فاطمه حیدری در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در قم، اظهار کرد: من مادری هستم که میبینم یک دانشآموز، یک بچهای دارم که وقتی به مهمانی میروم، از بغل من تکان نمیخورد. هر جا میخواهیم برویم، چادر من را محکم میگیرد و میگوید «مامان من هم بیام؟ من با تو باشم؟ الان کجا داری میروی؟»
وی افزود: این رفتار نشان میدهد که کودک نگرانی دارد و نمیتواند حتی فاصلههای کوتاه را از مادر داشته باشد. بنابراین باید این هشدار در ذهن مادر باشد که قرار است فرزندش را از روز اول مهر، چند ساعت طولانی در یک فضای اجتماعی و رسمی تنها بگذارد و خودش به خانه برگردد.
این روانشناس تصریح کرد: مادر باید از خودش بپرسد آیا فرزند من توانایی چنین جداییای را دارد؟ اگر میبینم که این مشکل وجود دارد، باید از همین الان برای برطرف کردن آن اقدام کنم.
وی با اشاره به پیامدهای اضطراب جدایی در دانشآموزان گفت: اولین و مهمترین مشکل این است که خود این دانشآموز حداقل سه تا چهار ماه از سال تحصیلی را از دست میدهد؛ چراکه در این سه یا چهار ماه، کودک با گریه، اضطراب و تنش در مدرسه حضور پیدا میکند و در نتیجه چیزی از کلاس و درس متوجه نمیشود.
حیدری ادامه داد: مسئله دوم این است که سبک دلبستگی آسیبدیده کودک نیز بهشدت بدتر میشود؛ بهخصوص کودکی که در طول چهار، پنج یا شش سالی که در خانه بوده، با روشهای تربیتی نامناسب یا سختگیرانه بزرگ شده است.
وی با اشاره به برخی رفتارهای نادرست والدین خاطرنشان کرد: گاهی مادر به دلیل یک اشتباه، فرزندش را با جملات و اصطلاحات بسیار نامناسب تهدید میکند. متأسفانه من مراجعهای داشتم که تهدید مادر به فرزند این بود که «تو را میگذارم بهزیستی، تو را به بهزیستی میدهم تا آنجا بزرگت کنند.»
این روانشناس افزود: یک دانشآموز کلاس اولی داشتیم که با مسئله اضطراب جدایی مواجه بود. یک زمانی از او پرسیدم «چی شد که تو میترسی؟ نگران چه چیزی هستی؟» بعد از اینکه چند جلسه با کودک ارتباط گرفتیم، گفت «مامانم هر وقت کار بدی میکنم، به من میگوید تو را میگذارم کنار اتوبان.»
وی ادامه داد: این کودک میگفت من میترسم مامانم الان من را بگذارد مدرسه و دیگر نیاید دنبال من. ببینید کودک چه احساس بدی از رهاشدگی دارد.
حیدری تأکید کرد: بنابراین اگر مادری نشانههایی از این چسبندگی را در فرزند خودش میبیند، از همین الان حدود سه ماه فرصت دارد که برای درمان این اضطراب اقدام کند.
وی خطاب به خانوادههایی که فرزند کلاس اولی دارند گفت: پیشنهاد من به خانوادههایی که بچه کلاس اولی دارند این است که چه کودکشان اضطراب جدایی دارد و چه ندارد، از همین الان او را برای ورود به مدرسه آماده کنند.
این روانشناس افزود: کودک قرار است بعد از پنج یا شش سال که در خانه و به اصطلاح «زیر پنبه» بزرگ شده، وارد محیطی شود که از در ورودی و چهارچوب مشخص برخوردار است. کودک باید لباس فرم بپوشد، یکسری ملزومات را همراه خود داشته باشد و باید 45 دقیقه بدون اجازه از جای خود بلند نشود.
وی ادامه داد: کودک دیگر نمیتواند هر وقت دلش خواست به آبخوری برود یا خوراکی بخورد. یعنی با مجموعهای از بایدها و نبایدها و یک چهارچوب نسبتاً سفت مواجه میشود؛ آن هم بعد از پنج یا شش سالی که هر وقت دوست داشته خوابیده و هر وقت دوست داشته بیدار شده است.
حیدری با بیان اینکه نخستین اقدام والدین دانشآموزان کلاس اولی باید تنظیم ساعت خواب کودک باشد، گفت: اولین کاری که والدین کلاس اولی باید انجام دهند، این است که تا زمانی که فرصت داریم و دو تا سه ماه تابستان در دسترس است، ساعت خواب این بچه را تنظیم کنند.
وی افزود: باید بهتدریج ساعت خواب کودک را درست کنیم. ما در قم هم متأسفانه، یا بهتر است بگوییم به دلیل یک سبک زندگی، شبنشینیهای زیادی داریم و باید کمکم به بچههای کلاس اولی و بهخصوص بچههای ابتدایی کمک کنیم که زمان خوابشان درست شود.
این روانشناس تصریح کرد: این موضوع باید ابتدا از بطن خانه یاد گرفته شود؛ یعنی منِ والد باید حواسم باشد که از ساعت 11 شب یا 12 شب به بعد، همچنان صدای تلویزیون با ولوم بالا در خانه نباشد و مهمانی نیز در آن ساعت ادامه پیدا نکند و تازه در آن زمان کودک را به مهمانی نبریم.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین باید ساعت خواب کودک را تنظیم کنیم. مسئله بعدی این است که بچه به صبحانه خوردن عادت کند.
حیدری با اشاره به تغییر سبک زندگی برخی خانوادهها گفت: متأسفانه بسیاری از سبک زندگیهای ما به این شکل شده که صبحانه حذف شده یا نهایتاً بچهها یک خوراکی خوشمزه مثل کیک، بیسکویت یا چیزی شبیه آن میخورند، در حالی که این صبحانه نیست.
وی ادامه داد: کودکی که عادت به صبحانه خوردن ندارد، دو ساعت اول صبح را از دست میدهد؛ چراکه ما در برنامه کلاسی مدرسه، اتفاقاً درسهایی مانند ریاضی و فارسی را گنجاندهایم که نیاز به تمرکز و توجه بالایی دارند.
این روانشناس گفت: کودک به دلیل افت قند و اینکه به واسطه صبحانه نخوردن نمیتواند تمرکز داشته باشد، دو ساعت اول کلاس را از دست میدهد و نمیتواند آنطور که باید از آموزش بهرهمند شود.
انتهای پیام/