به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، بارش‌های جوی، به‌ویژه در زمان‌های حساس تقویم زراعی و فصل برداشت، شمشیری دو لبه برای بخش کشاورزی محسوب می‌شوند. در حالی که نزولات آسمانی به عنوان حیاتی‌ترین نهاده تولید برای ارتقای ذخایر آبی و تقویت سفره‌های زیرزمینی شناخته می‌شوند، وقوع سیلاب‌های ناگهانی یا بارش‌های خارج از فصل می‌تواند با ایجاد شوک‌های محیطی، توازن اکولوژیک مزارع را برهم زده و خسارات جبران‌ناپذیری به پیکره تولید وارد سازد. مدیریت این پدیده‌ها نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای حفظ سرمایه‌های ملی است.
از دیدگاه فنی، اشباع ناگهانی خاک‌های زراعی در اثر بارش‌های شدید می‌تواند منجر به پدیده آب‌شستگی نیتروژن و سایر ریزمغذی‌های ضروری در لایه‌های سطحی خاک شود که در نتیجه، علاوه بر کاهش عملکرد کمی و کیفی محصول، هزینه‌های بازسازی خاک را در فصل‌های آتی افزایش می‌دهد. همچنین در مزارعی که محصول هنوز برداشت نشده است، پدیده «خوابیدگی» یا «ورس» به دلیل افزایش وزن خوشه‌ها در اثر رطوبت، عملاً امکان برداشت مکانیزه را سلب کرده و ضایعات پس‌ازبرداشت را به‌شدت بالا می‌برد.
در حوزه باغبانی، خطرات ناشی از بارش‌های سنگین دوچندان است. افزایش رطوبت نسبی در فضای باغ، بستری مناسب برای شیوع آفات و بیماری‌های قارچی فراهم می‌آورد که می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث پوسیدگی میوه‌ها روی شاخه و در بلندمدت منجر به بیماری‌های ریشه‌ای و طوقه درختان شود. بنابراین، عدم انتقال به‌موقع محصولات برداشت‌شده به مکان‌های مسقف و ایمن، ریسک کپک‌زدگی و فساد سریع محصولات باغی را، به‌ویژه در محصولاتی مانند گردو یا سیب که حساسیت بالایی به رطوبت دارند، افزایش می‌دهد.
تاب‌آوری زیرساخت‌های کشاورزی در برابر تنش‌های جوی، شاخصی حیاتی برای امنیت غذایی است. لایروبی کانال‌های آبیاری و اطمینان از سلامت دریچه‌های انحراف آب، خط دفاعی اول در برابر سیلاب‌های احتمالی است. غفلت از این زیرساخت‌ها نه تنها منجر به هدررفت منابع آبی می‌شود، بلکه می‌تواند مسیرهای دسترسی و جاده‌های بین‌مزارع را که شریان‌های حیاتی انتقال نهاده‌ها و محصولات هستند، تخریب کرده و فرایند تولید را تا مدت‌ها با وقفه مواجه سازد.
در نهایت، گذار از کشاورزی سنتی به مدل‌های هوشمند مبتنی بر داده‌های هواشناسی، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. بهره‌برداران باید با بهره‌گیری از هشدارهای سامانه‌های پیامکی و مشاوره‌های فنی کارشناسان جهاد کشاورزی، رویکرد «پیشگیری‌محور» را جایگزین «اقدامات ترمیمی» کنند. آمادگی برای مدیریت ریسک‌های آب‌وهوایی، شامل انتقال ادوات کشاورزی به نقاط مرتفع و ایمن‌سازی سازه‌های گلخانه‌ای، می‌تواند تفاوت بین یک فصل زراعی موفق و یک بحران اقتصادی تمام‌عیار را رقم بزند.
در این خصوص پیمان حائری معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زنجان، با اشاره به پیش‌بینی بارش‌های رحمت الهی در روزهای آتی، بر لزوم مدیریت صحیح مزارع و باغات برای پیشگیری از خسارات احتمالی تأکید کرد و اظهار داشت: اگرچه بارش باران نعمتی الهی است، اما عدم مدیریت صحیح آن می‌تواند چالش‌هایی را در بخش کشاورزی ایجاد کند.
وی ضمن توصیه به کشاورزان برای تسریع در تکمیل عملیات برداشت محصولات و میوه‌های باغی، تصریح کرد: بهره‌برداران باید محصولات برداشت‌شده را در اسرع وقت به مکان‌های امن و انبارهای مطمئن انتقال دهند تا از آسیب‌های احتمالی ناشی از بارندگی در امان بمانند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به اهمیت مدیریت زیرساخت‌های آبیاری، افزود: کشاورزان باید کانال‌های انتقال آب در مزارع را پاکسازی کرده و دریچه‌های آب‌بند را به‌طور دقیق کنترل کنند تا از گرفتگی مسیرها و بروز سیلاب‌های محلی جلوگیری شود.
حائری همچنین به مالکان ماشین‌آلات کشاورزی هشدار داد: ادوات کشاورزی باید از مسیرهای سیلابی و حریم رودخانه‌ها دور شوند تا در صورت بروز هرگونه حادثه احتمالی، خساراتی به این تجهیزات وارد نشود.
وی خطاب به دامداران نیز تأکید کرد: با توجه به شرایط جوی پیش‌رو، دامداران از استقرار در حریم رودخانه‌ها اکیداً خودداری کرده و دام‌های خود را به مکان‌های مسقف و ایمن انتقال دهند.
حائری در خصوص مدیریت واحدهای گلخانه‌ای نیز بیان کرد: صاحبان گلخانه‌ها باید نسبت به بازرسی و اطمینان از عملکرد سیستم‌های باز و بسته شدن پنجره‌ها و تهویه اطمینان حاصل کنند تا از آسیب‌های احتمالی مصون بمانند.
وی خاطرنشان کرد: بهره‌برداران باید به هشدارهای هواشناسی و توصیه‌های فنی ارسالی از طریق سامانه پیامکی جهاد کشاورزی توجه جدی داشته باشند و با رعایت نکات ایمنی، ریسک فعالیت‌های کشاورزی را در روزهای بارانی کاهش دهند.
انتهای پیام/