به گزارش گروه پارلمانی خبرگزاری تسنیم، همزمان با روز جهانی مقابله با طوفانهای ماسه ای و گردوغبار، سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیطزیست و منابع طبیعی مجلس، با اشاره به تشدید پدیده گردوغبار در کشور اظهار کرد: ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند جهانی گردوغبار، همواره تحت تأثیر کانونهای داخلی و خارجی این پدیده قرار داشته است. کانونهای گردوغبار در کشورهای همسایه از جمله عراق، عربستان، افغانستان، پاکستان و همچنین شمال آفریقا و آسیای میانه، سالهاست بر کیفیت هوای کشور اثرگذار بودهاند، اما در سالهای اخیر به دلیل تشدید تغییرات اقلیمی و تداوم خشکسالی، دامنه این پدیده تا مناطق مرکزی و حتی پایتخت نیز گسترش یافته است.
وی افزود: بخشی از این بحران ریشه در عوامل طبیعی نظیر افزایش دما، کاهش بارندگی و خشکسالیهای مکرر دارد، اما سهم عوامل انسانی نیز قابل توجه است. مدیریت ناپایدار منابع آب، احداث سدها و سازههای آبی بدون ملاحظات زیستمحیطی، تغییر الگوی مصرف آب و عدم اجرای الگوی کشت متناسب با ظرفیتهای اقلیمی، موجب تشدید کانونهای تولید گردوغبار شده است.
رئیس فراکسیون محیطزیست و منابع طبیعی مجلس با بیان اینکه بر اساس آمارهای رسمی حدود 34.6 میلیون هکتار از اراضی کشور مستعد تولید گردوغبار هستند، تصریح کرد: با وجود اختصاص 46 هزار و 88 میلیارد ریال اعتبار طی یک دهه گذشته، هنوز این پدیده به دلیل مجموعهای از چالشهای ساختاری، مدیریتی و فرامرزی به طور مؤثر کنترل نشده است.
رفیعی ادامه داد: عدم تناسب اعتبارات با نیاز واقعی، تأخیر در تخصیص بودجه، نبود برنامه جامع ملی، ضعف هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، نارسایی برخی قوانین، مدیریت ناپایدار منابع آب، رعایت نشدن حقابههای زیستمحیطی تالابها، کمبود زیرساختهای فنی، فقدان سامانههای هشدار سریع، استفاده ناکافی از ظرفیت دانشگاهها و مراکز پژوهشی، نبود ارزیابی مستمر از اثربخشی اقدامات و همچنین دشواری مدیریت کانونهای گردوغبار در کشورهای همسایه، از مهمترین موانع پیش روی مقابله با این بحران است.
عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع در مدیریت این پدیده خاطرنشان کرد: مقابله با گردوغبار صرفاً با اجرای اقدامات مقطعی امکانپذیر نیست و نیازمند برنامهریزی بلندمدت و هماهنگی ملی است. تدوین برنامه جامع مدیریت تغییرات اقلیمی، طراحی برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت برای کنترل گردوغبار، استقرار نظام مدیریت یکپارچه منابع آب، احیای حقابههای زیستمحیطی تالابها، انجام مطالعات مستمر برای ارزیابی اثربخشی اقدامات و بهرهگیری از تجربیات موفق بینالمللی باید در اولویت دستگاههای مسئول قرار گیرد.
وی همچنین بر اهمیت دیپلماسی منطقهای تأکید کرد و گفت: بخش قابل توجهی از منشأ گردوغبار، فرامرزی است؛ از این رو تدوین نقشه راه «دیپلماسی آب» و تقویت «دیپلماسی محیطزیست» برای همکاری مؤثر با کشورهای همسایه، یکی از الزامات اساسی مدیریت پایدار این بحران به شمار میرود.
رفیعی در پایان تأکید کرد: روز جهانی مقابله با طوفانهای ماسه ای و گردوغبار فرصتی برای بازنگری در سیاستها و تقویت همکاریهای ملی و منطقهای در حوزه محیطزیست است. مجلس شورای اسلامی از هرگونه برنامه علمی، عملیاتی و مبتنی بر همکاری بینبخشی برای کاهش آثار گردوغبار حمایت میکند و انتظار میرود دستگاههای اجرایی با انسجام بیشتر و با تکیه بر دانش تخصصی، راهکارهای مؤثر و پایدار را برای صیانت از سلامت مردم و حفاظت از محیطزیست کشور به اجرا بگذارند.
انتهای پیام/