به گزارش خبرگزاری تسنیم از بوشهر، استان بوشهر با قرارگیری در اقلیم گرم و خشک، همهساله همزمان با فصل گرما با چالش «آتشسوزی مراتع» مواجه است؛ خطری که از ارتفاعات بیرمی تا گیسکان همواره تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی استان را تهدید میکند.
امسال اما شرایط متفاوت است؛ ترکیب گرمای طاقتفرسا با حساسیتهای ویژه امنیتی در منطقه، حفاظت از عرصههای طبیعی را از یک وظیفه صرفاً زیستمحیطی، به ضرورتی حیاتی برای حفظ توان عملیاتی و امنیت زیرساختها تبدیل کرده است.
تاریخچه یک تراژدی؛ وقتی خطاها تکرار میشود
بررسی روند آتشسوزیها در یک دهه اخیر نشان میدهد که بخش اعظم حوادث، نه بر اثر فعلوانفعالات طبیعی، بلکه ناشی از مداخلات غیرمسئولانه انسانی بوده است. از فقدان تجهیزات تخصصی در سالهای گذشته تا خشکسالیهای پیاپی که مراتع را به انبار باروت تبدیل کرده، همه و همه دستبهدست هم داده تا با کوچکترین جرقهای، تراژدیهای جبرانناپذیری رقم بخورد.
تجربه فاجعهبار ارتفاعات گیسکان و سوک دشتستان در سالهای گذشته ثابت کرد که بدون تجهیزات لجستیکی و سامانه یکپارچه امداد، توان مقابله با خشم طبیعت محدود است. رها کردن آتش توسط گردشگران، آتشزدن کاه و کلش مزارع و در موارد معدود، ایجاد حریقهای عمدی با شائبه تصرف اراضی، لایههای تاریک این بحران هستند که علاوه بر نابودی درختان بنه و بادام، فرسایش خاک و اختلال در تغذیه سفرههای زیرزمینی را در پی دارد.
وضعیت امروز؛ مدیریت بحران با نگاهی هوشمندانه
با وجود تمامی چالشها، بررسیهای آماری نشان میدهد امسال با یک تغییر رویکرد مثبت در مدیریت این بحران مواجه هستیم بررسیها نشان میدهد از ابتدای سال تاکنون بیش از 30 مورد آتشسوزی در مراتع استان رخ داده است، اما با مدیریت میدانی صحیح و همکاری همهجانبه، خسارات به شدت کنترل شده است.
بر اساس آمار، سطح آتشسوزی مراتع استان در سال جاری به حدود 270 هکتار رسیده که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود 90 درصد کاهش یافته است. در حال حاضر نیز هیچ آتشسوزی فعالی در عرصههای منابع طبیعی استان گزارش نشده است.
ظرفیتها و چالشهای آماری
آمارها نشان میدهد حدود 75 درصد از مساحت استان بوشهر را عرصههای منابع طبیعی تشکیل میدهد. از مجموع 2 میلیون و 310 هزار هکتار مساحت استان، یک میلیون و 730 هزار هکتار آن اراضی ملی است که حدود یک میلیون و 189 هزار و 695 هکتار آن را مراتع تشکیل میدهد؛ قریب به 52 درصد مساحت کل استان را در بر میگیرد.
متأسفانه بخش عمده این مراتع از نظر کیفی در وضعیت ضعیف قرار دارند؛ بهطوریکه 80 درصد آنها از نوع درجه سه بوده و تنها 7 دهم درصد از مجموع مراتع استان، جزو مراتع درجه یک محسوب میشوند که ضرورت حفاظت از همین اندک پوشش گیاهی باکیفیت را دوچندان میکند.
هشدار جدی؛ دستهای انسانی، متهم ردیف اول
بررسیها نشان میدهد 95 درصد عوامل ایجاد آتشسوزی منشأ انسانی دارد یک بیاحتیاطی ساده، روشن کردن آتش، فعالیتهای غیرمجاز یا اقدام برای تهیه زغال، میتواند سطح وسیعی از مراتع را طعمه حریق کرده و خسارتهای جبرانناپذیری بر جای بگذارد.
در این راستا مردم، دامداران، بهرهبرداران و گردشگران در فصل گرما از روشن کردن آتش در عرصههای طبیعی جداً خودداری کنند.
ضرورت هوشیاری در شرایط خاص
در شرایطی که استان بوشهر با گرمای شدید هوا دستوپنجه نرم میکند، حضور بهموقع نیروهای منابع طبیعی و همکاری دستگاههای اجرایی و همیاران طبیعت، سدی در برابر گسترش آتش بوده است.
با توجه به شرایط حساس منطقه و احتمال بروز حوادث غیرمترقبه، هوشیاری عمومی بیش از گذشته مورد نیاز است؛ چراکه صیانت از کوههای بوشهر، امروز نه فقط حفاظت از گیاه و جانور، بلکه پاسداری از مرزهای حیاتی استانی است که نباید اجازه داد با دود غفلت، آسمانش تیره شود.
نویسنده: داود علیزاده،کارشناسی رسانهای استان بوشهر
انتهای پیام/