به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، در هفته‌های اخیر، همزمان با انتشار مطالبی درباره وقوع پدیده «ال‌نینو» و نسبت دادن بارش‌های سنگین و حتی سیلاب‌های گسترده به این پدیده، این تصور در فضای عمومی شکل گرفته است که پاییز و زمستان امسال قرار است کرمان شاهد بارندگی‌های کم‌سابقه‌ای باشد؛ برداشتی که کارشناسان هواشناسی آن را دقیق نمی‌دانند و تأکید دارند که ال‌نینو به‌تنهایی نه به معنای بارندگی شدید است و نه می‌تواند وقوع سیلاب را در یک منطقه قطعی کند.
بررسی کارشناسان اداره‌کل هواشناسی استان کرمان نشان می‌دهد که ال‌نینو یک پدیده اقیانوسی ـ جوی است که می‌تواند بر الگوهای بارش و دما در مناطق مختلف جهان اثر بگذارد، اما شدت و نوع این اثر در هر منطقه متفاوت است و برای پیش‌بینی وضعیت ایران و به‌ویژه استان کرمان، باید مجموعه‌ای از شاخص‌های اقیانوسی و جوی مورد بررسی قرار گیرد.
محسن عراقی‌زاده، مدیرکل هواشناسی استان کرمان، با اشاره به افزایش انتظار عمومی برای بارندگی به دلیل مطرح شدن موضوع ال‌نینو، گفته است که اگر چه احتمال بارش‌های شدید و سیلاب در برخی مناطق کشور وجود دارد، اما نمی‌توان وضعیت استان کرمان را با سایر مناطق کشور یکسان دانست و همه دستگاه‌های مسئول باید صرفاً بر مبنای پیش‌بینی‌های علمی برای شرایط احتمالی آماده باشند.
ال‌نینو چیست و چرا نباید آن را مساوی بارندگی شدید دانست؟
به گفته مریم سلاجقه، کارشناس مسئول هواشناسی کاربردی اداره‌کل هواشناسی استان کرمان، ال‌نینو در اصل به تغییر دمای میانگین سطح آب اقیانوس آرام در بخش استوایی مربوط است و آثار آن بر آب‌وهوا در نقاط مختلف جهان یکسان نیست.
به همین دلیل، برای بررسی اثر ال‌نینو بر ایران نمی‌توان تنها به وجود یا عدم وجود این پدیده اکتفا کرد؛ بلکه شاخص‌های دیگری همچون وضعیت اقیانوس هند، اطلس و سایر الگوهای جوی نیز باید بررسی شوند. حتی در سال‌هایی که ال‌نینو رخ داده، در ایران همیشه بارندگی بیشتر از نرمال ثبت نشده است.
حمیده حبیبی، رئیس مرکز پیش‌بینی و مخاطرات جوی اداره‌کل هواشناسی استان کرمان نیز با اشاره به سابقه وقوع ال‌نینو در ایران تأکید کرده است که وجود این پدیده به‌تنهایی نشان‌دهنده قطعی پربارشی نیست.
بررسی آماری حدود 70 سال گذشته نیز نشان می‌دهد ایران پیش از این بارها شرایط ال‌نینو را تجربه کرده و میزان بارش در این سال‌ها یکسان نبوده است؛ به‌طوری که در برخی دوره‌ها بارندگی افزایش یافته و در برخی سال‌ها با وجود ال‌نینو، بارش کمتر از حد نرمال بوده است.
سهم محدود پاییز کرمان از بارش سالانه
یکی از نکات مهمی که در اظهارات کارشناسان هواشناسی کرمان مطرح شده، توجه به میزان بارش نرمال استان در ماه‌های مختلف سال است.
بر اساس آمار ارائه‌شده، میانگین بارش استان کرمان در یک سال آبی حدود 139 میلی‌متر است. در مهرماه تنها حدود یک درصد از بارش سالانه استان رخ می‌دهد و این سهم در آبان‌ماه حدود سه درصد و در آذرماه حدود 13 درصد است.
بنابراین حتی اگر بارش در این ماه‌ها تحت تأثیر الگوهای جوی از حد نرمال فراتر برود، به معنای آن نیست که کرمان با بارندگی‌های گسترده و کم‌سابقه مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر، میانگین بلندمدت بارش استان در دی‌ماه حدود 28، بهمن‌ماه 29 و اسفندماه 25 میلی‌متر اعلام شده است؛ ارقامی که نشان می‌دهد اقلیم کرمان اساساً با بسیاری از مناطق پربارش کشور تفاوت دارد.
پاییز کرمان؛ نرمال تا بیش از نرمال
به گزارش تسنیم، آخرین پیش‌بینی‌های مطرح‌شده کارشناسان هواشناسی کرمان نیز با روایت‌هایی که در فضای مجازی از «بارندگی شدید و غیرعادی» منتشر شده، فاصله دارد.
بر اساس توضیحات رئیس مرکز پیش‌بینی و مخاطرات جوی هواشناسی کرمان، بارش کشور از نیمه مهر تا نیمه آبان در مجموع بیش از نرمال پیش‌بینی شده، اما برای جنوب‌شرق کشور از جمله کرمان در این بازه بارش کمتر از نرمال پیش‌بینی شده است.
در نیمه آبان تا نیمه آذر، بارش در بیشتر مناطق کشور بیش از نرمال خواهد بود و از نیمه آذر تا نیمه دی نیز بخش‌هایی از کشور، به‌ویژه شمال و غرب، شرایط پربارش‌تری خواهند داشت؛ در حالی که وضعیت استان کرمان در این بازه تقریباً در محدوده نرمال پیش‌بینی شده است.
برای نیمه دی تا نیمه بهمن و همچنین نیمه بهمن تا نیمه اسفند نیز وضعیت بارش استان عمدتاً در محدوده نرمال پیش‌بینی شده است.
در مجموع، برآورد کارشناسان این است که بارش پاییز کرمان نرمال تا بیش از نرمال باشد و از آذرماه به بعد نیز عمدتاً در محدوده نرمال قرار گیرد.
خطر سیلاب همچنان وجود دارد
اگرچه این پیش‌بینی به معنای وقوع بارش‌های استثنایی و گسترده نیست، اما به معنای منتفی شدن خطر سیلاب نیز نیست.
کارشناسان هواشناسی تأکید دارند که تغییر اقلیم و گرمایش جهانی موجب شده بارش‌ها در برخی مناطق از حالت پیوسته خارج و به شکل رگباری، کوتاه‌مدت و شدید ظاهر شوند. در چنین شرایطی حتی مقدار نسبتاً محدودی بارش می‌تواند در یک نقطه خاص، به دلیل شدت بارش، وضعیت زمین و شرایط محلی، رواناب و سیلاب ایجاد کند.
از این رو، عدد بالای بارش ماهانه الزاماً شرط وقوع سیلاب نیست و ممکن است یک بارش شدید و کوتاه‌مدت در منطقه‌ای با بارندگی سالانه پایین نیز خسارت ایجاد کند.
ال‌نینو برای کرمان چه می‌آورد؟
برآیند توضیحات کارشناسان هواشناسی کرمان نشان می‌دهد که روایت «ال‌نینو می‌آید و کرمان را پرباران می‌کند» تصویر دقیقی از واقعیت علمی نیست.
ال‌نینو می‌تواند یکی از عوامل مؤثر بر الگوهای بارش و دما باشد، اما اثر آن به سایر شاخص‌های جوی و اقیانوسی وابسته است و نمی‌توان صرفاً با مشاهده این پدیده، میزان بارش یک استان را به‌صورت قطعی پیش‌بینی کرد.
از سوی دیگر، برای پاییز و زمستان امسال میانگین دمای بالاتر از نرمال نیز پیش‌بینی شده است؛ شرایطی که می‌تواند ضمن کاهش احتمال سرمازدگی در برخی مناطق، تبخیر و تعرق را افزایش دهد و در بخش کشاورزی نیز بر نیاز سرمایی و زمان رشد گیاهان اثر بگذارد.
به گزارش تسنیم، آنچه کارشناسان هواشناسی کرمان بر آن تأکید دارند، نه انتظار برای یک «زمستان استثنایی و سیل‌آسا» بلکه آمادگی همزمان برای بارش‌های احتمالی، رخدادهای رگباری و سیلاب‌های نقطه‌ای و پرهیز از برداشت‌های اغراق‌آمیز از مفهوم ال‌نینو است.
در واقع، ال‌نینو قرار نیست آن‌گونه که در برخی مطالب فضای مجازی مطرح شده، به‌تنهایی سرنوشت پاییز و زمستان کرمان را تعیین کند؛ واقعیت آب‌وهوایی استان را باید در کنار مجموعه‌ای از شاخص‌های جوی، اقلیمی و محلی و بر اساس پیش‌بینی‌های به‌روز هواشناسی دنبال کرد.
انتهای پیام/511/