به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، محمدرضا قنبری، مدیرکل دفتر برنامهریزی، مطالعات و جرمشناسی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در نخستین همایش ملی «هوش مصنوعی با رویکرد پیشگیری از جرم و آسیبهای اجتماعی؛ فرصتها و چالشها» در شیراز، با اشاره به نقش فناوریهای نوین در مقابله با جرایم و آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: امروزه بخش قابل توجهی از جرایم و آسیبهای اجتماعی با بهرهگیری از ابزارها و فناوریهای مختلف رخ میدهد؛ ازاینرو برای مقابله موثر با این پدیدهها و همچنین پیشبینی و پیشگیری از وقوع جرم، باید ظرفیت فناوریهای نوین را بهکار گرفت.
وی افزود: هوش مصنوعی میتواند زمان مداخله در فرآیند پیشگیری را به مراحل پیش از وقوع جرم یا شکلگیری یک آسیب اجتماعی منتقل کند. به این معنا که به جای واکنش نشان دادن پس از وقوع یک پدیده، بتوان عوامل و زمینههای شکلگیری آن را شناسایی کرد و با اتخاذ اقدامات مناسب، از وقوع آن جلوگیری کرد.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، مطالعات و جرمشناسی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه با اشاره به گستردگی برخی آسیبهای اجتماعی در استانهای مختلف کشور گفت: در حوزه آسیبهای اجتماعی، بیش از گذشته به استفاده از فناوریهای نوین نیاز داریم و هوش مصنوعی میتواند ظرفیتهای قابل توجهی را در اختیار نظام پیشگیری قرار دهد.
قنبری بر اهمیت تداوم مباحث مطرحشده در این همایش تاکید کرد و افزود: این همایش میتواند نقطه آغاز مسیری بلندمدت برای شناسایی، بررسی و استفاده از ظرفیتهای واقعی هوش مصنوعی در زمینه پیشگیری از جرم و آسیبهای اجتماعی باشد.
وی ادامه داد: امیدواریم با همکاری برگزارکنندگان، استادان، پژوهشگران و متخصصان، این روند در معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه استمرار یابد و در نهایت به نتایج عملی، موثر و قابل اجرا منجر شود.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، مطالعات و جرمشناسی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه بیان کرد: اگر بتوانیم با بهرهگیری از ظرفیتهای واقعی هوش مصنوعی حتی از وقوع یک جرم یا آسیب اجتماعی جلوگیری کنیم، در حقیقت گام مهمی در مسیر خدمت به مردم، ارتقای امنیت و تقویت عدالت در کشور برداشتهایم.
قنبری همچنین با اشاره به چالشهای حقوقی و آیندهنگرانه مرتبط با هوش مصنوعی اظهار کرد: موضوعاتی همچون مسئولیت مدنی در حوزه هوش مصنوعی از جمله مباحث مهمی است که باید با نگاه تخصصیتر مورد بررسی و گفتوگو قرار گیرد.
وی تصریح کرد: با توجه به سرعت بالای پیشرفت فناوری، لازم است از هماکنون درباره چالشها و مسائل احتمالی آینده در زمینه هوش مصنوعی، حقوق و مسئولیتهای ناشی از استفاده از این فناوری مطالعه و برنامهریزی شود.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، مطالعات و جرمشناسی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه با تاکید بر لزوم استفاده صحیح و هدفمند از هوش مصنوعی گفت: نباید هوش مصنوعی را صرفا یک ابزار تلقی کرد، بلکه این فناوری باید در مسیر حمایت از انسانها، بهبود کیفیت تصمیمگیری و تحقق عدالت به کار گرفته شود.
قنبری خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی به هیچ عنوان نباید جایگزین قاضی شود، بلکه باید بهعنوان دستیار و ابزاری کمککننده در اختیار قضات و مجموعه قضایی قرار گیرد.
وی افزود: استفاده از دیدگاههای استادان، پژوهشگران، متخصصان فناوری، جامعهشناسان و سایر صاحبنظران میتواند در ترسیم مسیر درست و اصولی بهرهگیری از هوش مصنوعی در حوزه عدالت و پیشگیری از جرم موثر باشد.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، مطالعات و جرمشناسی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در پایان بر ضرورت تبدیل مباحث علمی مطرحشده در این همایش به برنامههای مستمر پژوهشی، آموزشی و اجرایی تاکید کرد و گفت: برگزاری چنین همایشهایی نباید صرفا به ارائه یک مقاله یا مطرح شدن چند سخنرانی محدود شود، بلکه باید زمینهای برای استمرار همکاریهای علمی و تخصصی و بهرهگیری عملی از فناوریهای نوین در مسیر تحقق عدالت و پیشگیری از جرم فراهم کند.
کمیته نظارت بر هوش مصنوعی در قوه قضاییه تشکیل شود
حجتالاسلام سید صدراله رجایینسب رئیس کل دادگستری استان فارس هوش مصنوعی را «تیغی دولبه» توصیف کرد و از ارائه پیشنهاد تشکیل کمیته نظارتی بر هوش مصنوعی در قوه قضاییه خبر داد.

وی با اشاره به جایگاه علم و فناوری در منظومه فکری فقهی و دینی، به فرمایشی از امام معصوم (ع) استناد کرد و گفت: تا قبل از ظهور منجی عالم بشریت، تنها دو حرف از حروف علم کشف شده است و تحقق و ظهور کامل علم و فناوری در زمان ظهور منجی عالم بشریت رقم خواهد خورد.
رئیس کل دادگستری استان فارس موضوع این همایش را از مباحث جدی و پرچالش روز توصیف کرد و افزود: هوش مصنوعی تیغی دولبه است؛ کاراییهای بسیار و در عین حال معایبی دارد، اما مزایا و فرصتهایی که ایجاد میکند بسیار است. ما باید با نگاهی هوشمندانه و تیزبین بتوانیم از آن بهره ببریم و اجازه ندهیم معایب آن به ما لطمه وارد کند.
وی با تأکید بر ظرفیتهای پیشگیرانه هوش مصنوعی تصریح کرد: شناسایی و پیشگیری از وقوع جرم با بهرهگیری از منابع هوش مصنوعی میتواند تأثیرگذار باشد؛ که استفاده ساختارمند و حرکت به سمت استفاده مدیریت شده در سند تحول قضایی نیز پیشبینی شده است.
رجایینسب کاهش خطای انسانی و تسریع در روند اجرای امور را از جمله دستاوردهای مهم بهکارگیری این فناوری برشمرد.
رئیس کل دادگستری استان فارس به ارائه چهار پیشنهاد مشخص برای نظام قضایی پرداخت و خواستار ایجاد کمیته نظارتی بر هوش مصنوعی در قوه قضاییه، تدوین سند استفاده از هوش مصنوعی، راهاندازی مرکز جرمشناسی مرتبط با هوش مصنوعی و آموزش همکاران در این زمینه شد.
وی ابراز امیدواری کرد: با تحقق این اقدامات، «شاهد تحول عظیم در حکمرانی قضایی با توجه به شرع، دین و اخلاق و البته بهرهگیری از هوش مصنوعی» باشیم.
رجایینسب همچنین با اشاره به اهمیت کلاندادهها تأکید کرد: نظام قضایی امروز با حضور هوش مصنوعی در حوزه کلاندادهها قطعاً بهروز و موفق خواهد بود.
رئیس کل دادگستری استان فارس بر ضرورت کاهش فاصله میان تولید دانش و کاربرد آن در حوزه قضایی تأکید کرد و گفت: باید خلأهای پژوهشی را شناسایی و قطعاً برطرف کنیم و اگر بخواهیم در عصر نوین امروز، پیشرو باشیم، پیوندی عمیق میان دانش عدالت و فناوری ایجاد کنیم
رجایینسب در پایان بر ضرورت تدوین چارچوبهای حقوقی و اخلاقی برای بهکارگیری مسئولانه هوش مصنوعی در فرایندهای قضایی و انتظامی تأکید کرد و افزود: ورود نظاممند این فناوری به حوزه پیشگیری از جرم گامی مهم در مسیر تحقق عدالت قضایی و ارتقای امنیت اجتماعی خواهد بود.
به گزارش تسنیم در این همایش که با محور ابعاد حقوقی، قضایی و اجتماعی ورود هوش مصنوعی به عرصه پیشگیری از جرم برگزار شد؛ موضوعاتی از جمله «جرایم و آسیبهای ناشی از هوش مصنوعی»، «جعل هویت و فریب اطلاعاتی»، «کلاهبرداری الگوریتمی و مهندسی اجتماعی تقویتشده»، «پیشگیری دادهمحور وضعی، فرهنگی و اجتماعی»، «پایش جرم»، «پیشبینی مکان و زمان کانونهای جرم»، «بهینهسازی گشتهای انتظامی و امکانات بازدارنده» و «تحلیل صحنههای جرم واقعی یا ساختگی با ابزارهای هوش مصنوعی» مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
انتهای پیام/424/