به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، وقتی شب بر دامنه کوههای رجنوک مینشیند، سکوت روستا تنها با صدای جیرجیرکها شکسته نمیشود؛ اینجا شبهای محرم، صدای دیگری دارد. صدای «یا حسین»، نوای رجزهایی که از دل تاریخ برمیخیزد و اشکهایی که قرنهاست برای مظلومیت کربلا جاری است.
شام غریبان در رجنوک تنها آیین سوگواری نیست؛ روایت زندهای از فرهنگی است که غم و حماسه را در کنار هم حفظ کرده و نسل به نسل منتقل کرده است. روستایی که در دل کوهستان، هر سال با فرارسیدن یازدهم محرم، به صحنه بازآفرینی بخشی از فرهنگ عاشورا تبدیل میشود.
رجزهایی که از دل تاریخ برخاست
در میان سکوت سنگین شام غریبان، ناگهان صدای رجزخوانی در فضای روستا طنینانداز میشود؛ صدایی محکم، پرصلابت و آشنا که مردم را به یاد رزمآوران کربلا میاندازد.جوانان و ریشسفیدان، حلقهوار گرد هم میآیند و رجزهایی را زمزمه میکنند که مضمون آن ایستادگی در برابر ظلم، دفاع از حق و وفاداری به آرمانهای عاشوراست.
هر بیت، یادآور میدان نبرد کربلاست؛ هر واژه، بازتابی از غیرت و آزادگی و هر فریاد، پژواکی از ندای «هیهات منا الذله» که در کوچههای رجنوک میپیچد. در این مراسم، اشک و حماسه در کنار هم معنا پیدا میکنند؛ اشکی برای مظلومیت اهلبیت(ع) و حماسهای برای زنده نگه داشتن پیام عاشورا.
تعزیهای که زمان را متوقف میکند
با آغاز تعزیه خرابه شام، حسینیه روستا رنگ و بوی دیگری میگیرد. نور چراغها بر دیوارهای کاهگلی میتابد و بازیگران تعزیه، با لباسهای نمادین و روایت جانسوز اسارت خاندان امام حسین(ع)، حاضران را به عصر عاشورا میبرند.
صدای مرثیه، نوحه و گفتوگوهای تعزیه در فضای روستا میپیچد و اشک بر گونههای پیر و جوان جاری میشود. در آن لحظات، گویی زمان از حرکت بازمیایستد و رجنوک، خرابههای شام را پیش چشم عزاداران زنده میکند.
کودکانی که زندگی را میان سوگ روایت میکنند
اما در گوشهای دیگر از این مراسم، تصویر متفاوتی دیده میشود. کودکان روستا، بیآنکه سنگینی همه مفاهیم این شب را دریابند، در حاشیه مراسم مشغول بازیاند؛ از میان صفوف عزاداران عبور میکنند، میدوند، میخندند و دنیای کودکانه خود را زندگی میکنند.
صدای خندههای آنان، در کنار نوحههای سوزناک، تصویری متفاوت اما عمیق میآفریند؛ تصویری که نشان میدهد زندگی حتی در دل تلخترین روایتهای تاریخ نیز جاری است. بزرگترها با اشک به تعزیه مینگرند و کودکان با شور کودکی، آینده همین فرهنگ را در کوچههای روستا میسازند.
رجنوک؛ میراثی از ایمان و هویت
مراسم شام غریبان در رجنوک تنها یک آیین مذهبی نیست؛ بخشی از هویت فرهنگی مردم این منطقه است؛ آیینی که سوگواری، حماسه، همبستگی اجتماعی و انتقال میراث عاشورا به نسلهای آینده را در کنار هم قرار داده است. حضور همزمان سالمندان، جوانان و کودکان در این مراسم، نشان میدهد فرهنگ عاشورا در این روستا تنها در کتابها روایت نمیشود، بلکه در متن زندگی مردم جریان دارد.
رجزخوانی، تعزیه، نوحهسرایی و اشک بر مظلومیت اهلبیت(ع)، همه حلقههایی از زنجیرهای هستند که مردم رجنوک هر سال با عشق آن را استوارتر از گذشته حفظ میکنند. شام غریبان در رجنوک، شبی است که اشک، حماسه و امید در کنار هم معنا مییابند؛ شبی که از دل سوگ، پیام ایستادگی و تداوم زندگی برمیخیزد و روایت عاشورا را در حافظه نسلهای آینده ماندگار میکند.
انتهای پیام/