به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، کتاب‌های درسی برای دانش‌آموز، بخشی جدانشدنی از شروع سال تحصیلی است؛ اما وقتی پای تحویل این کتاب‌ها به مدرسه و خانواده می‌رسد، گاهی موضوع به محل پرسش و گلایه والدین تبدیل می‌شود. در چهارمحال و بختیاری نیز همزمان با آغاز سال تحصیلی، موضوع دریافت برخی وجوه از خانواده‌ها و ارتباط آن با تحویل کتاب‌های درسی، حساسیت‌هایی را به دنبال داشته است.
طبق ضوابط اعلام‌شده آموزش و پرورش، دریافت وجه اجباری از خانواده‌ها در مدارس دولتی ممنوع است و مشارکت‌های مردمی نیز باید داوطلبانه باشد. وزیر آموزش و پرورش نیز در شهریورماه امسال بار دیگر تأکید کرده است که مدیران مدارس دولتی هنگام ثبت‌نام حق دریافت وجه از خانواده‌ها را ندارند.
در عین حال، میان «هزینه‌های مجاز» و وجوهی که ممکن است خارج از چارچوب مقرر از خانواده‌ها مطالبه شود، تفاوت وجود دارد. بر اساس آیین‌نامه اجرایی مدارس، برخی پرداخت‌ها از جمله هزینه کتاب‌های درسی و بیمه دانش‌آموزی در چارچوب مقررات قرار دارند، اما دریافت وجه اجباری تحت عناوین دیگر مجاز نیست.
کتاب‌های درسی نیز مسیر مشخصی برای ثبت سفارش و توزیع دارند. برای سال تحصیلی 1405-1406، ثبت سفارش کتاب‌ها از طریق سامانه‌های رسمی انجام شده و کتاب‌های خریداری‌شده از طریق مدرسه محل تحصیل دانش‌آموز در اختیار او قرار می‌گیرد.
همین جا یک مرز مهم شکل می‌گیرد؛ تحویل کتاب درسی نباید به پرداخت هزینه‌هایی که ارتباطی با بهای کتاب ندارند گره بخورد. خانواده‌ای که برای تهیه کتاب فرزندش اقدام کرده، باید بداند بابت چه خدمتی و در چه چارچوبی هزینه پرداخت می‌کند و کدام پرداخت‌ها صرفاً جنبه اختیاری دارند.
اگر خانواده‌ای با مطالبه وجه یا مشروط شدن تحویل کتاب مواجه شود، مسیر پیگیری او چیست؟
از سوی دیگر، مسئله فقط مبلغ پرداختی نیست؛ نحوه مطالبه وجه نیز می‌تواند تجربه خانواده‌ها از مدرسه را تحت تأثیر قرار دهد. برای بسیاری از والدین، به‌ویژه در شرایط اقتصادی فعلی، تفاوت میان یک مشارکت داوطلبانه و پرداختی که آن را شرط دریافت یک خدمت آموزشی تلقی می‌کنند، تفاوتی جدی است.
این موضوع البته نباید به معنای نادیده گرفتن نیازهای مالی مدارس تعبیر شود. مدارس برای اداره امور جاری و تأمین برخی نیازها با هزینه‌هایی مواجه‌اند و کمک‌های مردمی نیز در مقررات پیش‌بینی شده است؛ اما سازوکار این مشارکت باید روشن باشد و داوطلبانه بودن آن برای خانواده‌ها حفظ شود. وزیر آموزش و پرورش نیز بر همین تفکیک میان کمک‌های مردمی و دریافت اجباری تأکید کرده است.
از طرف دیگر، فرآیند سفارش کتاب به‌صورت انفرادی یا گروهی انجام می‌شود و دانش‌آموزان و والدین امکان ثبت سفارش از طریق سامانه‌های رسمی را دارند؛ بنابراین بررسی اینکه در مدارس استان کتاب‌ها چگونه تحویل شده، آیا همه سفارش‌ها به‌موقع به دست دانش‌آموزان رسیده و آیا مطالبه وجهی همزمان با تحویل کتاب صورت گرفته است، بخش مهمی از ماجراست.
اکنون پرسش اصلی این است که در مدارس چهارمحال و بختیاری مرز میان هزینه‌های قانونی، کمک‌های داوطلبانه و وجوه غیرمجاز چگونه رعایت می‌شود و اگر خانواده‌ای با مطالبه وجه یا مشروط شدن تحویل کتاب مواجه شود، مسیر پیگیری او چیست؟
کمک اولیا به مدارس اجباری نیست
ارشاد شاهقلی رئیس اداره اطلاع‌رسانی و روابط‌عمومی اداره کل آموزش و پرورش استان چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم درباره وجوه مجاز و غیرمجاز قابل دریافت در مدارس اظهار داشت: مدارس هنگام ثبت‌نام دانش‌آموزان اجازه دریافت وجهی به جز هزینه‌های قانونی را ندارند و از جمله وجوه قانونی، هزینه کتاب‌های درسی و بیمه است.
وی افزود: بخشی از وجوهی که در مدارس دریافت می‌شود، مربوط به کمک‌های مردمی است که باید با اختیار و تمایل خود والدین پرداخت شود. بسیاری از اولیا تمایل دارند برای بهبود فضای آموزشی فرزندان خود به مدرسه کمک کنند و حتی برخی با نیت نذر در این زمینه مشارکت می‌کنند که آموزش و پرورش از این مشارکت‌ها استقبال می‌کند.
رئیس اداره اطلاع‌رسانی و روابط عمومی آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری تأکید کرد: هیچ مدیر مدرسه‌ای نمی‌تواند والدین را به پرداخت کمک به مدرسه ملزم کند و خانواده‌ها موظف به پرداخت این وجوه نیستند.
شاهقلی ادامه داد: در صورتی که مدرسه بخواهد کلاس‌های فوق‌برنامه یا خدمات آموزشی بیشتری خارج از زمان آموزشی ارائه کند، این موضوع باید از مسیر قانونی خود در مدرسه انجام شود و دریافت وجه نیز مربوط به همان خدمات آموزشی اختیاری است.
دولت حداقل امکانات مورد نیاز مدارس را تأمین می‌کند
وی در پاسخ به این پرسش که هزینه‌های دریافتی از خانواده‌ها تا چه اندازه برای نیازهای واقعی مدارس است و در صورت ناتوانی خانواده‌ها، نیازهای مدرسه چگونه تأمین می‌شود، گفت: دولت حداقل امکانات مورد نیاز مدارس برای ارائه خدمت به دانش‌آموزان را تأمین می‌کند و برای مدارس نیز سرانه در نظر گرفته می‌شود.
شاهقلی افزود: هزینه‌هایی مانند آب، برق و گاز مدارس، حقوق مدیر، معلم و کادر آموزشی و حداقل تجهیزات مورد نیاز برای اداره مدرسه توسط دولت تأمین می‌شود؛ بنابراین مدرسه برای ارائه آموزش به دانش‌آموزان می‌تواند با همین امکانات فعالیت کند.
وی تصریح کرد: اگر والدین بخواهند امکانات و برنامه‌های مدرسه فراتر از این حداقل‌ها باشد، می‌توانند به صورت اختیاری مشارکت کنند. برای نمونه، اگر اولیا تصمیم بگیرند برای دانش‌آموزان جشن برگزار شود، هزینه‌های مربوط به موسیقی، گروه و پذیرایی را خودشان تأمین می‌کنند.
رئیس اداره اطلاع‌رسانی و روابط عمومی آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: مشارکت والدین می‌تواند برای اجرای بهتر برنامه‌ها، ایجاد فضای شادتر برای دانش‌آموزان و بهبود محیط مدرسه مورد استفاده قرار گیرد؛ از جمله خرید تجهیزاتی مانند اسپیکر، تزیین و شاداب‌سازی محیط مدرسه و بهبود فضاهای آموزشی.
خانواده‌ها تخلفات دریافت وجه را گزارش کنند
شاهقلی درباره نحوه پیگیری دریافت وجه غیرمجاز در مدارس گفت: خانواده‌ها در صورت مشاهده تخلف می‌توانند با اداره کل آموزش و پرورش یا بازرسی شهرستان‌ها و مناطق تماس بگیرند و موضوع را گزارش کنند.
وی افزود: در سایت آموزش و پرورش نیز بخشی برای ثبت شکایت وجود دارد و خانواده‌ها می‌توانند شکایت خود را به صورت سیستمی ثبت کنند. این شکایت‌ها از طریق بازرسی اداره کل، شهرستان‌ها و مناطق پیگیری می‌شود و نتیجه نیز برای فرد قابل مشاهده است.
توزیع کتاب‌های درسی به صورت الکترونیکی رصد می‌شود
رئیس اداره اطلاع‌رسانی و روابط عمومی آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری در ادامه درباره نظارت بر توزیع کتاب‌های درسی گفت: فرآیند توزیع کتاب کاملاً الکترونیکی است و از زمان ثبت درخواست و پرداخت هزینه کتاب توسط والدین تا زمان رسیدن کتاب به دانش‌آموز، این فرآیند به صورت الکترونیکی ارزیابی می‌شود.
وی افزود: چهارمحال و بختیاری در زمینه توزیع کتاب‌های درسی تقریباً در بین پنج استان اول کشور قرار دارد، هرچند ممکن است در برخی مدارس یا برای برخی رشته‌ها کتاب هنوز به مدرسه نرسیده یا تعداد کتاب کافی نباشد.
شاهقلی ادامه داد: یکی از دلایل تأخیر در دریافت کتاب می‌تواند دیر اقدام کردن دانش‌آموز برای ثبت‌نام یا انتخاب رشته باشد. برای مثال، ممکن است دانش‌آموزی که قرار است در هنرستان تحصیل کند، دیرتر رشته خود را انتخاب کرده و پس از آن برای دریافت کتاب درخواست داده باشد.
وی تأکید کرد: به غیر از مواردی مانند ثبت‌نام نکردن یا دیر ثبت درخواست کتاب، دلیل دیگری برای تأخیر وجود ندارد؛ چراکه فرآیند توزیع کتاب‌ها به صورت اتوماتیک انجام می‌شود.
دریافت کتاب به پرداخت هزینه‌های دیگر وابسته نیست
شاهقلی درباره تحویل کتاب‌های درسی گفت: دریافت کتاب به پرداخت هزینه‌های دیگری مانند بیمه یا کمک به مدرسه وابسته نیست و این موارد از یکدیگر جدا هستند. خانواده‌ها در صورت مشاهده چنین مواردی می‌توانند موضوع را از طریق بازرسی آموزش و پرورش پیگیری کنند.
شاهقلی در پایان درباره کتاب‌های دارای نقص نیز گفت: اگر کتاب دانش‌آموز ناقص باشد، می‌تواند آن را پس بدهد و موضوع از طریق مدیر مدرسه پیگیری می‌شود تا کتاب مورد نظر اصلاح یا جایگزین شود.
انتهای پیام/7540