حجتالاسلام محسن مهاجرنیا، رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر و استاد حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در قم، با تشریح دستاوردها و نقشه جامع 15 دوره کرسیهای آزاداندیشی این دانشگاه، از تدوین و انتشار 13 جلد کتاب ارزشمند در حوزه اندیشه انقلاب اسلامی خبر داد و تأکید کرد: در راستای تحقق ایده صدور انقلاب، گامهای اولیه برای ترجمه عربی و نشر بینالمللی منظومه 10 جلدی نخست این مجموعه در کشور عراق آغاز شده است.
وی با اشاره به رسالت جهاد تبیین در اندیشه انقلاب اسلامی و ضرورت تقویت جریان اسلام انقلابی در برابر گفتمانهای رقیب نظیر گفتمانهای سکولار، سنتی و نواندیشی دینی متجدد، افزود: طی یک دهه گذشته، گفتوگوی عمومی مستمر و نخبگانی پیرامون مبانی انقلاب شکل گرفت که موضوعات مطرح شده در آن بر اساس یک منطق و هندسه از پیش طراحی شده انتخاب شدند و خروجی عملیاتی آن در قالب 13 جلد کتاب به سامان رسیده است که منظومه فکری نسبتاً جامعی را در خصوص اندیشه انقلاب اسلامی ارائه میدهد.
ابتکار عمل در تعریف کرسیهای آزاداندیشی
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ساختار نوین این نشستها تصریح کرد: بر اساس طراحی این دورهها، ما تلاش کردیم با یک ابتکارعمل، عنوان هر دوره را که معمولاً در قالب 20 جلسه برگزار میشد، به عنوان یک کرسی آزاداندیشی نامگذاری کنیم. باور ما بر این است که یک موضوع علمی و راهبردی را نمیتوان در یک جلسه خلاصه کرد؛ بلکه باید در طول 20 جلسه به صورت کامل، مستوفا و در قالب یک نظریه مطرح ساخت تا بتوان یک توصیف ساده را تا سطح تبیین یک نظریه علمی ارتقا داد.
وی افزود: به همین جهت، کرسی آزاداندیشی فرآیند انقلاب اسلامی با عنوان کتاب نظریه فرآیندی انقلاب اسلامی منتشر شد. همچنین کتابهای ارزشمند دیگری همچون نظریه مشارکت در نظام مردمسالاری دینی، نظریه حکمرانی اسلامی در نظام مردمسالاری دینی و نظریه وفاق ملی در نظام اسلامی در بستر همین جلسات و با همین رویکرد نظریهپردازانه شکل گرفتند.
تشریح نقشه جامع کرسیها بر پایه 4 پرسش کلیدی
رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر در ادامه سخنان خود به تشریح نقشه جامع برنامههای کرسیهای آزاداندیشی در طول 15 دوره و 300 جلسه گذشته پرداخت و گفت: این نقشه جامع از چهار بخش اساسی تشکیل شده که هر بخش در پاسخ به یک پرسش محوری شکل گرفته است.
پرسش اول؛ وضعیتشناسی و مبادیشناسی انقلاب (ما کیستیم و به کجا میرویم؟):
مهاجرنیا در این خصوص توضیح داد: بر اساس این سؤال، موضوع دوره اول به جریانشناسی اندیشه انقلاب اسلامی اختصاص یافت. از آنجا که یکی از دعوتکنندگان و بانیان آن دوره، جریان سیاسی مجمع هماهنگی پیروان امام و رهبری (از احزاب اصولگرای کشور و استان قم ) بود، موضوع به آسیبشناسی جریان اصولگرایی اختصاص یافت و اولین اثر این جلسات در قالب کتابی با همین عنوان منتشر شد. جریانشناسی و آسیبشناسی اولین ضرورت یک برنامه فکری در جهاد تبیین است تا جریان اسلام انقلابی و مبانی تفکر اصولگرایی تبیین شده و آفتهای آن به بحث گذاشته شود. در همین راستا و برای تکمیل این مسیر در شرایط جدید، پانزدهمین دوره کرسیها را به موضوع چالشهای نوپدید و مواجهه فعال با آن اختصاص دادیم که نوعی آسیبشناسی جدید و بهروز بود.
پرسش دوم؛ ریشهها و علل اندیشه انقلاب اسلامی چیست؟:
این استاد حوزه و دانشگاه تشریح کرد: در این مرحله درصدد شناخت هستی و بنیادهای اساسی انقلاب برآمدیم و سه دوره در قالب 60 جلسه را به پاسخ این پرسش اختصاص دادیم که حاصل آن انتشار سه کتاب بود: کتاب اول با عنوان بنیادهای انقلاب اسلامی مستقیماً به موضوع پرداخت. اثر دوم کتاب نظریه فرآیندی انقلاب اسلامی بود که با الهام از دیدگاه امام شهید انقلاب در بیان مراحل پنجگانه انقلاب (شامل: نهضت اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی) هستی بنیادین انقلاب را در یک فرآیند پنج مرحلهای تبیین کرد. اثر سوم نیز کتاب گفتمان انقلاب اسلامی بود که به عنوان کار مبنایی، در برابر گفتمانهای رقیب بهویژه گفتمان سکولار غربی نگاشته و منتشر شد.
پرسش سوم؛ اندیشه انقلاب اسلامی به کجا میرود و چه آیندهای در انتظار آن است؟
وی به تبیین رویکرد آیندهپژوهی در این کرسیها پرداخت و گفت: با مطرح شدن موضوع دوگامسازی انقلاب توسط امام شهید انقلاب در سال 1397 و نامگذاری چهل سال اول به عنوان راه طیشده و گام اول انقلاب و ترسیم چهل سال دوم با عنوان راه طینشده و گام دوم انقلاب، ما نیز یک دوره از کرسیهای خود را به تبیین بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اختصاص دادیم که نوعی آیندهنگری و آیندهنگاری بود. برای تکمیل این بحث، مقوله آیندهپژوهی انقلاب اسلامی و همچنین هندسه نشستهای علمی با موضوع راهبردهای انقلاب اسلامی در دهه پنجم طراحی و اجرا شد که نتایج آن در قالب کتابهایی با همین عناوین به زیور طبع آراسته گردید.
پرسش چهارم؛ برای تحقق آرمانها و غایات انقلاب در شرایط موجود، چه الگوها و سازوکارهایی ضرورت دارد؟
مدیر کمیته جهاد تبیین قرارگاه فرهنگی طلوع مهر این پرسش را لایه کاربردی و عملیاتی نقشه جامع خواند که جهاد تبیین را از ساحت نظر به ساحت عمل و حکمرانی پیوند میزند. وی افزود: پاسخ به این پرسش منجر به تبیین نظریاتی چون الگوی حکمرانی و مشارکت در مردمسالاری دینی و نظریه وفاق ملی شد.
انعطافپذیری هوشمندانه و تدوین تفسیر سیاسی سوره فتح در شرایط جنگی
مهاجرنیا به انعطافپذیری هوشمندانه این کرسیها در مواجهه با تحولات روز اشاره کرد و یادآور شد: «با ورود کشور به شرایط جنگی در مواجهه با استکبار جهانی و رژیم صهیونیستی در سال 1404 و با بهرهگیری از توصیههای راهبردی امام شهید(رضوان الله تعالی علیه) مبنی بر تدبر در سوره مبارکه فتح، مجموعه به این نتیجه رسید که تفسیر سیاسی و اجتماعی این سوره، کارآمدترین مدل رفتاری در شرایط جنگی پیچیده است. این رویکرد به تولید اثر ارزشمند تفسیر سیاسی سوره فتح انجامید که الگوی عملیاتی مقاومت و حکمرانی در شرایط بحرانی را بازتعریف کرد.
رونمایی، نقد ساختاری و آغاز حرکت در مسیر بینالمللی شدن آثار
رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر در بخش پایانی گزارش 10 سال تجربه مستمرِ گفتوگوهای جهاد تبیین، به بازتاب گسترده این کرسیها در رسانههای ملی اشاره کرد و گفت: پویایی این نشستها صرفاً به جلسات ثابت محدود نبوده، بلکه هر اثر تولیدی در مراسمی فاخر با حضور صاحبنظران علمی رونمایی شده و متعاقباً توسط کارشناسان و منتقدان به بوته نقد گذاشته شده است که این روند نقادانه، سوپاپ اطمینانی برای پالایش اندیشهها و تقویت استحکام نظری آثار بوده است.
این استاد حوزه و دانشگاه در نهایت از چشمانداز بینالمللی این مجمع خبر داد و خاطرنشان کرد: با نگاهی راهبردی به مرزهای فراتر از گفتمان داخلی، تصمیم بر ترجمه و نشر منظومه 10 جلدی نخستینِ این مجموعه به زبانهای بینالمللی گرفته شده است که گامهای اولیه آن در کشور عراق و با ترجمه عربی این آثار در حال اجراست تا صدای اندیشه انقلاب اسلامی به گوش جهانیان رسیده و ایده صدور انقلاب اسلامی محقق گردد.
انتهای پیام/