به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، پیام باقری، نایبرئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، در نشست رونمایی از سامانه مبادلات پیمانکاری فرعی ایران (ISPX)، با تأکید بر اینکه این سامانه نباید صرفاً بهعنوان یک بانک اطلاعاتی یا محلی برای ثبت مشخصات بنگاهها تلقی شود، اظهار کرد: ISPX بستری و زیرساختی برای بازتعریف نقش بنگاهها در حوزههای ملی، منطقهای و بینالمللی و قرار گرفتن آنها در زنجیرههای ارزش و تأمین است.
وی با اشاره به تحولات اقتصاد جهانی افزود: در اقتصاد امروز دنیا، قدرت بهتدریج از استخراج منابع طبیعی به سمت ایجاد و توسعه شبکهها در حال انتقال است؛ شبکههایی که شریانهای اصلی اقتصاد جهان را تشکیل میدهند و حوزههایی مانند انرژی، داده، فناوری و مالی را دربرمیگیرند.
باقری ادامه داد: کشورها زمانی میتوانند در اقتصاد جهانی موفق عمل کنند که به یک گره مؤثر و غیرقابل حذف در تار و پود این شبکهها تبدیل شوند و از طریق قرار گرفتن در زنجیرههای ارزش و تأمین بینالمللی، نقش خود را ارتقا دهند.
مسئله اصلی بنگاهها؛ شکاف میان عرضه و تقاضا
نایبرئیس اتاق ایران با بیان اینکه توجه بنگاهها در اقتصاد امروز صرفاً نباید به بازار محدود باشد، گفت: مسئله مهم این است که یک بنگاه چگونه خود را به شبکه متصل کند و چگونه در زنجیره ارزش قرار بگیرد؛ نظام مبادلات پیمانکاری فرعی میتواند زمینهساز تحقق این هدف باشد.
وی بنگاههای کوچک و متوسط را موتور پیشران اقتصاد دانست و افزود: بخش قابل توجهی از بار اقتصاد و اشتغال کشور بر دوش همین بنگاههاست، اما پرسش این است که چرا برخی کشورها توانستهاند از این ظرفیت بهخوبی استفاده کنند و بنگاههای کوچک و متوسط خود را به موتورهای پیشران تولید و صادرات تبدیل کنند، در حالی که در برخی اقتصادها این ظرفیت همچنان مغفول مانده است.
باقری با اشاره به اینکه پاسخ این مسئله صرفاً در ابعاد بنگاه، داراییهای فیزیکی یا تعداد نیروی انسانی آن خلاصه نمیشود، تصریح کرد: مسئله اصلی این است که یک بنگاه بهعنوان عرضهکننده چگونه به بخش تقاضا متصل میشود و همرسانی میان این دو بخش چگونه اتفاق میافتد.
وی ادامه داد: در سمت تقاضا، صنایع بزرگ و پروژههای ملی قرار دارند که به دنبال شناسایی بنگاههای توانمند برای تأمین نیازهای خود هستند و در سمت عرضه نیز بنگاههای کوچک و متوسط ظرفیتهای تولیدی و خدماتی خود را فراهم کردهاند؛ اما میان این دو بخش یک شکاف همرسانی وجود دارد که یکی از گلوگاههای اصلی توسعه صنعتی است.
موفقیت ISPX با تعداد قراردادها سنجیده میشود
نایبرئیس اتاق ایران تأکید کرد: اگر به دنبال توسعه صنعتی پایدار هستیم، باید شبکهسازی و همرسانی میان عرضه و تقاضا شکل بگیرد؛ در غیر این صورت ظرفیتهای موجود بالقوه باقی میمانند و مورد استفاده قرار نمیگیرند.
وی گفت: در نظامهای شبکهای جدید، همه اجزای منظومه اقتصادی به یکدیگر متصل هستند و خریدار، فروشنده و تأمینکننده در بستر بازارهای ملی و جهانی فعالیت میکنند.
باقری تصریح کرد: نظام پیمانکاری فرعی صرفاً یک کار اداری نیست که تعدادی داده در آن ثبت شود و تصور کنیم نظام شکل گرفته است؛ باید ببینیم چه اتفاق اقتصادی در حال رخ دادن است، چه میزان قرارداد منعقد میشود و چه میزان فعالیت اقتصادی از این همرسانی شکل میگیرد.
وی افزود: در این نظام، صرفاً تولید یک قطعه یا محصول ملاک نیست، بلکه چگونگی قرار گرفتن آن قطعه یا محصول در زنجیره ارزش داخلی و به طریق اولی در زنجیره ارزش جهانی اهمیت دارد.
استفاده از تجربه بیش از 60 کشور
نایبرئیس اتاق ایران با اشاره به اهداف نظام مبادلات پیمانکاری فرعی اظهار کرد: این نظام به دنبال آن است که بنگاهها را به یکدیگر متصل کند، ظرفیتهای آنها را با یکدیگر تطبیق دهد و زمینه قرار گرفتن آنها در زنجیره ارزش و زنجیره تأمین را فراهم کند.
وی استفاده از ظرفیتهای سورسینگ و برونسپاری و در افق بلندمدت، توسعه فعالیتهای بینالمللی بنگاهها را از دیگر اهداف این نظام عنوان کرد.
باقری با اشاره به تجربه جهانی در این حوزه گفت: طی بیش از دو دهه گذشته، مدلها و روشهای مختلفی برای توسعه نظام مبادلات پیمانکاری فرعی در کشورهای مختلف طراحی و اجرا شده و این نظام در بیش از 60 کشور دنیا مورد استفاده قرار گرفته است.
وی تجربه ترکیه را یکی از نمونههای قابل توجه در این زمینه دانست و گفت: نظام مبادلات پیمانکاری فرعی در ترکیه نزدیک به سه دهه است که شکل گرفته و تمرکز آن صرفاً بر تولید فیزیکی محصول نیست، بلکه هدف، قرار گرفتن قطعه و محصول در زنجیره ارزش است.
3800 بنگاه در نظام ترکیه ثبت شده است
باقری با اشاره به آمار مربوط به تجربه ترکیه گفت: حدود 3800 بنگاه در نظام پیمانکاری فرعی این کشور ثبت شده و بیش از 250 رویداد در این چارچوب برگزار شده است.
وی افزود: در این رویدادها ظرفیت بنگاهها با نیازهای موجود تطبیق داده میشود و بیش از 12 هزار جلسه تجاری و کاری میان طرفهای مختلف برگزار شده است.
نایبرئیس اتاق ایران ادامه داد: در این مدل ابتدا تقاضا شناسایی میشود و شناخت صحیح از نیازهای مؤثر در کشور شکل میگیرد، سپس تأمینکنندگان شناسایی و فهرست میشوند و مذاکرات میان آنها شکل میگیرد و در نهایت این مذاکرات به فرصتهای همکاری و قرارداد تبدیل میشود.
نقش دولت، صنایع بزرگ و بخش خصوصی در توسعه صنعتی
وی با تأکید بر اهمیت تقسیم درست نقشها در حکمرانی توسعه صنعتی گفت: یک اصل کلیدی در توسعه صنعتی این است که هر بازیگر جایگاه خود را بهدرستی شناسایی و نقش خود را ایفا کند.
باقری افزود: دولت باید در حوزه سیاستگذاری و تنظیمگری ایفای نقش کند، نهادهای توسعهای زیرساختهای لازم را فراهم کنند، صنایع بزرگ تقاضای واقعی خود را وارد میدان عرضه کنند و بنگاههای کوچک و متوسط و بخش خصوصی نیز از ظرفیتها و توانمندیهای خود برای پاسخ به این تقاضا استفاده کنند.
وی با اشاره به همکاری اتاق ایران و سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران در راهاندازی ISPX گفت: در سالهای گذشته نیز اقداماتی در این زمینه انجام شده و در دوره اخیر، با توجه به ارتباط نزدیک میان سازمان و اتاق ایران، تفاهمنامه همکاری در این زمینه منعقد شد و این روند ادامه پیدا کرد.
راهاندازی سامانه؛ آغاز یک فرآیند
نایبرئیس اتاق ایران رونمایی از سامانه ISPX را نقطه عطفی در این مسیر دانست و اظهار کرد: این رونمایی پایان کار نیست، بلکه آغاز فعالیت است.
وی گفت: یکی از گلوگاههای جدی در سالهای گذشته که مانع به نتیجه رسیدن این طرح شده بود، طراحی و استقرار سامانه بود که با تلاش همکاران اتاق ایران و سازمان صنایع کوچک، امروز این سامانه مستقر شده و قابلیت بهرهبرداری دارد.
باقری تأکید کرد: هدف اصلی این سامانه پوشش دادن شکاف میان عرضه و تقاضا و گره زدن ظرفیتهای موجود به یکدیگر است.
وی افزود: سؤال اصلی این نیست که چه تعداد بنگاه در سامانه ثبتنام کردهاند یا چه مشخصاتی در آن ثبت شده است؛ پرسشهای مهمتر و نتیجهمحور این است که پس از مدتی چه تعداد شرکت مشتریان جدید پیدا کردهاند، چه تعداد همرسانی میان بنگاههای کوچک و متوسط و صنایع بزرگ شکل گرفته، چه قراردادهایی منعقد شده و چه میزان از نیازهای سمت تقاضا پوشش داده شده است.
ثبت توانمندی کیفی بنگاهها و اتصال به تقاضا
نایبرئیس اتاق ایران گفت: توانمندیهایی که در این سامانه ثبت میشوند صرفاً اعداد و ارقام نیستند، بلکه ظرفیتهای کیفی بنگاهها در حوزه فناوری، ماشینآلات، ظرفیت تولید و فرآیندها نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: از طریق این اطلاعات، تصویر دقیقی از سمت عرضه ایجاد میشود و این ظرفیتها با نیازهای سمت تقاضا تطبیق داده میشوند؛ این تطبیق به مذاکره و مذاکره نیز در نهایت به قرارداد و دستاورد اقتصادی منجر خواهد شد.
باقری خاطرنشان کرد: این فرآیند میتواند برای سیاستگذار نیز الگوی مناسبی برای شناسایی خلأهای موجود در صنعت باشد و برای صنعتگر نیز مسیر قابل پیشبینی و طراحیشدهای برای اتصال به بازار فراهم کند.
وی در پایان تأکید کرد: رونمایی از یک سامانه بهتنهایی یک فرآیند کامل نیست و اقدامات پیشینی برای آن انجام شده و اقدامات پسینی نیز باید ادامه داشته باشد. نقطه تمرکز اصلی این است که نظام مبادلات پیمانکاری فرعی مستقر شود و صنایع کوچک بتوانند در زنجیره ارزش قرار گرفته و سهم خود را در این زنجیره ایفا کنند.
باقری همچنین از همکاری اتاق ایران و سازمان صنایع کوچک در تکمیل این طرح قدردانی کرد و گفت: هدف این است که برای بنگاههای کوچک و متوسط بستری فراهم شود تا از مسیری طراحیشده و قابل پیشبینی به بازار و زنجیرههای ارزش متصل شوند.
انتهای پیام/