به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان،روز شنبه 4 مهرماه 1404، بازار مرغ همدان برخلاف روزهایی که نوسان قیمتها در ویترین مغازهها بیشتر به چشم میآمد، امروز با یک تغییر محسوس آغاز به کار کرده است تغییر نه در حجم صفها و نه در میزان عرضه، بلکه در عددهایی که روی ترازوها و تابلوهای قیمت خودنمایی میکنند.
اولین چیزی که در بازار توجه را جلب میکند، همین برچسبهای قیمت است؛ عددهایی که نسبت به روزهای گذشته پایینتر آمدهاند و نشان میدهند مرغ، دستکم در بازار امروز، در مسیر کاهش قیمت قرار گرفته است. مرغی که طی روزهای اخیر با نرخهای بالاتری عرضه میشد، حالا به حدود 245 هزار تومان برای هر کیلو رسیده است.
کاهش قیمت البته تنها به یک عدد محدود نمیشود. طبق گفته رئیس اتحادیه مرغ و ماهی همدان، روند نزولی قیمت طی چند روز اخیر ادامه داشته و در معاملات امروز نیز حدود 20 هزار تومان کاهش قیمت ثبت شده است؛ افتی که در نگاه نخست میتواند برای مصرفکننده خبر خوشایندی باشد، بهویژه برای خانوارهایی که مرغ همچنان یکی از اقلام اصلی سبد غذایی آنهاست.
اما بازار مرغ را نمیتوان تنها از پشت ویترین مرغفروشیها دید
پشت همین عدد 245 هزار تومانی، زنجیرهای طولانی قرار دارد؛ از مرغداری و هزینه جوجه، خوراک و دارو گرفته تا حملونقل، کشتار، بستهبندی، توزیع و در نهایت فروش در مغازه. بنابراین هر بار که قیمت در آخرین حلقه این زنجیره پایین میآید، این سؤال هم مطرح میشود که فشار کاهش قیمت در کدام بخش از زنجیره بیشتر احساس خواهد شد.
در بازار امروز، مصرفکننده با قیمت پایینتری روبهروست، اما برای مرغدار ماجرا میتواند متفاوت باشد. پرسش اصلی این است که مرغدار مرغ تولیدشده را با چه نرخی تحویل میدهد و این نرخ تا چه اندازه با هزینه تمامشده تولید فاصله دارد؟
رئیس اتحادیه مرغ و ماهی همدان درباره وضعیت امروز بازار میگوید:قیمت مصرفکننده مرغ به 245 هزار تومان رسیده است به طوریکه دیشب کشتارگاه مرغ را کیلویی 220 هزار تومان به مباشر تحویل داده و مباشر نیز حدود 7 هزار تومان به ازای هر کیلو به قیمت اضافه کرده و مرغ را به مرغفروش رسانده است.
علیزاده در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در همدان تأکید میکند: طی دو سه روز گذشته، قیمت مرغ روزانه حدود 10 هزار تومان کاهش داشته و امروز نیز کاهش حدود 20 هزار تومانی اتفاق افتاده است اما کاهش قیمت نباید به زیان تولیدکننده تمام شود.
وی با بیان اینکه گرچه کاهش امروز «صددرصد به نفع مصرفکننده» است، ادامه میدهد: سیاست بازار باید به شکلی باشد که مرغدار نیز متضرر نشود چراکه ادامه زیان تولیدکننده میتواند در آینده به کاهش تولید و دوباره افزایش قیمت منجر شود.
این نگرانی با گزارشهای اخیر بازار نیز همخوانی دارد، در برخی گزارشهای منتشرشده در شهریور 1405، فعالان صنعت طیور از فاصله قابل توجه میان هزینه تولید و قیمت فروش مرغ زنده گلایه کردهاند.
از مرغدار تا مرغفروش، هر کیلو مرغ چه مسیری را طی میکند؟
اگر قیمت امروز را روی کاغذ بگذاریم، زنجیره قیمت تقریباً چنین مسیری دارد کشتارگاه با قیمت 220 هزار تومان، مباشر با حدود 227 هزار تومان و مرغفروشی و قیمت مصرفکننده با حدود 245 هزار تومان، این شرایط در حالی است رئیس اتحادیه مرغ و ماهی میگوید سود تعیینشده برای اتحادیه روی مرغ حدود 18 هزار تومان است اما این عدد را نباید بهسادگی به معنای سود خالص مرغفروش دانست. اجاره مغازه، حقوق کارگر، برق، آب، حملونقل، ضایعات، هزینه سردخانه و سایر هزینههای جاری از همین حاشیه کسر میشود در نتیجه، فاصله میان قیمت خرید و قیمت مصرفکننده الزاماً معادل سود خالص فروشنده نیست.
400 مرغفروش در همدان، بازار بزرگی که باید زنده بماند
بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه، حدود 400 مرغفروشی در همدان فعال هستند و مجموع واحدهایزیرمجموعه اتحادیه به حدود 720 واحد میرسد یعنی حدود 40 واحد نیز مجوز کسب فروش تخممرغ دارند، این اعداد نشان میدهد بازار مرغ و تخممرغ در همدان تنها یک زنجیره ساده از تولیدکننده تا مصرفکننده نیست پ شبکهای از تولید، کشتار، پخش، عمدهفروشی و خردهفروشی در آن فعال است و تغییر قیمت در یک حلقه، دیر یا زود حلقههای دیگر را هم تحت تأثیر قرار میدهد.
در کنار مرغ، تخممرغ نیز بخشی از بازار پروتئین خانوار است، طبق گفته رئیس اتحادیه، قیمت هر کارتن تخممرغ حدود 3 میلیون و 100 هزار تومان است که هر کارتن حدود 12 کیلوگرم وزن دارد و در ساختار عرضه، شانههای تخممرغ پس از توزیع در بازار با حاشیه سود مشخص به مصرفکننده میرسند، همچنین علیزاده میگوید: مرغفروش حدود 10 درصد روی تخممرغ میکشد و قیمت نهایی هر شانه حدود 540 هزار تومان است.
این در حالی است که در گزارشهای اخیر از بازار همدان نیز قیمت هر شانه دو کیلویی تخممرغ حدود 500 تا 520 هزار تومان اعلام شده بود بنابراین قیمتهای بازار بسته به زمان، وزن شانه و شرایط عرضه میتواند متفاوت باشد.
بازار مرغ شمال، در رقابت با همدان هم کیلویی 45 هزارتومان قیمت خورد
در بازار امروز، فقط مرغ کامل نیست که قیمت دارد، قیمتهای اعلامشده برای مرغ شمال نیز به شرح زیر در روز شنبه 7 مهرماه 1405 هر کیلو مرغ شمال 245 هزارتومان،ران 220،شنسل ممتاز490، فیله 520، بال کتف245 عرضه شده است، همین قیمتها بهخوبی نشان میدهد که قیمت مرغ برای مصرفکننده تنها به «مرغ کامل» خلاصه نمیشود بنابراین برای خانوادهای که قدرت خرید محدودی دارد، انتخاب بین مرغ کامل و قطعات بستهبندیشده میتواند تفاوت قابل توجهی در هزینه ماهانه ایجاد کند.
فیله 520 هزار تومانی بیش از دو برابر قیمت ران 220 هزار تومانی استبه بیان سادهتر، در بازار مرغ امروز، نوع مصرف نیز به اندازه قیمت کلی مرغ اهمیت پیدا کرده است.
مردم چه میگویند؟
اما در بازار، واکنش مردم به کاهش قیمت یکسان نیست برخی از مشتریها از کاهش قیمت استقبال میکنند و معتقدند قیمت مرغ نسبت به روزهای پرالتهاب گذشته منطقیتر شده است.مردم از کاهش قیمت استقبال میکنند، اما بخش قابل توجهی از آنها همزمان نگران تکرار چرخه افزایش قیمت هستند.
مرغدار چه میگوید؟ آیا مسئله از مزرعه شروع میشود
در سوی دیگر بازار، مرغداران ایستادهاند، افرادی که قیمت نهایی مرغ را تعیین نمیکند، اما بخش بزرگی از هزینههای زنجیره را تحمل میکند.در ماههای اخیر، فعالان صنعت طیور بارها درباره فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش هشدار دادهاند. در یکی از گزارشهای اخیر، اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی هزینه تمامشده تولید را حدود 245 تا 250 هزار تومان اعلام کرده، در حالی که در برخی مناطق مرغ زنده با قیمت پایینتری معامله شده است.
محمد کریمی یکی از مرغداران همدانی در چنین شرایطی مسئله را اینگونه توضیح میدهد:ما هم میخواهیم مردم مرغ ارزان بخرند، اما اگر قیمت فروش از هزینه تولید پایینتر باشد، ادامه تولید برای مرغدار سخت میشود.
وی روی هزینههای پنهان تولید دست میگذارد و ادامه میدهد: فقط قیمت جوجه و خوراک نیست دارو، واکسن، کارگر، انرژی، حملونقل و تلفات هم هست. وقتی همه اینها را جمع میکنید، قیمت نهایی تولید عدد کوچکی نیست.
مصطفی شکری مرغدار دیگری میگوید:مشکل اصلی برای ما نوسان است. اگر بدانیم قرار است مرغ را با چه قیمتی بفروشیم، میتوانیم برای جوجهریزی برنامهریزی کنیم. ضرر اصلی زمانی است که امروز یک قیمت و زمان فروش قیمت دیگری باشد.
وی ادامه میدهد: قیمت پایین برای مصرفکننده خوب است، اما باید تولیدکننده هم بتواند سرپا بماند. اگر مرغدار از چرخه خارج شود، کمبود بعدی هزینه بیشتری برای همه خواهد داشت.
این نگرانی در دادههای بازار نیز دیده میشود، میانگین قیمت مرغ زنده در همدان در گزارشهای دورهای منتشرشده در ماههای اخیر نوسان زیادی داشته است، موضوعی که نشاندهنده بیثباتی بازار در حلقه تولید است.
کاهش قیمت مرغ فرصت یا هشدار؟
با اینکه کاهش قیمت مرغ در نگاه اول یک اتفاق مثبت برای خانوار است اما اقتصاد بازار مرغ یک معادله دوطرفه است یعنی اگر قیمت بیش از حد بالا باشد، مصرفکننده قدرت خرید خود را از دست میدهد و اگر قیمت بیش از حد پایین باشد و هزینه تولید جبران نشود، مرغدار ممکن است جوجهریزی را کاهش دهد یا از ادامه فعالیت منصرف شود نتیجه این چرخه میتواند کاهش عرضه در ماههای بعد و ایجاد موج جدید افزایش قیمت باشد به همین دلیل، قیمت پایین بهتنهایی نشانه تعادل بازار نیست.
آنچه اهمیت دارد، فاصله میان قیمت مصرفکننده و هزینه واقعی تولید و همچنین ثبات این فاصله در طول زمان است.
مسئله فقط «قیمت مرغ» نیست
از نگاه اقتصادی، بازار مرغ را باید بهصورت یک زنجیره دید.قیمت جوجه یکروزه، خوراک، نهادهها، دارو و واکسن، هزینه انرژی، حملونقل، کشتار، بستهبندی، عمدهفروشی و خردهفروشی همگی در قیمت نهایی اثر میگذارند بنابراین کاهش قیمت مرغ در مغازه الزاماً به معنای کاهش تمام هزینههای تولید نیست.
از طرف دیگر، افزایش قیمت نیز الزاماً به معنای سود بالای مرغدار یا مرغفروش نیست؛ ممکن است بخشی از افزایش قیمت در نتیجه افزایش هزینههای زنجیره ایجاد شده باشد در چنین شرایطی، سیاستگذار باید سه شاخص را همزمان رصد کند ، قدرت خرید مصرفکننده، هزینه تمامشده تولید و حاشیه سود حلقههای توزیع چرا که اگر یکی از این سه ضلع نادیده گرفته شود، تعادل بازار شکننده خواهد بود.
یک قدم عقبتر، چرا قیمت مرغ بالا و پایین میشود؟
یک کارشناس حوزه بازار به خبرنگار ما گفت: بازار مرغ بهشدت به عرضه و تقاضا حساس است بنابراین وقتی عرضه افزایش پیدا کند و تقاضا ثابت بماند، قیمت میتواند کاهش پیدا کند. این اتفاق برای مصرفکننده مطلوب است، اما اگر قیمت برای مدت طولانی زیر هزینه تولید بماند، انگیزه تولیدکننده کاهش پیدا میکند.
جمال علیزاده میگوید: از زمانی که تولید کاهش پیدا کند، عرضه کم میشود و قیمت میتواند دوباره بالا برود و این همان چرخهای است که بازار مرغ ایران در دورههای مختلف تجربه کرده است.
وی ادامه میدهد: در همدان نیز سابقه نوسان شدید قیمت مرغ وجود دارد برای نمونه، در فروردین 1405 قیمت مرغ تازه در فاصله 18 تا 29 فروردین از 275 هزار تومان به 340 هزار تومان رسید یعنی حدود 18 درصد افزایش در کمتر از دو هفته حالا در سوی دیگر چرخه، بازار با کاهش قیمت مواجه شده است.
علیزاده با بیان اینکه اگر معیار را فقط امروز قرار دهیم، مصرفکننده از کاهش 20 هزار تومانی قیمت مرغ سود میبرد، تاکید میکند: اما اگر معیار را چند ماه آینده قرار دهیم، مسئله پیچیدهتر است، مرغدار باید بتواند هزینه تولید را پوشش دهد، مرغفروش باید بتواند هزینههای مغازه و توزیع را بپردازد و مصرفکننده نیز باید توان خرید محصول را داشته باشد.
وی ادامه میدهد: بازار سالم بازاری نیست که صرفاً یکی از این سه گروه در آن برنده باشد بازار زمانی پایدار است که قیمت برای مصرفکننده قابل تحمل و برای تولیدکننده نیز قابل ادامه باشد.
مرغ ارزانتر، خبر خوب امروز، سؤال فردا
به گزارش تسنیم با اینکه امروز مرغ در همدان 245 هزار تومان است و دو سه روز است قیمت پایین میآید، مصرفکننده این کاهش را لمس کرده و بخشی از فشار خرید از روی خانوارها برداشته شده است اما پشت ویترین مرغفروشی، مرغدار هنوز با حساب هزینه جوجه، خوراک، دارو، انرژی، کارگر و حملونقل مواجه است اما بازار مرغ همدان امروز یک پیام دوگانه دارد برای مصرفکننده، کاهش قیمت یک نفس تازه است و برای تولیدکننده، اگر این کاهش از هزینه تولید پایینتر برود، میتواند زنگ خطر باشد.
شاید مسئله اصلی بازار مرغ نه «گران بودن» و نه «ارزان بودن» باشد مسئله، قیمت عادلانه و باثبات است، قیمتی که هم سفره مردم را خالی نکند و هم مرغدار را از تولید خارج نکند.
در نهایت، مرغ 245 هزار تومانی امروز شاید خبر خوبی برای خرید شام امشب یک خانواده باشد اما سیاستگذار باید به این فکر کند که قیمت مرغ فردا چگونه تعیین خواهد شد و چه کسی هزینه نوسان بعدی بازار را خواهد پرداخت؟
انتهای پیام/