به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، تازهترین آمارها درباره دسته بندی سنی ارتکاب جرم در ترکیه، گویای این واقعیت تلخ است که حالا علاوه بر بزرگسالان، آمار کودکان نیز در دنیای جرم به طرز معنی داری افزایش یافته است.
روزنامه قرارگازته چاپ آنکارا به این اشاره کرده که در سال 2025 میلادی پای ششصد هزار نفر از کودکان ترکیه به پاسگاهها باز شد. بخشی از آنان به عنوان شاهد، مطلع یا قربانی به پاسگاه رفتند، اما بخش قابل توجهی نیز به عنوان مجرم دستگیر شدند.
بخشی از کودکانی که در سال 2025 میلادی در ترکیه مرتکب جرایم خشنی مانند زد و خورد، چاقوکشی، تهدید و قتل شدند، در دسته افراد آسیب دیدهای قرار داشتند که با توجه به عوامل زمینهای و محیطی، مستعد انجام اقدام خشن بودند. اما بخش دیگری نیز، افرادی بودند که در واقع به عنوان مزدور و مجری جرم شناخته میشوند و آنها را در ترکیه، اصطلاحاً «تیتکچی» یا ماشه کش مینامند. یعنی کسانی که در ازای دریافت پول، حاضرند ضرب و شتم، آدم ربایی و قتل انجام دهند.
البته ترکیه از دیرباز در حوزه فعالیت باندهای مافیایی مشکلات فراوانی داشته و بر اساس آمارهای مربوط به جرم سازمانیافته جهانی در سال 2025 میلادی (Global Organized Crime Index 2025)، ترکیه با نمره 7.2 از 10 در بین 193 کشور جهان در رتبه دهم قرار گرفته است.
این گزارش اشاره کرده که ظرفیت نهادی ترکیه برای مقابله با جرم سازمانیافته پایینتر از سطح مطلوب است.
کودکان و خطر باندهای مافیایی
موقعیت جغرافیایی ترکیه و برخی دلایل اقتصادی و عوامل دیگر، باعث شده که این کشور یکی از مراکز مهم باندهای مافیایی داخلی و خارجی و کانون جرایم سازمان یافته باشد.
باندهای مافیایی در ترکیه، از این موضوع به خوبی اطلاع دارند که بر اساس قوانین کیفری این کشور، کودکان زیر 18 سال در صورت ارتکاب جرم، با حکم سنگین قضایی روبرو نمیشوند و به نوعی دارای «مصونیت از مجازات» هستند.
این موضوع به ظاهر ساده باعث شده که باندهای مافیایی برای انجام کارهای کثیف میدانی و خیابانی، غالباً از کودکان زیر 18 سال استفاده کنند.
به همین خاطر، کارشناسان حقوقی معتقدند که پارلمان و قوه قضاییه ترکیه، باید برای مقابله با این ترفند خطرناک مافیاها، تغییرات عمدهای در قوانین کیفری انجام دهند.
در نتیجه لایحهای با عنوان «بازتعریف جرم کودکان زیر 18 سال و بازنگری در مجازات کیفری» به پارمان ترکیه ارائه شده تا افراد زیر 18 سال نیز در صورت ارتکاب جرم، مانند افراد عادی با مجازات سنگین روبرو شوند.
دادههای موسسه آمار ترکیه (TÜİK) برای سال 2025 نشان میدهد که در طول سال 197 هزار کودک مرتکب جرم شدهاند و همچنین 270 هزار کودک نیز، قربانی جرم بودهاند.
دسته بندی انواع جرم 197 هزار کودک دستگیر شده در سال 2025 میلادی در ترکیه از این قرار است:
نزاع فیزیکی منجر به ضرب و جرح 42 درصد.
ارتکاب انواع سرقت 15 درصد.
خرید، فروش یا مصرف مواد مخدر 10 درصد.
جرائم جنسی 10.3 درصد،
جرائم علیه نظم خانواده 8.5 درصد،
تهدید 5 درصد.
درصد بالای گروه مربوط به مجرمین کم سن و سال اهل ضرب و جرح، به عنوان نشانهای از افزایش خشونت درمان کودکان، نگرانی کارشناسان اجتماعی و حقوقی را به دنبال آورده است.
برخی از جرایم خشن و قتلهای تکان دهندهای که در ترکیه روی داده و در همه آنها، عامل قتل زیر 18 سال داشته از این قرار است:
قتل ماتیا احمد مینگوزی 14 ساله در حملهای در کادیکوی استانبول،
قتل اطلس چاغلایان 17 ساله در گونگورن استانبول،
قتل عبدالباقی دمیرل 16 ساله در پارکی در بویوکچکمجه استانبول،
کشتار یک معلم و 11 دانشآموز در مدرسه راهنمایی آیسر چالیک در قهرمان مرعش.
طبق دادههایی که وزارت کشور ترکیه منتشر کرده، در فاصله 2020 تا 2025 میلادی مشارکت کودکان در جرائم مواد مخدر در این کشور با افزایش 145 درصدی و مشارکت آنها در جرائم سازمان یافته با افزایش 237 درصدی، رکوردی بیسابقه را ثبت کرده است.
سن متوسط آغاز درگیری و جرایم سنگین برای 11 سرکرده سازمانهای جنایی در ترکیه در سطح 17 سال و 7 ماه بوده و حالا کارشناسان میگویند: شبکههای جنایی ترکیه فقط از کودکان به عنوان نیروی حاشیهای استفاده نمیکنند؛ ممکن است در حال بازتولید نسلی جدید از سران مافیایی جوان باشند.
قبلاً ساختارهای مافیایی، یک الگوی کلاسیک داشتند. اما چیزی که در استانبول و دیگر شهرهای ترکیه مشاهده میشود، نشان دهنده این است که یک مدل جدیدتر در حال ظهور است.
در این مدل، شبکههای اجتماعی فضای مجازی، جوانان محلات حاشیه نشین، مواد مخدر، اسلحه و فضای دیجیتال، شرایط مساعدی برای نمایش خشونت، شبکهسازی و تامین مالی سریع فراهم میکند.
در سال جاری میلادی در استانبول، باند مخوفی به نام دالتونلار کشف شد که چندین گروه زیرشاخه جوان و بسیار خشن داشت. در این پرونده 362 نفر دستگیر شدند و اغلب آنها، سنی کمتر از 18 سال داشتند.
تغییرات حقوقی
در آخرین ماه سال 2025، یک کمیسیون تحقیق پارلمانی با عنوان «بررسی علل منجر به مشارکت کودکان در جرم و تعیین اقدامات لازم» تشکیل شد.
طبق پیشنویس گزارشی که توسط این کمیسیون در ژوئن گذشته تهیه شد، تعداد حوادث مربوط به آسیبدیدگی کودکان بین سالهای 2015 تا 2024 میلادی در یک بازه زمانی 9 ساله 78.6 درصد افزایش یافته و به 81875 مورد رسیده است.
طبق اطلاعاتی که تورگای آلتون، رئیس اداره آمار اجتماعی موسسه آمار ترکیه، در ژانویه 2026 به کمیسیون پارلمانی کودکان درگیر جرم ارائه داد، کودکان حداقل چندین بار در ماه مورد قلدری قرار میگیرند.
در حالی که گفته میشود قلدری همسالان در گروه سنی 6 تا 12 سال رایجتر است، قلدری همسالان علیه کودکان معلول حتی شایعتر است. طبق دادههای به اشتراک گذاشته شده توسط آلتون، تخمین زده میشود که تا سال 2026 تقریباً 7 میلیون کودک فقیر در کشور وجود داشته باشد که نرخ فقر کلی کودکان 32٪ است و تعداد حوادث مربوط به کودکان در جرم سالانه حدود 200000 نفر تخمین زده میشود.
طبق دادههای به اشتراک گذاشته شده توسط انیس یاووز ییلدیریم، مدیر کل زندانها و بازداشتگاهها، که در ژانویه 2026 به کمیسیون تحقیق پارلمان ارائه شد، در مجموع 4582 کودک در مراکز اصلاح و تربیت ترکیه وجود دارد و 422 نفر از این کودکان اتباع خارجی هستند.
تعداد کودکان تحت نظر 9763 نفر است. میانگین مدت اقامت کودکان محکوم در مراکز اصلاح و تربیت 404 روز است، در حالی که میانگین مدت اقامت کودکان بازداشت شده در مراکز اصلاح و تربیت 109 روز است.
با توجه به ابعاد نگرانکننده تابلویی که در بالا ترسیم شد، پارلمان ترکیه به «طرح اصلاح قانون حمایت از کودکان» رای مثبت داد و حالا قضات میتوانند حتی برای کودکان مجرم زیر 18 سال نیز، احکام سنگینی در حد 18 تا 27 سال سن حبس کنند.
تصویب این قانون، دو هدف مهم را دنبال میکند: اول این که گروههای مافیایی، انگیزهای برای استخدام کودکان کم سن و سال برای ارتکاب جرایم سنگین نداشته باشند. دوم این که کسب اطلاع از تغییر قوانین کیفری، کودکان را بترساند و قوانین جدید، دارای اثر بازدارندگی باشد.
انتهای پیام/