حفاظت محیط زیست نیست.
وی افزود: سازمان حفاظت محیط زیست تنها آن دسته از مأموریتهایی را که قابلیت واگذاری داشتند، در قالب 33 مأموریت مشخص به ادارات کل استانها ابلاغ کرده است تا روند ارائه خدمات و بررسی پروندهها تسریع شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: بسیاری از موضوعات زیستمحیطی ماهیت حاکمیتی دارند و امکان واگذاری آنها به استانها وجود ندارد؛ بنابراین تصمیمگیری درباره این موارد همچنان بهصورت متمرکز در سطح ملی انجام میشود.
وی با اشاره به نمونهای از اختیارات واگذارشده به استانها گفت: در حوزه نیروگاههای خورشیدی، پس از تدوین دستورالعملهای زیستمحیطی و تعیین الزامات ارزیابی اثرات، بررسی و صدور مجوز پروژههای کوچکمقیاس به ادارات کل استانها واگذار شد.
انصاری افزود: البته پروژههای بزرگمقیاس و طرحهایی که دارای پیامدهای زیستمحیطی گسترده هستند همچنان در ستاد سازمان بررسی میشوند و نیازمند ارزیابی ملی خواهند بود.
وی خاطرنشان کرد: تمامی اختیارات واگذارشده در چارچوب ضوابط و دستورالعملهای مشخص صورت گرفته و اگر موردی خارج از این چارچوب مشاهده شود، از طریق بازرسیهای سازمان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
طرح دریافت هزینه خدمات دریایی و زیستمحیطی در تنگه هرمز در دست بررسی است
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره اخذ عوارض زیستمحیطی از کشتیهای عبوری در تنگه هرمز اظهار کرد: در چارچوب طرح جدید مدیریت تنگه هرمز، یکی از محورهای اصلی موضوع محیط زیست دریایی است؛ البته بحث صرفاً دریافت عوارض نیست، بلکه ارائه خدماتی است که میتواند شامل راهنمایی ناوبری، عملیات جستوجو و نجات، تأمین امنیت کشتیها و حفاظت از محیط زیست دریایی باشد.
وی افزود: این خدمات با همکاری ایران و عمان و در چارچوب سازوکارهای حقوق بینالملل قابل ارائه است و با توجه به اینکه تنگه هرمز در محدوده آبهای تحت حاکمیت دو کشور قرار دارد، امکان طراحی سازوکارهای اجرایی مشترک در این زمینه وجود دارد.
دیاکسید گوگرد؛ مهمترین آلاینده ناشی از انفجار مخازن سوخت
انصاری در بخش دیگری از سخنان خود درباره آثار زیستمحیطی جنگ بر کلانشهرها گفت: عمده آلودگیهای ثبتشده در جریان جنگ، ناشی از انفجار مخازن سوخت در تهران و کرج بود.
وی افزود: در روزهای وقوع این حوادث، دیاکسید گوگرد به عنوان آلاینده شاخص کیفیت هوا شناسایی شد و سازمان حفاظت محیط زیست بهصورت مستمر پایشهای محیطی و نمونهبرداریهای تخصصی را در مناطق متاثر انجام داد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط جوی مناسب، وزش باد و بارش باران، آلودگی ایجاد شده در مدت کوتاهی کاهش یافت و در مجموع کیفیت هوای تهران در طول دوره جنگ، به جز چند روز محدود، در وضعیت قابل قبول قرار داشت.
وی ادامه داد: علاوه بر تهران و کرج، در مناطق صنعتی از جمله عسلویه و ماهشهر نیز پایشهای مستمر زیستمحیطی انجام شد و آثار ناشی از حوادث و انتشار آلایندهها مورد بررسی قرار گرفت.
انصاری گفت: در برخی مناطق، به دلیل وجود آوار و نخالههای ناشی از حملات، غلظت برخی آلایندهها بهطور موقت از حدود استاندارد فراتر رفت، اما تمامی موارد به صورت مستمر رصد و پایش شد.
انتشار 1.46 میلیون تن گاز گلخانهای در جریان جنگ
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تشریح برآوردهای اولیه از خسارات زیستمحیطی جنگ اظهار کرد: مجموع انتشار ناشی از سوختهای مایع و حوادث مرتبط با جنگ حدود یک میلیون و 460 هزار تن دیاکسید کربن معادل برآورد شده است.
وی افزود: بخش قابل توجهی از این میزان به فلرینگ اضطراری در پالایشگاههای عسلویه مربوط میشود که به تنهایی حدود 477 هزار تن دیاکسید کربن معادل تولید کرده است.
انصاری تصریح کرد: مجموع انتشار گازهای گلخانهای ناشی از این حوادث حدود 0.15 درصد از کل انتشار سالانه گازهای گلخانهای کشور را تشکیل میدهد.
مأموریتهای محیط زیستی در دوره پساجنگ متوقف نخواهد شد
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره اولویتهای سازمان حفاظت محیط زیست در دوره پساجنگ اظهار کرد: با وجود شرایط ناشی از جنگ، سازمان حفاظت محیط زیست تلاش کرد برنامهها و مأموریتهای اصلی خود را متوقف نکند و فعالیتها در چارچوب قوانین و اسناد بالادستی ادامه یابد.
وی افزود: قوانین و تکالیف قانونی سازمان قابل تعلیق نیست و موضوعاتی مانند مدیریت فلرینگ، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، کاهش آلودگی صنایع و اجرای تکالیف زیستمحیطی برنامه هفتم توسعه همچنان در دستور کار سازمان قرار دارد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به برنامههای پیشبینی شده برای دوره پساجنگ گفت: بازسازی و احیای زیرساختهای آسیبدیده، پاکسازی مناطق آلوده، رفع آلودگیهای نفتی و ترمیم ایستگاهها و تأسیسات محیطبانی از جمله مهمترین برنامههایی است که در این دوره دنبال خواهد شد.
وی ادامه داد: در جریان جنگ 12 روزه نیز دستورالعمل ویژه شرایط اضطرار تهیه و به ادارات کل استانها ابلاغ شد تا در مواقع بحرانی، اقدامات ضروری از جمله جابهجایی گونههای در معرض خطر، کنترل آلودگیها و حفاظت از زیستگاههای حساس در اولویت قرار گیرد.
برآورد خسارات جنگ 12 روزه به پایان رسید
انصاری درباره مستندسازی خسارات زیستمحیطی جنگ اظهار کرد: برآورد خسارات وارده به زیستگاههای طبیعی در جنگ 12 روزه با همکاری دانشگاهها و بر پایه روشهای علمی به پایان رسیده است.
وی افزود: برخلاف جنگ تحمیلی هشت ساله که ارزیابی دقیقی از خسارات زیستمحیطی آن انجام نشده بود، در این دوره تلاش شد همه خسارات با شاخصهای علمی، اقتصادی و حقوقی محاسبه و ثبت شود تا تصویر دقیقی از آثار جنگ بر محیط زیست کشور در اختیار باشد.
خسارت زیستمحیطی جنگ 12 روزه حدود 20 همت برآورد شد
وی گفت: برآوردهای اولیه نشان میدهد خسارات وارده به بخش محیط طبیعی در جنگ 12 روزه حدود 20 هزار میلیارد تومان (20 همت) بوده است.
انصاری خاطرنشان کرد: این برآورد بر اساس معیارهای فنی و استانداردهای مورد استفاده سازمانهای بینالمللی و با لحاظ ارزش گونهها، کارکردهای اکوسیستمی و خسارات وارده به زیستگاهها انجام شده است.
انصاری با بیان اینکه ارزیابی خسارات در سایر بخشها همچنان ادامه دارد، گفت: بررسی آثار جنگ در حوزههای محیط زیست انسانی، محیط دریایی و سایر بخشهای متاثر در حال انجام است.
وی افزود: برای دسترسی به برخی مناطق آسیبدیده که پیشتر امکان بررسی میدانی آنها وجود نداشت، هماهنگیهای لازم با دستگاههای ذیربط و مراجع امنیتی انجام شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: پس از تکمیل فرآیند ارزیابیها، گزارش جامعی از خسارات زیستمحیطی جنگ در بخشهای طبیعی، انسانی و دریایی به همراه برآوردهای اقتصادی مبتنی بر معیارهای بینالمللی و معادلسازیهای مورد قبول مجامع جهانی منتشر خواهد شد.
تأمین حقابه دریاچه ارومیه در دستور کار کارگروه استانی قرار دارد
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره پایداری شرایط دریاچه ارومیه و همکاری دستگاههای مختلف برای حفظ این روند اظهار کرد: مجموعهای از اقدامات برای مدیریت منابع آب و تأمین حقابه دریاچه ارومیه در حال پیگیری است که از جمله آنها میتوان به برخورد با چاههای غیرمجاز، جلوگیری از برداشتهای غیرقانونی آب و مدیریت مصارف در حوزه آبریز اشاره کرد.
وی افزود: این موضوعات در کارگروه استانی احیای دریاچه ارومیه به ریاست استاندار آذربایجان غربی دنبال میشود و سازمان حفاظت محیط زیست نیز اجرای تعهدات دستگاههای مختلف را بهطور مستمر پیگیری میکند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: علاوه بر اقدامات مدیریتی، برنامههایی با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) برای آموزش و جلب مشارکت جوامع محلی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه در حال اجراست که میتواند در تأمین غیرمستقیم حقابه و حفاظت از این زیستبوم نقش مؤثری داشته باشد.
طرحهای حفاظت از گونههای در معرض خطر وارد فاز اجرایی شدهاند
انصاری در پاسخ به انتقاد مطرحشده درباره اجرا نشدن برنامههای حفاظت از گونههای در معرض خطر گفت: برخلاف برخی تصورات، در این دوره بخش مهمی از برنامههای حفاظتی از مرحله تدوین عبور کرده و وارد فاز عملیاتی شده است.
وی افزود: در حوزه یوزپلنگ آسیایی، حفاظت مشارکتی از زیستگاهها، تقویت منابع آبی و غذایی، افزایش نیروهای حفاظتی و ایمنسازی کریدورها در حال اجراست و گزارش عملکرد این اقدامات نیز بهصورت مستمر منتشر میشود.
تکثیر میشمرغ در اسارت آغاز شد
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات انجامشده برای حفاظت از میشمرغ اظهار کرد: مهمترین تهدید این گونه، همزمانی فصل زادآوری با فعالیتهای کشاورزی در زیستگاههای آن است که موجب از بین رفتن بخشی از تخمها میشود.
وی افزود: علاوه بر اجرای برنامههای آموزشی و جلب مشارکت جوامع محلی، پروژه تکثیر در اسارت این گونه نیز آغاز شده و نخستین جوجههای حاصل از این برنامه متولد شدهاند.
انصاری گفت: برای حفاظت از میشمرغ، مرکز تحقیقاتی ویژهای ایجاد شده و احداث سالن پرواز با ارتفاع هشت متر و مساحت حدود سه هزار و 800 مترمربع نیز در دست اجراست که ارزش سرمایهگذاری آن به دهها میلیارد تومان میرسد.
بازگشت گوزن زرد ایرانی به زیستگاههای طبیعی
وی با اشاره به برنامههای حفاظت از گوزن زرد ایرانی تصریح کرد: سایتهای تکثیر و پرورش این گونه استانداردسازی شده و برنامه بازگرداندن گوزنها به زیستگاههای طبیعی در مناطق دز و کرخه آغاز شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: در استانهای فارس و یزد نیز اقدامات لازم برای آمادهسازی زیستگاهها، جلب مشارکت جوامع محلی و فراهمسازی شرایط رهاسازی در حال انجام است و برای نخستین بار بازگشت گوزن زرد به برخی زیستگاههای زاگرس در دستور کار قرار دارد.
انصاری با اشاره به برنامههای حفاظتی سایر گونههای در معرض تهدید گفت: برای گونههایی همچون خرس سیاه بلوچی، گور ایرانی، سیاهخروس و سایر گونههای ارزشمند کشور، برنامههای عملیاتی مشخص تدوین شده و در حال اجراست.
وی افزود: برای هر یک از این گونهها کمیته تخصصی با حضور دانشگاهیان، کارشناسان، سازمانهای مردمنهاد و جوامع محلی تشکیل شده و مجریان طرحها موظف هستند بهصورت مستمر روند اجرای برنامهها را پایش و گزارش کنند.
آلودگی نفتی سواحل لاوان در حال ارزیابی است
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به پرسشی درباره آثار حمله به تأسیسات نفتی در سواحل جنوبی کشور اظهار کرد: پس از آسیب دیدن بخشی از تأسیسات نفتی در جزیره لاوان، مقداری آلودگی نفتی وارد آبهای منطقه شد که بلافاصله تحت پایش و رصد قرار گرفت.
وی افزود: سازمان حفاظت محیط زیست با استفاده از تصاویر ماهوارهای مسیر حرکت لکههای نفتی را شناسایی کرد و در استانهای ساحلی بهویژه بوشهر و هرمزگان آمادگی کامل برای مقابله با گسترش آلودگی ایجاد شد.
برآورد خسارت به مرجانهای خلیج فارس ادامه دارد
انصاری خاطرنشان کرد: یکی از نگرانیهای اصلی، احتمال آسیب به زیستگاههای مرجانی منطقه است، اما به دلیل برخی محدودیتهای امنیتی و نظامی، هنوز امکان بررسی میدانی کامل و غواصی در برخی مناطق فراهم نشده است.
وی گفت: با این حال برآوردهای اولیه در استان هرمزگان انجام و برای بررسیهای تخصصی ارسال شده است و پس از فراهم شدن امکان دسترسی کامل به منطقه، ارزیابی دقیق خسارات وارده به اکوسیستمهای دریایی و مرجانی ادامه خواهد یافت.
اجرای سند ملی امنیت غذایی راهکار عبور از بحران آب است
انصاری با اشاره به فشارهای روزافزون بر منابع طبیعی کشور اظهار کرد: هرچه آسیبپذیریهای اقتصادی و اجتماعی افزایش پیدا کند، فشار بر محیط زیست و منابع طبیعی نیز بیشتر خواهد شد. از همین رو تمام تلاش سازمان حفاظت محیط زیست، مدیران، کارشناسان و نیروهای اجرایی این است که از منابع طبیعی و محیط زیستی کشور به بهترین شکل ممکن حفاظت شود.
وی افزود: حفاظت از محیط زیست تنها بر عهده یک دستگاه نیست و تحقق اهداف این حوزه نیازمند همکاری همه ارکان دولت، مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه و همچنین مشارکت فعال جامعه و رسانههاست.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: رسانهها میتوانند با مطالبهگری و آگاهیبخشی نقش مهمی در پیشبرد سیاستهای محیط زیستی ایفا کنند و به حفظ منابع طبیعی کشور کمک کنند.
انصاری با تأکید بر ضرورت تقویت تابآوری اجتماعی گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به انسجام و همبستگی اجتماعی نیاز داریم. تابآوری محیط زیستی و تابآوری اجتماعی ارتباطی مستقیم با یکدیگر دارند و حفاظت از محیط زیست بدون شکلگیری یک کنش جمعی و مشارکت گسترده اجتماعی امکانپذیر نخواهد بود.
وی افزود: جامعه باید این باور را بازسازی کند که حتی در شرایط دشوار نیز میتوان از محیط زیست کشور بهتر از گذشته حفاظت کرد؛ البته این مسیر نیازمند زمان، برنامهریزی و همکاری مستمر همه بخشهاست.
سند امنیت غذایی؛ نقشه راه مدیریت آب و کشاورزی
انصاری در پاسخ به پرسشی درباره روند اجرای سند ملی امنیت غذایی اظهار کرد: این سند یکی از مهمترین اسناد بالادستی کشور است که میتواند بهویژه در حوزه مدیریت منابع آب نقش مؤثری ایفا کند.
وی گفت: امنیت غذایی تنها به میزان تولید محصولات کشاورزی محدود نمیشود، بلکه کیفیت و سلامت مواد غذایی نیز اهمیت زیادی دارد. موضوعاتی مانند میزان مصرف کودها و سموم شیمیایی و رعایت استانداردهای لازم برای عرضه محصولات غذایی از جمله مواردی است که در این سند مورد توجه قرار گرفته است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: در سند ملی امنیت غذایی بر مدیریت منابع آب، تغذیه آبخوانها، ارتقای کیفیت منابع آبی و اصلاح الگوی کشت تأکید شده است.
وی افزود: ایران در کمربند خشک جهان قرار دارد و به همین دلیل باید الگوی کشت و شیوه مصرف آب با شرایط اقلیمی کشور سازگار باشد تا از تشدید بحران آب جلوگیری شود.
انصاری با اشاره به آثار تغییرات اقلیمی گفت: اگرچه کاهش انتشار گازهای گلخانهای اهمیت دارد، اما برای ایران موضوع سازگاری با تغییر اقلیم از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی خاطرنشان کرد: خشکسالی، سیلاب و سایر پدیدههای حدی آبوهوایی از پیامدهای تغییر اقلیم هستند و کشور باید برای مواجهه با این شرایط برنامهریزی داشته باشد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: اجرای کامل سند ملی امنیت غذایی و همکاری همه دستگاههای مسئول میتواند به مدیریت پایدار منابع آب، اصلاح الگوی مصرف و افزایش تابآوری کشور در برابر تغییرات اقلیمی کمک کند.
جذب محیطبانان سرباز آغاز شد
وی درباره کمبود نیرو و مشکلات محیطبانان، بر ضرورت حمایت رسانهها از مطالبات حوزه محیط زیست تأکید کرد و گفت: رسانهها، بهویژه خبرنگاران تخصصی این حوزه، میتوانند نقش مؤثری در پیشبرد مطالبات محیط زیستی و رفع مشکلات محیطبانان ایفا کنند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای اصلاح قانون بهکارگیری سلاح افزود: همکاری خوبی میان سازمان حفاظت محیط زیست و نمایندگان مجلس برای تسریع در تصویب این اصلاحات شکل گرفته است و مطالبهگری رسانهها نیز میتواند در به نتیجه رسیدن این موضوع اثرگذار باشد.
انصاری همچنین از اقدامات انجامشده برای ساماندهی وضعیت دانشآموزان هنرستانهای محیطبانی خبر داد و گفت: با برگزاری جلسات متعدد با ستاد کل نیروهای مسلح و فراجا، زمینه جذب 38 نفر از فارغالتحصیلان این هنرستانها در قالب سرباز محیطبان فراهم شده است. این افراد پس از گذراندن دو ماه آموزش در مراکز آموزشی فراجا، در پاسگاههای محیطبانی مشغول خدمت خواهند شد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به برنامهریزی برای استفاده بیشتر از ظرفیت فارغالتحصیلان هنرستانهای محیطبانی اظهار کرد: تلاش شده است شرایطی فراهم شود تا این افراد در فرآیندهای جذب و بهکارگیری از اولویت برخوردار باشند و بتوانند مسیر حرفهای خود را در حوزه محیطبانی ادامه دهند.
وی از نهایی شدن روند احراز شهادت سه شهید محیطبان سال گذشته خبر داد و گفت: با پیگیریهای انجامشده، احراز شهادت شهید دیدهبان، شهید مصدق و شهید شهرمرادی به نتیجه رسیده است و خانوادههای این شهدا از مزایا و امتیازات قانونی خانواده شهدا بهرهمند خواهند شد.
انصاری با تأکید بر اهمیت ارتقای آموزش محیطبانان خاطرنشان کرد: دورهها و کلاسهای آموزشی مستمر با همکاری معاونت آموزش در استانهای مختلف برای محیطبانان برگزار میشود و امیدواریم با اصلاح قانون بهکارگیری سلاح، امنیت و اطمینان خاطر بیشتری برای نیروهای محیطبانی فراهم شود.
وی همچنین از توسعه هنرستانهای محیطبانی خبر داد و گفت: در سال تحصیلی جدید 144 دانشآموز در این هنرستانها ثبتنام کردهاند. علاوه بر این، با همکاری وزارت آموزش و پرورش سرفصلهای آموزشی بازنگری و استانداردهای مورد نیاز تدوین شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: راهاندازی دوره کاردانی محیطبانی در دانشگاه ملی مهارت نیز در دستور کار قرار گرفته و سازمان بهصورت جدی موضوع جذب، بهکارگیری و استخدام نیروهای متخصص محیطبانی را پیگیری میکند
انتهای پیام/