به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، مواضع اخیر مقامات ارمنستان نشاندهنده چرخشهای معناداری در سیاست خارجی این کشور است. در تازهترین رویداد، نارک مکرتچیان، سفیر ارمنستان در آمریکا، در مصاحبه با نشریه «د هیل» (The Hill) اظهاراتی بیان کرده که میتواند زنگ خطری برای معادلات ژئوپلیتیک منطقه و همسایگان ایروان باشد؛ آن هم در شرایطی که واشنگتن تلاشهایش را برای نفوذ در قفقاز تشدید کرده است.
چراغ سبز ارمنستان به واشنگتن؛ «همه چیز قابل بحث است!»
خبرنگار نشریه «د هیل» با اشاره به سیاستهای خصمانه کاخ سفید علیه تهران، از مکرتچیان پرسید با توجه به اینکه واشنگتن بارها از متحدانش خواسته به کارزار انزوای ایران بپیوندند، آیا در صورت طرح چنین درخواستی، ارمنستان حاضر به بررسی پیوستن به روند انزوای ایران خواهد بود؟
پاسخ سفیر ارمنستان به این پرسش، فراتر از عرف دیپلماتیک همسایگان و نشاندهنده نوعی انعطاف خطرناک در برابر خواستههای نامشروع آمریکا بود.
نارک مکرتچیان در واکنش به این سوال صراحتاً اعلام کرد: «در جهان هیچ موضوعی وجود ندارد که نتوان درباره آن بحث و تبادل نظر کرد؛ همه چیز قابل بحث و مذاکره است.»
این اظهارنظر از سوی نماینده دولت ارمنستان، در تضاد با اصول حسن همجواری است و نشان میدهد ایروان در مسیر نزدیکی به غرب، ممکن است خطوط قرمز همسایه استراتژیک خود را نیز روی میز معامله قرار دهد.
پروژه «تریپ» (TRIPP)؛ توسعه ارتباطات یا اهرم فشار ژئوپلیتیک؟
بخش دیگری از این مصاحبه به بررسی ابعاد و پیامدهای پروژههای ترانزیتی تحت حمایت آمریکا اختصاص داشت. سفیر ارمنستان در آمریکا با اشاره به پیشرفت پروژه ترانزیتی مسیر ترامپ موسوم به «تریپ» (TRIPP)، ابراز امیدواری کرد که در اوایل سال 2027 میلادی، امکان برگزاری مراسم کلنگزنی و آغاز رسمی عملیات اجرایی این پروژه فراهم شود.
با وجود نگرانیها از اهداف پنهان غرب در قفقاز که عموماً با هدف دور زدن مسیرهای ترانزیتی سنتی ایران طراحی میشوند، مکرتچیان تلاش کرد اطمینان خاطر بدهد و مدعی شد این برنامه به هیچ وجه علیه هیچ کشور ثالثی، از جمله ایران و روسیه نیست.
وی در این زمینه ادعا کرد: «ما جزئیات این برنامه را با همسایه خود، یعنی ایران نیز در میان گذاشتهایم و ارتباط داشتهایم. ایران همسایه بلافصل ماست. ما در آنجا یک جامعه ارمنی داریم و همواره روابطی عادی با تهران داشتهایم و باید این روند را حفظ کنیم. برخورداری از یک مرز صلحآمیز و روابط دوستانه با ایران، برای اجرای موفقیتآمیز پروژه تریپ (TRIPP) نیز بسیار مهم است.»
دیپلمات ارشد ارمنی در ادامه افزود: «ما گفتوگوهایی را با همسایگان خود آغاز کردهایم تا بگوییم این اقدام علیه شما نیست. این پروژه منحصراً درباره ارتباطات، زیرساختها و تجارت است و هیچ ارتباطی با عملیات نظامی احتمالی ندارد. ما باید این ارتباط را ادامه دهیم، تمام جزئیات را شفاف نشان دهیم و نگرانیهای آنها را برطرف سازیم.»
مناقشه زنگهزور و تداوم تناقضگوییهای باکو و ایروان
محور دیگر مصاحبه، مناقشات باکو و ایروان بر سر مسیر 42 کیلومتری اتصال جمهوری آذربایجان به نخجوان از طریق خاک ارمنستان بود. در حالی که جیحون بایراموف، وزیر خارجه جمهوری آذربایجان، اخیراً مدعی شده بود با وجود عبور این مسیر ریلی 42 کیلومتری از قلمرو ارمنستان و تعلق قانونی آن به این کشور، اما کنترل ورود و خروج آن باید از سوی باکو اعمال گردد، سفیر ارمنستان این ادعا را رد کرد.
نارک مکرتچیان در گفتوگو با رسانه آمریکایی با قاطعیت تصریح کرد: «تصمیمگیری درباره همه چیز منحصراً بر عهده نهادهای دولتی ارمنستان خواهد بود. موضوعاتی نظیر کنترل گمرکی، مالیاتها، شرایط اضطراری، پلیس و امنیت پروژه تریپ (TRIPP) تماماً تحت صلاحیت و حوزه قضایی ارمنستان قرار خواهد داشت.»
وی با اشاره به توافقات صورتگرفته افزود: «این یکی از مهمترین اصولی است که هم از سوی ایالات متحده آمریکا و هم از سوی جمهوری آذربایجان در "اعلامیه صلح واشنگتن" مورد احترام قرار گرفته است. این بدان معناست که ارمنستان تمامیت ارضی، حاکمیت کامل، استقلال و همچنین حق تصمیمگیری حاکمیتی خود را حفظ میکند.»
فاصلهگیری از روسیه؛ سرابی به نام تنوعبخشی به سیاست خارجی
تحولات اخیر مانند تعلیق مشارکت ارمنستان در سازمان پیمان امنیت دستهجمعی و مانورهای مشترک با آمریکا، نشان میدهد دولت ارمنستان در حال فاصله گرفتن از متحد سنتی خود یعنی مسکو است. خبرنگار «د هیل» با اشاره به همین مسائل، از سفیر ارمنستان پرسید که آیا ایروان عملاً فرآیند جدایی از روسیه و حرکت به سمت آمریکا را آغاز کرده است؟ پاسخ نماینده دولت پاشینیان تایید تلویحی این تغییر ریل استراتژیک بود.
مکرتچیان در این رابطه اظهار داشت: «البته که چنین فرآیندی در جریان است؛ اما باید توجه داشت که این مسئله درباره حاکمیت، استقلال و تنوعبخشی ارمنستان است.»
با این وجود، کارشناسان معتقدند این نوع تنوعبخشی که با اتکا به قدرتهای مداخلهگر فرامنطقهای پیگیری میشود، نه تنها استقلال ارمنستان را تضمین نخواهد کرد، بلکه ثبات شکننده قفقاز را به خطر میاندازد. همراهی با سیاستهای واشنگتن به بهانه تنوعبخشی، قضاوتی است که تاریخ درباره آن تصمیم خواهد گرفت و پیامدهای آن بیتردید گریبانگیر بازیگرانی خواهد شد که به طناب پوسیده آمریکا چنگ زدهاند.
انتهای پیام/