به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان، روز گذشته در مراسم باشکوه افتتاحیه نخستین دوره پارلمان تکمجلسی جدید این کشور که از این پس با نام تاریخی «کورولتای» شناخته میشود، تلاش کرد تا پیوند عمیق و معناداری میان نوسازی نهادهای داخلی و توانایی این کشور برای انطباق با تحولات و حفظ جایگاه بینالمللی خود برقرار سازد.
وی با بیان اینکه نظام بینالملل روزبهروز آشفتهتر، بینظمتر و از منظر فناوری ساختارشکنتر میشود، استدلال کرد که جمهوری قزاقستان چارهای ندارد جز آنکه به روند نوسازی خود با قدرت ادامه داده و پایههای داخلی حاکمیت ملی و نقش بینالمللی خود را بیش از پیش مستحکمتر سازد.
فروپاشی اعتماد جهانی و ظهور قدرتهای میانی
توکایف تحولات کنونی در عرصه جهانی را بهشدت پرآشوب، پرتنش و غیرقابل پیشبینی توصیف کرد.
وی خاطرنشان کرد که قدرتهای بزرگ جهان امروز تا حد بسیار زیادی اعتماد متقابل به یکدیگر را از دست دادهاند؛ رویکردی که ضمن تضعیف جایگاه سازمان ملل متحد و سازوکارهای بینالمللی، بستر و فرصت مناسبی را برای نقشآفرینی پررنگتر سازمانهای منطقهای و قدرتهای میانی در حال ظهور از جمله قزاقستان فراهم آورده است.
به گفته رئیسجمهور قزاقستان، نظم نوین جهانی که در حال ظهور و شکلگیری است، نظمی خطرناک، پیچیده و پر از تناقض است، اما در عین حال از منظر فناوری و تکنولوژی بسیار مترقی بوده و ظرفیتهای دگرگونکنندهای را در دل خود جای داده است.
وی در ادامه استدلال کرد کشورهایی که بیشترین شانس را برای انطباق و سازگاری با این شرایط جدید دارند، آنهایی هستند که بتوانند حاکمیت ملی خود را از طریق مؤلفههایی چون قدرت اقتصادی، توانمندیهای علمی، ظرفیتهای دیپلماتیک و نظامی، و توسعه سرمایه انسانی تقویت کنند.
توکایف سپس اعلام کرد که قزاقستان برای آینده خود یک برنامه اقدام کاملاً شفاف و مشخص دارد و مسیر حرکت خود را بهخوبی میشناسد.
تداوم استراتژی نوسازی از 2019 تا امروز
ریشههای این تفکر راهبردی به روزهای آغازین دوران ریاستجمهوری توکایف بازمیگردد. وی پیش از این در مراسم تحلیف خود در ژوئن سال 2019 میلادی نیز هشدار داده بود که جهان وارد عصر تغییرات پرشتابی شده که ویژگیهای بارز آن را جنگهای تجاری، تنشهای فزاینده بینالمللی، ناکارآمدی سازوکارهای امنیتی و مناقشات ادامهدار منطقهای تشکیل میدهند.
وی در آن زمان پرسش سرنوشتسازی را مطرح کرد مبنی بر اینکه: کدام کشورها میتوانند خود را با واقعیتهای جدید جهانی وفق دهند و کدام یک از قافله توسعه عقب خواهند ماند؟ پیشرفتهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، پاسخ ضروری و قاطع دولت قزاقستان به این پرسش حیاتی بود.
سه ماه پس از آن تاریخ، وی در نخستین سخنرانی سالانه «وضعیت کشور»، روش و متدولوژی تحقق این اهداف را تبیین کرد. بر این اساس، اصلاحات سیاسی باید بهصورت منسجم، مستمر، با پشتکار و هوشمندانه پیش میرفت. نوسازی اقتصادی دیگر بدون ایجاد تغییرات بنیادین در حیات سیاسی و اجتماعی کشور امکانپذیر نبود.
توکایف با تأکید مجدد بر فرمول راهبردی «رئیسجمهور قدرتمند، پارلمان تأثیرگذار و دولت پاسخگو»، مفهوم جدیدی تحت عنوان «دولتِ شنوا» را معرفی کرد که قادر به درک مطالبات و پاسخگویی بهنگام به شهروندان باشد.
اگرچه ادبیات سیاسی طی سالهای اخیر در این کشور تکامل یافته است، اما هسته مرکزی استدلال وی همچنان ثابت و پایدار مانده است. از نگاه توکایف، اصلاحات یک بسته سیاستی ثابت، خشک و مقطعی نیست، بلکه یک واکنش مستمر، پویا و دائمی به شرایط در حال تغییر داخلی و بینالمللی است.
کورولتای؛ گذار از طراحی قانون اساسی به عمل قانونگذاری
توکایف پس از پیشنهادِ گذارِ ساختاری به یک پارلمان تکمجلسی در سخنرانی وضعیت کشور در سپتامبر 2025، این طرح کلان را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز بهعنوان بخشی از تلاشها برای کارآمدتر، شفافتر و پاسخگوتر کردن سیستم سیاسی کشورش به جامعه جهانی معرفی کرد.
اکنون و بهدنبال برگزاری موفقیتآمیز همهپرسی قانون اساسی در سال 2026 و برگزاری انتخابات نخستین پارلمان جدید تحت عنوان «کورولتای»، این پیشنهاد از مرحله طراحی قانون اساسی خارج شده و شکل عملی و قانونگذاری به خود گرفته است.
رئیسجمهور قزاقستان در جمع نمایندگان جدید، به آنان مأموریت داد تا قوانین کشور را با قانون اساسی جدید همسو و هماهنگ سازند و ضمن حفظ دقت و نظارتهای حقوقی که پیش از این توسط مجلس منحلشده سنا انجام میگرفت، آن را بیش از پیش تقویت کنند.
وی خواستار بهرهگیری گستردهتر از نظرات کارشناسی، استفاده از پلتفرم مدرن «پارلمان الکترونیک» و کاربرد هوش مصنوعی برای بهبود و تسریع روند قانونگذاری شد، هرچند صراحتاً تأکید کرد که فناوری و ابزارهای نوین هرگز نمیتوانند جایگزین تخصص حرفهای و بینش حقوقی انسان شوند.
توکایف همچنین یک دستور کار جامع تقنینی را برای پارلمان ترسیم کرد که حوزههای متنوعی نظیر داراییهای دیجیتال، ادغام هوش مصنوعی در آموزش متوسطه، سیاستهای مهاجرتی و اعطای ویزای طلایی، تابآوری بخش انرژی و ساماندهی پلتفرمهای آنلاین را در بر میگیرد.
در همین راستا، وی از طرح پیشنهادی جنجالی مبنی بر ممنوعیت ثبتنام کودکان زیر 16 سال در شبکههای اجتماعی نیز قاطعانه حمایت کرد. در فرمول مدنظر او، نهاد کورولتای باید با سرعت و چابکی بیشتری به قانونگذاری بپردازد، بیآنکه این سرعت عمل به قیمت فدا شدن دقت حقوقی و یا نادیده گرفتن بحثهای عمومی و شفاف تمام شود.
نوسازی ذهنیت ملی؛ عبور از نوستالژی به سوی پیشرفت
توکایف همواره اصلاحات سیاسی، سیاستهای کلان اقتصادی، توسعه فناوری و رشد اجتماعی را بهعنوان اجزای پیوسته و تفکیکناپذیرِ یک فرآیند جامع نوسازی در نظر گرفته است.
وی در سخنرانی 28 اوت خود، این تفکر را به حوزه آگاهی و شعور ملی نیز بسط داد و خواستار شکلگیری جامعهای شد که بیش از آنکه مبتنی بر اسطورهسازیهای واهی باشد، ریشه در واقعیتهای عینی داشته باشد؛ جامعهای که به جای غرق شدن در نوستالژیهای گذشته، به سمت پیشرفت و علم حرکت کند و به جای لفاظیهای توخالی و شعارگرایی، بر کار مستمر و انضباط فردی تکیه کند.
وی تأکید کرد که فرآیند نوسازی نباید تنها به نهادهای دولتی و ساختار اقتصاد محدود شود، بلکه باید بینش مدنی و ذهنیت ملی شهروندان را نیز در بر گیرد.
در چارچوب نظری او، قزاقستان باید تاریخ خود را بهخوبی بشناسد و درک کند، اما نباید مظلومنمایی و گلایهمندی تاریخی را به شالوده هویت ملی خود تبدیل سازد. یک ملت بالغ و توسعهیافته باید از گذشته خود درس بیاموزد، در حالی که اعتمادبهنفس لازم برای حرکت رو به جلو و ساختن آینده را نیز با قدرت حفظ میکند.
دیپلماسی متوازن و نقش قزاقستان در ثبات منطقهای
بخش سیاست خارجی سخنان توکایف، این دستور کار تحولخواهانه داخلی را مستقیماً به جایگاه خارجی و اعتبار بینالمللی قزاقستان پیوند زد.
وی تصریح کرد که با وجود تلاطمات مستمر جهانی و کاهش چشمگیر اعتماد میان کشورها، قزاقستان توانسته است موقعیت مستحکم بینالمللی خود را حفظ کرده و ارتقا بخشد.
توکایف افزود که قدرتهای بزرگ در معادلات خود مواضع قزاقستان را با جدیت مورد توجه قرار میدهند و متعهد شد که این کشور از طریق صلح، دوستی و مشارکتهای سودمند متقابل، همچنان به دفاع قاطعانه از منافع ملی خود در عرصه جهانی ادامه خواهد داد.
این ارزیابی از جایگاه قزاقستان در واشنگتن نیز بازتاب مثبتی داشته و مورد تأیید قرار گرفته است. «تام سووزی»، نماینده مجلس نمایندگان آمریکا و عضو گروه دوستی پارلمانی آمریکا و قزاقستان که پیش از این ضمن سفر به آستانه با توکایف نیز دیدار و گفتوگو کرده بود، سال گذشته در صورتجلسات رسمی کنگره آمریکا از قزاقستان بهعنوان «یک نیروی صلحطلب و ثباتبخش در قلب آسیای مرکزی» و همچنین «الگویی موفق از دیپلماسی عملگرا و متوازن» یاد کرد.
انتهای پیام/