به گزارش خبرگزاری تسنیم از شاهرود، بار دیگر جاده شاهرود ـ مجن صحنه یک تصادف مرگبار شد؛ دو نفر جان باختند و سه نفر مصدوم شدند تا در کمتر از یک ماه، دست‌کم پنج نفر در دو حادثه مرگبار ثبت‌شده این محور جان خود را از دست بدهند؛ اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: سهم اقدامات پیشگیرانه در برابر این تکرار تلخ چیست؟
جاده شاهرود ـ مجن؛ تکرار مرگ در مسیری پرحادثه
حادثه شامگاه چهارشنبه جاری در محدوده دوربرگردان پمپ‌بنزین ابتدای جاده مجن و سه‌راهی تاش رخ داد؛ جایی که برخورد یک دستگاه پژو پارس و یک دستگاه پراید، پنج حادثه‌دیده بر جای گذاشت. دو نفر از سرنشینان در صحنه جان باختند و سه نفر دیگر برای دریافت خدمات درمانی به مراکز درمانی منتقل شدند.
این حادثه تنها چند هفته پس از سانحه مرگبار دیگری در همین محور رخ داد.
12 شهریورماه، برخورد یک دستگاه تیبا با کامیون در محدوده مقابل شرکت سیمان، سه کشته و یک مصدوم بر جای گذاشت؛ حادثه‌ای که به‌دلیل شدت جراحات یکی از مصدومان، شمار جان‌باختگان آن به سه نفر رسید.
اگرچه این ارقام آمار جامع تمام تصادفات دو ماهه محور شاهرود ـ مجن نیست، اما همین دو حادثه مرگبار در فاصله کمتر از یک ماه،
5کشته در کمتر از یک ماه؛ آمارها چه می‌گویند؟
دست‌کم پنج خانواده را با مرگ یا آسیب جدی عزیزانشان مواجه کرده است؛ آماری که برای یک مسیر ارتباطی، صرفاً یک عدد آماری نیست بلکه هشداری جدی درباره ضرورت پیشگیری است.
نکته قابل تأمل آنجاست که حادثه اخیر در شرایطی رخ داده که موضوع ایمنی این محور پیش از این نیز به‌طور جدی مطرح شده بود. اداره کل راه و شهرسازی شرق استان سمنان پس از حادثه 12 شهریور، در پاسخ به مطالبه تسنیم، درباره وضعیت جاده شاهرود ـ مجن، از مجموعه‌ای از اقدامات انجام‌شده و طرح‌های در دست اجرا برای ارتقای ایمنی مسیر خبر داد.
نقاط حادثه‌خیز شناخته شده؛ ایمن‌سازی در چه مرحله‌ای است؟
اما میان «طرح روی کاغذ» و «ایمنی در جاده» فاصله‌ای وجود دارد که قربانیان تصادفات آن را با جان خود پرداخت می‌کنند.
وقتی چند هفته پس از انتشار توضیحات رسمی درباره اقدامات ایمنی، دوباره در همین محور حادثه‌ای با دو کشته و سه مصدوم رخ می‌دهد، طبیعی است که مطالبه افکار عمومی از مرحله اعلام برنامه عبور کرده و به مرحله مشاهده نتیجه برسد.
خود اداره کل راه و شهرسازی شرق استان سمنان اعلام کرده است که حدفاصل نکارمن تا سه‌راهی تاش بیشترین حوادث منجر به فوت محور را در خود داشته است.
همین گزاره یک سؤال جدی ایجاد می‌کند: اگر نقطه‌ای از قبل به‌عنوان محدوده دارای بیشترین حوادث منجر به فوت شناخته شده، چرا ایمن‌سازی آن نباید با اولویت و زمان‌بندی مشخص و قابل ارزیابی دنبال شود؟
مسئولان از تعریض و بهسازی این محدوده با هدف جلوگیری از تصادفات رخ‌به‌رخ سخن گفته‌اند؛ همچنین نصب نیوجرسی و تجهیزات ایمنی میانی در بخشی از مسیر مطرح شده است.
حتی برای اجرای بخش‌هایی از این طرح‌ها ارقام اعتباری مشخص نیز اعلام شده است.
با این حال، برای خانواده‌ای که یکی از اعضایش در تصادف جان باخته، «اعتبار مورد نیاز» یا «مراحل تولید نیوجرسی» پاسخ نهایی نیست؛ آنچه اهمیت دارد، زمان اجرای واقعی طرح است.
دوربین‌های کنترل سرعت؛ وعده‌ای که هنوز به اجرا نرسیده است
موضوع دوربین‌های کنترل سرعت نیز از دیگر نقاط قابل تأمل در این پرونده است. در پاسخ رسمی راه و شهرسازی اعلام شده که نصب دوربین‌های کنترل سرعت در محور توسط اداره کل راهداری در حال پیگیری است؛ در حالی که در پی حوادث اخیر، استانداری سمنان نیز درخواست نصب دست‌کم چهار دستگاه دوربین کنترل سرعت در محور شاهرود ـ گرگان را مطرح کرده است.
حادثه اخیر بار دیگر این پرسش را پررنگ می‌کند که در محدوده‌ای مانند دوربرگردان پمپ‌بنزین ابتدای جاده مجن، چه میزان کنترل هوشمند و نظارت مستمر وجود دارد. دست‌کم بر اساس مستندات عمومی بررسی‌شده، نصب و فعال بودن دوربین نظارتی در محل دقیق حادثه اخیر تأیید نشده است؛ موضوعی که نیازمند پاسخ روشن دستگاه متولی است.
البته نقد ایمنی جاده نباید به معنای نادیده گرفتن نقش راننده باشد.
علت قطعی هر تصادف باید از سوی کارشناسان پلیس راه و مراجع مسئول مشخص شود و نمی‌توان پیش از اعلام نظر کارشناسی، نبود دوربین، وضعیت جاده یا هر عامل دیگری را علت مستقیم حادثه دانست. اما وظیفه مدیریت راه فقط واکنش پس از حادثه نیست؛ پیشگیری از وقوع حادثه نیز بخش اصلی مدیریت ایمنی جاده‌ای است.
در این میان، پروژه تقاطع غیرهمسطح مجن نیز سال‌هاست در زمره مطالبات منطقه قرار دارد. مسئولان راه و شهرسازی از تخصیص اعتبارات جدید و قرار گرفتن پروژه در مسیر اجرا سخن گفته‌اند؛ پروژه‌ای که هدف آن علاوه بر روان‌سازی تردد، کاهش تعارض جریان‌های حرکتی و ارتقای ایمنی این گره ترافیکی عنوان شده است.
پروژه‌های ایمنی روی کاغذ؛ مردم منتظر اقدام عملی
اما سؤال مردم این است که تا زمان تکمیل پروژه‌های بزرگراهی و عمرانی چه باید کرد؟ آیا باید منتظر ماند تا طرح‌های چندساله به پایان برسند یا برای نقاط پرخطر، راهکارهای فوری همچون کنترل سرعت، اصلاح دوربرگردان‌ها، روشنایی، نصب تجهیزات هشداردهنده، جداسازی فیزیکی مسیر و حضور مؤثر پلیس راه به‌صورت فوری اجرا شود؟
واقعیت این است که اقدامات عمرانی زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهند که با سرعت متناسب با خطر موجود اجرا شوند.
وقتی یک محدوده در گزارش رسمی دستگاه متولی به‌عنوان دارای بیشترین حوادث منجر به فوت معرفی می‌شود، اولویت دادن به آن دیگر یک انتخاب معمول عمرانی نیست؛ موضوع مستقیماً با حفظ جان مردم ارتباط دارد.
از سوی دیگر، پاسخ به این مطالبه نباید تنها پس از هر تصادف و با انتشار یک خبر جدید آغاز شود.
لازم است دستگاه‌های متولی، وضعیت نقاط حادثه‌خیز محور شاهرود ـ مجن، تعداد تصادفات، تعداد فوتی‌ها و مصدومان، میزان پیشرفت پروژه‌های ایمنی، وضعیت دوربین‌ها و زمان‌بندی تکمیل طرح‌ها را به‌صورت شفاف اعلام کنند تا افکار عمومی بتواند نتیجه اقدامات را ارزیابی کند.
پرسش بی‌پاسخ پس از هر حادثه؛ قربانی بعدی چه کسی است؟
اکنون پس از حادثه مرگبار جدید، مطالبه اصلی نه صدور یک هشدار تکراری درباره رعایت سرعت و نه وعده‌ای تازه برای آینده است؛ مطالبه این است که برای هر نقطه پرخطر، اقدام مشخص، مسئول مشخص، اعتبار مشخص و زمان اجرای مشخص تعیین شود.
جاده‌ای که بارها درباره خطرات آن هشدار داده شده، بیش از هر چیز به اقدام قابل مشاهده نیاز دارد.
دو کشته و سه مصدوم حادثه اخیر پایان این پرونده نیست؛ مگر آنکه دستگاه‌های مسئول از این حادثه به‌عنوان یک نقطه توقف برای بازنگری فوری در ایمنی محور استفاده کنند.
پرسش امروز مردم شاهرود و مجن ساده است: اگر خطرها شناخته شده، نقاط پرحادثه مشخص شده و راهکارها نیز روی کاغذ وجود دارد، چرا اجرای آنها نباید به اندازه هشدارها جدی و فوری باشد؟
انتهای پیام/363/
گزارش از علیرضا رحیمیان