به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، اینجا فقط یک خانه سالمندان نیست؛ جایی است که قرار است سالمندی به معنای پایان زندگی اجتماعی نباشد. پشت دیوارهای مرکز توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند، زندگی همچنان جریان دارد؛ با لبخند سالمندان، رفت‌وآمد توانخواهان، تلاش کارکنان و همراهی خیرانی که سال‌ها برای بهتر شدن کیفیت زندگی این افراد قدم برداشته‌اند.
امروز اما این خانه، نشانی تازه بر سینه دارد؛ «نشان افتخار استاندارد ملی خانه سالمندان»؛ نشانی که خراسان جنوبی را به عنوان چهارمین استان کشور در مسیر استانداردسازی مراکز سالمندان قرار داده است. این نشان تنها یک گواهی اداری نیست؛ بلکه آغاز مسیری برای سنجش مستمر کیفیت خدمات، توجه به سلامت و ایمنی و مهم‌تر از همه، صیانت از کرامت سالمندانی است که سال‌ها از عمر خود را در خدمت خانواده و جامعه سپری کرده‌اند.
استاندارد؛ تبدیل کرامت سالمند به یک معیار قابل سنجش
مصطفی بذری، مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی در مراسم اعطای این نشان، استاندارد را حلقه اتصال میان کیفیت و قابل سنجش بودن دانست و اظهار کرد: وقتی از خانه سالمندان باکیفیت سخن می‌گوییم، باید بتوانیم کیفیت، رفاه و کرامت سالمندان را به معیارهایی مشخص و قابل ارزیابی تبدیل کنیم.
وی با اشاره به صدور نخستین پروانه استاندارد در این حوزه برای مؤسسه توانبخشی خیریه حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند گفت: صدور این پروانه به معنای قرار گرفتن مجموعه در معرض ارزیابی مستمر است و باید تفاوت شرایط مرکز پیش و پس از دریافت پروانه استاندارد در کیفیت خدمات و رفاه سالمندان قابل مشاهده باشد.
مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی با اشاره به شعار سازمان جهانی برای سالمندان با عنوان «طول عمر با کیفیت» افزود: زمانی که از کیفیت صحبت می‌کنیم، استانداردها معنا پیدا می‌کنند. همان‌گونه که استاندارد آسانسور به ایمنی ساختمان کمک می‌کند یا استانداردهای مواد غذایی موجب ارتقای سلامت محصولات می‌شود، در حوزه سالمندان نیز باید معیارهایی وجود داشته باشد که کیفیت زندگی آنان را ارتقا دهد.
بذری ادامه داد: همه ما انتظار داریم خانه سالمندانی داشته باشیم که در آن رفاه و کرامت سالمندان حفظ شود اما نکته مهم این است که این انتظار اخلاقی و انسانی به معیارهایی مشخص و قابل سنجش تبدیل شود.
وی تأکید کرد: ارزشمندترین بخش این فرآیند آن است که مدیر یک مؤسسه خود را در معرض ارزیابی قرار می‌دهد و می‌پذیرد عملکرد مجموعه بر اساس معیارهای مشخص و استاندارد مورد سنجش قرار گیرد.
مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: ارزیابی باید به صورت مستمر ادامه داشته باشد تا مراکز بتوانند نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده و در مسیر ارتقای کیفیت خدمات حرکت کنند.
سالمندی؛ پایان راه نیست، فصل دیگری از زندگی است
در گوشه‌ای از این مرکز، سالمندانی زندگی می‌کنند که هرکدام قصه‌ای از سال‌های دور دارند؛ سال‌هایی که حالا آرام‌آرام جای خود را به دوران سالمندی داده‌اند. جمیله رضازاده، معاون توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی در این مراسم تأکید کرد که سالمندی نباید با بیماری، معلولیت و ناتوانی یکسان تلقی شود.
وی با بیان اینکه جامعه به سرعت به سمت سالمندی پیش می‌رود، گفت: برنامه‌ریزی برای سالمندی سالم ضرورتی جدی است؛ سالمندی که در آن فرد بتواند تا حد امکان استقلال خود را حفظ کند، در جامعه حضور داشته باشد و از خدمات اجتماعی بهره‌مند شود.
رضازاده افزود: اجرای فرآیند استانداردسازی مراکز از زمان ابلاغ دستورالعمل، برگزاری دوره‌های آموزشی، ثبت اطلاعات در سامانه و انجام مراحل ارزیابی، نزدیک به یک سال زمان برد و با همکاری مجموعه‌های مختلف بهزیستی، اداره‌کل استاندارد و مراکز سالمندان استان انجام شد.
وی تأکید کرد: هدف این است که سایر مراکز و خانه‌های سالمندان استان نیز به‌تدریج استانداردسازی شوند تا خدمات ارائه‌شده به سالمندان در بالاترین سطح ممکن قرار گیرد.
معاون توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی با اشاره به برخی باورهای نادرست درباره دوران سالمندی گفت: بسیاری تصور می‌کنند سالمندی به صورت طبیعی با ناتوانی حرکتی، کاهش بینایی و شنوایی، ضعف عضلات، آلزایمر و سایر مشکلات همراه است، در حالی که سالمندی به‌خودی‌خود به معنای ابتلا به این مشکلات نیست.
وی خاطرنشان کرد: با آموزش، تغذیه مناسب، فعالیت‌های ورزشی، حرکات بدنی و انجام معاینات دوره‌ای می‌توان از بسیاری از مشکلات دوران سالمندی پیشگیری کرد یا زمان بروز آنها را به تأخیر انداخت.
رضازاده بیان کرد: در خراسان جنوبی حدود 91 هزار سالمند زندگی می‌کنند که حدود 17 هزار و 480 نفر از آنان تحت پوشش بهزیستی قرار دارند.
وی ادامه داد: از سالمندان تحت پوشش بهزیستی، بیش از 16 هزار نفر دارای معلولیت هستند، 681 نفر زن سرپرست خانوار بوده و بیش از 2 هزار نفر نیز از بهزیستی مستمری دریافت می‌کنند. همچنین حدود 4 هزار سالمند تحت پوشش بهزیستی در شهرستان بیرجند قرار دارند.
معاون توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی گفت: پنج مرکز شبانه‌روزی سالمندان در استان در شهرستان‌های بیرجند، قاین، فردوس و طبس فعالیت دارند و در مجموع 116 سالمند از خدمات این مراکز استفاده می‌کنند.
وی افزود: سه خانه سالمندان نیز در استان فعال است که تفاوت آنها با مراکز شبانه‌روزی در نزدیک بودن بیشتر به فضای واقعی خانواده و جمعیت کمتر است و در هر خانه حداکثر 10 نفر حضور دارند.
رضازاده همچنین از ارائه خدمات مراقبت و توانبخشی در منزل خبر داد و گفت: 32 سالمند از خدمات مراقبت در منزل و 143 نفر نیز از خدمات توانبخشی در منزل استفاده می‌کنند.
خانه‌ای برای زندگی، نه فقط نگهداری
اما فلسفه فعالیت مرکز حضرت علی‌اکبر(ع) تنها به نگهداری سالمندان محدود نمی‌شود؛ کریم‌پور، رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند، این مجموعه را «قطعه‌ای از بهشت» توصیف می‌کند؛ مرکزی که حدود 400 توانخواه، فرد دارای معلولیت و سالمند از خدمات آن بهره‌مند هستند.
وی با تأکید بر اینکه سالمند باید احساس کند در حال زندگی است، نه اینکه صرفاً نگهداری می‌شود، گفت: هدف مجموعه این است که کیفیت زندگی سالمندان هر روز بهتر از روز گذشته باشد.
رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند افزود: استاندارد برای این مجموعه تنها یک برگه یا مجوز نیست؛ بلکه معیاری است که نشان می‌دهد آیا خدمات ارائه‌شده توانسته است زندگی، آرامش و کرامت سالمندان را بهبود ببخشد یا خیر.
وی از تلاش مجموعه برای ایجاد فضاهای اجتماعی و تفریحی برای سالمندان و توانخواهان خبر داد و گفت: برای افرادی که به دلیل شرایط جسمی ممکن است ساعت‌ها و روزهای زیادی را در فضای خوابگاه سپری کنند، تلاش شده است محیطی متفاوت ایجاد شود.
کریم‌پور افزود: ایجاد پارک در مجموعه نیز با همین هدف انجام شده است تا توانخواهان بتوانند از فضای باز، طبیعت و محیطی شاداب استفاده کنند و بخشی از زمان خود را خارج از فضای بسته مراکز نگهداری سپری کنند.
نخستین خانه سالمندان دارای پروانه استاندارد در استان
حامد عرب‌زاده، مدیرعامل مؤسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند نیز با اشاره به صدور پروانه استاندارد این مرکز اظهار داشت: خانه سالمندان مؤسسه پس از طی مراحل ارزیابی و احراز الزامات مربوط، موفق به دریافت پروانه استاندارد از اداره‌کل استاندارد خراسان جنوبی شد.
وی افزود: پروانه استاندارد خانه سالمندان مؤسسه با شماره 371735454050 در تاریخ 24 شهریورماه 1405 از سوی اداره‌کل استاندارد استان صادر شده است.
عرب‌زاده این پروانه را دستاوردی مهم برای مجموعه دانست و گفت: رعایت استانداردها در حوزه نگهداری و مراقبت از سالمندان نیازمند توجه جدی به کیفیت خدمات، سلامت، ایمنی، شرایط محیطی و حفظ کرامت سالمندان است.
مدیرعامل مؤسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) با اشاره به سابقه فعالیت این مجموعه بیان کرد: مؤسسه نزدیک به 29 سال است که در حوزه نگهداری، مراقبت و توانبخشی افراد دارای معلولیت و سالمندان فعالیت می‌کند و امروز حدود 400 معلول و سالمند از خدمات آن بهره‌مند هستند.
وی افزود: خانه سالمندان مؤسسه نیز در سال 1396 تأسیس شده و در این سال‌ها تلاش شده خدمات مراقبتی و توانبخشی سالمندان با رویکرد حفظ کرامت، سلامت و آرامش آنان ارائه شود.
عرب‌زاده گفت: در حال حاضر حدود 50 سالمند در خانه سالمندان مؤسسه حضور دارند و خدمات مورد نیاز آنان با همکاری حدود 160 نفر از کارکنان و نیروهای مجموعه در بخش‌های شبانه‌روزی و روزانه ارائه می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه مسئولیت این مجموعه تنها نگهداری سالمندان نیست، اظهار کرد: فراهم کردن محیطی امن، آرام و شایسته برای زندگی سالمندان از مهمترین وظایف ماست.
مدیرعامل مؤسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) دریافت پروانه استاندارد را حاصل یک کار جمعی دانست و از همراهی هیئت‌مدیره، سازمان بهزیستی، کارکنان، کادر تخصصی، خیرین و خانواده‌های جامعه هدف قدردانی کرد.
نشان استاندارد؛ پایان راه نیست
عرب‌زاده با اشاره به آمادگی مؤسسه برای دریافت نشان استاندارد در سایر بخش‌ها تأکید کرد: دریافت نشان استاندارد برای ما پایان مسیر نیست، بلکه نقطه‌ای برای حرکت جدی‌تر در مسیر بهبود مستمر کیفیت خدمات است.
وی گفت: تلاش خواهیم کرد استانداردهای کسب‌شده را حفظ کرده و در آینده سطح خدمات مراقبتی، توانبخشی و رفاهی سالمندان و افراد دارای معلولیت را ارتقا دهیم.
در این میان، شاید ارزش واقعی «نشان افتخار استاندارد ملی خانه سالمندان» نه در قاب یک مراسم و نه در یک گواهی رسمی بلکه در زندگی روزمره سالمندانی نمایان شود که در این مرکز روزهای خود را سپری می‌کنند؛ در کیفیت غذایی که دریافت می‌کنند، در آرامشی که تجربه می‌کنند، در خدماتی که می‌گیرند، در فضایی که در آن قدم می‌زنند و در احترامی که شایسته آن هستند. استاندارد از این منظر، تنها مجموعه‌ای از شاخص‌ها و الزامات نیست؛ تعهدی است برای اینکه سالمند احساس نکند از زندگی کنار گذاشته شده است.
خانه سالمندان حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند حالا با دریافت این نشان، در جایگاهی تازه قرار گرفته است؛ جایگاهی که افتخار آن در چهارمین استان کشور بودن خلاصه نمی‌شود، بلکه مسئولیتی تازه برای حفظ کیفیت، ارزیابی مستمر و حرکت به سوی زندگی باکرامت‌تر سالمندان به همراه دارد.
شاید بهترین معیار برای سنجش این نشان نه روی کاغذ بلکه در چهره سالمندانی باشد که باید هر روز بیش از روز قبل احساس کنند اینجا، خانه آنهاست؛ خانه‌ای برای زندگی، نه فقط برای نگهداری.
انتهای پیام/256